วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล (วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ)

การป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในกลุ่มชายรักชาย: องค์ความรู้ และบทบาทของนักส่งเสริมสุขภาพและสุขศึกษา

จิราวัฒน์ ธิมะสาร — 2026-08-29

บทนำ: สถานการณ์โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในกลุ่มชายรักชายในประเทศไทยยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ก่อให้เกิดผลกระทบทั้งด้านเศรษฐกิจและสังคม

วัตถุประสงค์: เพื่อรวบรวม วิเคราะห์ และสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมการป้องโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในกลุ่มชายรักชาย ปัจจัยเชิงสาเหตุ แนวทางการส่งเสริมพฤติกรรมป้องกัน ความท้าทายในการดำเนินงานของนักส่งเสริมสุขภาพและสุขศึกษา

ประเด็นสำคัญ: พฤติกรรมการป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในกลุ่มชายรักชาย ได้แก่ การใช้ถุงยางอนามัย การหลีกเลี่ยงการใช้สารเสพติดและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ก่อนหรือระหว่างมีเพศสัมพันธ์ และการหลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์กับบุคคลที่ไม่รู้จัก จัดกลุ่มปัจจัยเชิงสาเหตุ ประกอบด้วยปัจจัยนำ ได้แก่ ทัศนคติ การรับรู้ความสามารถตนเอง และความรู้เกี่ยวกับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ปัจจัยเสริม ได้แก่ อิทธิพลของกลุ่มอ้างอิง และแรงสนับสนุนทางสังคม และปัจจัยเอื้อ ได้แก่ การจัดบริการด้านสุขภาพสำหรับกลุ่มชายรักชาย การส่งเสริมพฤติกรรมป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ต้องอาศัยกระบวนการที่หลากหลายที่มุ่งพัฒนาปัจจัยเชิงสาเหตุ และการจัดบริการสุขภาพที่เป็นมิตรต่อกลุ่มชายรักชาย โดยบทบาทและแนวทางการดำเนินงานของนักส่งเสริมสุขภาพและสุขศึกษายึดหลักปฏิบัติงานตาม The Eight Areas of Responsibility for Health Education Specialists โดยทำหน้าที่ในการออกแบบกลยุทธ์และจัดกิจกรรมเพื่อการส่งเสริมพฤติกรรมป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์แบบครอบคลุมให้กับกลุ่มชายรักชาย

สรุป: การส่งเสริมพฤติกรรมป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ในกลุ่มชายรักชาย ควรคำนึงถึงปัจจัยเชิงสาเหตุของพฤติกรรม และออกแบบกลยุทธ์ตามปัจจัยเชิงสาเหตุ ควบคู่กับการจัดบริการสุขภาพที่ตอบสนองความต้องการเฉพาะกลุ่ม

ข้อเสนอแนะ: นักส่งเสริมสุขภาพและสุขศึกษาสามารถนำองค์ความรู้ไปพัฒนาแนวทางการดำเนินงานเชิงรุกแบบพหุระดับ ที่ตอบสนองความต้องการเฉพาะกลุ่ม มีความครอบคลุม เข้าถึงได้ง่าย ลดการตีตรา เพื่อลดอุบัติการณ์ของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และยกระดับสุขภาวะทางเพศของประชากรกลุ่มชายรักชายได้ในระยะยาว

การพยาบาลผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ได้รับการคาสายสวนปัสสาวะที่บ้าน ตามแนวคิด D-METHOD และการพยาบาลทางไกล

นันทินี สาดสวน — 2026-08-29

บทนำ: ผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ต้องคาสายสวนปัสสาวะระยะยาวมีความเสี่ยงที่จะเกิดการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ และภาวะแทรกซ้อนจากการติดเชื้อในกระแสเลือด ส่งผลต่ออัตราการเสียชีวิตและค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพเพิ่มขึ้น ดังนั้นบทบาทของพยาบาลในการดูแลต่อเนื่องจากโรงพยาบาลสู่บ้านจึงมีความสำคัญ

วัตถุประสงค์: เพื่อสังเคราะห์และนำเสนอแนวทางการพยาบาลผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ได้รับการคาสายสวนปัสสาวะที่บ้าน โดยบูรณาการแนวคิด D-METHOD และการพยาบาลทางไกล เพื่อป้องกันการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะจากการคาสายสวนปัสสาวะในผู้ป่วยโรคเรื้อรัง

ประเด็นสำคัญ: การนำหลัก D-METHOD มาใช้ โดยเน้นการป้องกันการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะที่บ้าน ร่วมกับการพยาบาลทางไกลมาประยุกต์ใช้ โดยติดตามอาการผ่านโทรศัพท์มือถือหรือไลน์แอปพลิเคชัน โดยมีความถี่ในการติดตามหลังจากจำหน่ายออกจากโรงพยาบาลอย่างน้อย 1 เดือน เพื่อประเมินภาวะสุขภาพ การให้คำปรึกษา แก้ปัญหา การติดตามอาการ การประเมินปัจจัยที่จะทำให้เกิดการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ และวางแผนการดูแลให้เหมาะสมตามบทบาทของพยาบาลผู้ป่วยนอก พยาบาลเยี่ยมบ้าน และพยาบาลชุมชน

สรุป: การบูรณาการ D-METHOD และการพยาบาลทางไกลตามบทบาทของพยาบาลผู้ป่วยนอก พยาบาลเยี่ยมบ้าน และพยาบาลชุมชน ส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีความรู้ ความมั่นใจในการดูแลตนเองและสนับสนุนการดูแลต่อเนื่องของผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่คาสายสวนปัสสาวะที่บ้าน

ข้อเสนอแนะ: การบูรณาการ D-METHOD และการพยาบาลทางไกล สอดคล้องกับบริบทของสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปสามารถนำไปประยุกต์ใช้งานได้จริง ตอบสนองต่อความต้องการของผู้ให้บริการและผู้รับบริการ

บทบรรณาธิการ

โสภา รักษาธรรม — 2026-08-29

การพัฒนาการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายดูแลผู้ป่วยระยะกลางจากโรงพยาบาลสู่ชุมชน: เครือข่ายโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชท่าบ่อ

เมตตา สุทธิพรไพศาลกุล — 2026-08-29

บทนำ: ผู้ป่วยระยะกลางต้องได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพอย่างต่อเนื่องโดยทีมสหวิชาชีพ แต่การดูแลในปัจจุบันยังขาดความเชื่อมโยงระหว่างโรงพยาบาลและชุมชน

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อพัฒนาการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายดูแลผู้ป่วยระยะกลางจากโรงพยาบาลสู่ชุมชน

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ดำเนินการระหว่างเดือนมีนาคม - พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 ในอำเภอท่าบ่อ จังหวัดหนองคาย ประเทศไทย ผู้ให้ข้อมูลจำนวน 55 คน ประกอบด้วย ผู้ป่วยระยะกลาง 15 คน ผู้ดูแลหรือญาติ 15 คน และผู้ให้บริการทางสุขภาพ 25 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์กึ่งมีโครงสร้าง แนวทางการสังเกตการมีส่วนร่วม แผนการดูแลผู้ป่วยระยะกลาง และแบบประเมิน Barthel ADL Index วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัย: การพัฒนาการมีส่