การพยาบาลผู้ป่วยมีภาวะหยุดหายใจขณะหลับและผ่าตัดกระดูกขากรรไกร ภายใต้การระงับความรู้สึกแบบทั่วไป: กรณีศึกษา

จิตพิสุทธิ์ มั่นศิล; อนุชาติ สนมศรี

ผู้แต่ง

จิตพิสุทธิ์ มั่นศิล โรงพยาบาลทันตกรรม คณะทันตแพทยศาสตร์
อนุชาติ สนมศรี โรงพยาบาลทันตกรรม คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

คำสำคัญ:

การระงับความรู้สึกแบบทั่วไป, ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ, การผ่าตัดกระดูกขากรรไกร, วิสัญญีพยาบาล

บทคัดย่อ

บทนำ: ผู้ป่วยที่มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับที่เข้ารับการผ่าตัดกระดูกขากรรไกรบนและล่าง ร่วมกับการจัดฟันภายใต้การระงับความรู้สึกแบบทั่วไป มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนทางวิสัญญี

วัตถุประสงค์: เพื่อเสนอแนวทางในการพยาบาลวิสัญญีตั้งแต่ระยะก่อน ขณะและหลังการผ่าตัดภายใต้การระงับความรู้สึกแบบทั่วไป

ประเด็นสำคัญ: กรณีศึกษานี้นำเสนอการดูแลชายไทย อายุ 53 ปี ซึ่งได้รับการวินิจฉัยภาวะหยุดหายใจขณะหลับ และรักษาด้วยการผ่าตัดกระดูกขากรรไกรบนและล่าง โดยใช้กระบวนการพยาบาลเพื่อประเมินปัญหา วางแผนให้การพยาบาลและประเมินผลการดูแลผู้ป่วย โดยพบปัญหาสำคัญ ได้แก่ ความวิตกกังวลก่อนผ่าตัด ความเสี่ยงต่อภาวะ
ใส่ท่อช่วยหายใจยากและพร่องออกซิเจนขณะผ่าตัด และความเสี่ยงต่อการอุดกั้นทางเดินหายใจ กิจกรรมการพยาบาลที่สำคัญ ได้แก่ การเตรียมความพร้อมก่อนผ่าตัด การเตรียมอุปกรณ์และเฝ้าระวังการหายใจขณะผ่าตัด และการดูแลทางเดินหายใจร่วมกับการจัดการความปวดหลังผ่าตัด

สรุปผล: วิสัญญีพยาบาลมีบทบาทสำคัญในการประเมินผู้ป่วยและปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ โดยเฉพาะผู้ป่วยที่มีโรคร่วมซึ่งต้องอาศัยความรู้และทักษะเฉพาะทางในการจัดการทางเดินหายใจ การเฝ้าระวังสัญญาณชีพและการคงระดับการสงบประสาท ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าการใช้กระบวนการพยาบาลร่วมกับการดูแลแบบสหสาขาวิชาชีพสามารถช่วยลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ข้อเสนอแนะ: ควรพัฒนาแนวทางปฏิบัติการพยาบาลวิสัญญีสำหรับผู้ป่วยภาวะหยุดหายใจขณะหลับที่เข้ารับการผ่าตัดขากรรไกรภายใต้การระงับความรู้สึกแบบทั่วไป โดยอิงหลักฐานเชิงประจักษ์และบูรณาการการดูแลแบบสหสาขาวิชาชีพ ครอบคลุมการประเมินก่อนผ่าตัด การจัดการทางเดินหายใจระหว่างระงับความรู้สึก และการเฝ้าระวังหลังผ่าตัด พร้อมกำหนดตัวชี้วัดความปลอดภัย เช่น ภาวะพร่องออกซิเจนและการอุดกั้นทางเดินหายใจ

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Sleep Disorder Society of Thailand. Clinical recommendations for diagnosis and management of obstructive sleep apnea in Thailand for adults 2018. Bangkok: Sleep Disorder Society of Thailand; 2018. (in Thai)

Lyons MM, Bhatt NY, Pack AI, Magalang UJ. Global burden of sleep apnea: prevalence, risk factors, and management. Respirology. 2021;26(3):248-62.

Ozen V, Ozen N. Obstructive sleep apnea in surgical patients and its relationship with difficult intubation: two years of experience from a single center. Brazillian Journal Anesthesiology 2023;73(5):563–69.

Patharakorn R, Saengfai NN. Impact of orthognathic surgical procedure and surgical movement distance on obstructive sleep apnea in skeletal class III malocclusion. Mahidol Dental Journal 2025;45(2):71-80. (in Thai)

Khamproh K, Banhiran W, Vachiramon A, Metheetrairut C, Chierakul N. Polysomnographic outcomes before and after skeletal surgeries for the treatment of obstructive sleep apnea. The Journal of the Medical Association of Thailand 2021;104(3):445-52. (in Thai)

Meger MN, Fatturi AL, Gerber JT, Weiss SG, Rocha JS, Scariot R, et al. Impact of orthognathic surgery on quality of life of patients with dentofacial deformity: A systematic review and meta-analysis. British Journal of Oral and Maxillofacial Surgery 2021;59(3):265-71.

Anesthesiology Unit, Dental Hospital. Minutes of the monthly anesthesiology unit meeting, January 2026 [internal document]. Bangkok: Dental Hospital; 2026. (in Thai)

Apfelbaum JL, Hagberg CA, Connis RT, Abdelmalak BB, Agarkar M, Dutton RP, et al. 2022 American Society of Anesthesiologists practice guidelines for management of the difficult airway. Anesthesiology. 2022;136(1):31–81. doi: 10.1097/aln.0000000000004002

Hagberg CA, Artime CA. Management of the difficult airway. In: Gropper MA, editor. Miller’s anesthesia. 9th ed. Philadelphia: Elsevier; 2020. p. 1385-447.

Memtsoudis SG, Cozowicz C. Obstructive sleep apnea. In: Gropper MA, editor. Miller’s anesthesia. 9th ed. Philadelphia: Elsevier; 2020. p. 1215-34.

Gottlieb DJ, Punjabi NM. Diagnosis and management of obstructive sleep apnea: a review. JAMA. 2020;323(14):1389-400.

Yeghiazarians Y, Jneid H, Tietjens JR, et al. Obstructive sleep apnea and cardiovascular disease: a scientific statement from the American Heart Association. Circulation. 2021;144(3):e56-67.

Butterfield KJ, Marks PLG, McLean L, Newton J. Linear and volumetric airway changes after maxillomandibular advancement for obstructive sleep apnea. Journal Oral Maxillofac Surg. 2015;73(6):1133–142. doi: 10.1016/j.joms.2014.11.020

Luckanachanthachote C, Pangthipampai P, Iamaroon A, Luansritisakul C, Rungmongkolsab P, Tangwiwat S. Pain management in geriatric hip fracture patients with ultrasound-guided continuous fascia iliaca compartment block: a pilot study. Thai Journal Anesthesiology. 2022;48(3):210-22.

Chen L, Pivetta B, Nagappa M, Saripella A, Islam S, Englesakis M, et al. Validation of the STOP-Bang questionnaire for screening of obstructive sleep apnea in the general population and commercial drivers: a systematic review and meta-analysis. Sleep Breath. 2021;25(4):1741-51.

Peng F, Peng T, Yang Q, Liu M, Chen G, Wang M. Preoperative communication with anesthetists via anesthesia service platform helps alleviate patients’ preoperative anxiety. Scientific Report. 2020;10:18708.

The Royal College of Anesthesiologists of Thailand, Thai Association for the Study of Pain. Clinical guidance for acute postoperative pain management. 2nd ed. Bangkok: The Royal College of Anesthesiologists of Thailand; 2019. (in Thai)

Herdman TH, Kamitsuru S, Lopes CT, editors. NANDA International nursing diagnoses: definitions and classification 2024–2026. 13th ed. New York: Thieme; 2024.

Potter PA, Perry AG, Stockert PA, Hall AM. Fundamentals of nursing. 10th ed. St. Louis: Elsevier; 2021.

Munsil J, Kaewkunlay R, Saisoi K, Sanomsi A, Phengklang P, Adnonla P, et al . The effect of video preparation on preoperative anxiety in surgical patients under general anesthesia. Nursing Journal Ministry Public Health 2025;35(2):16-30. (in Thai)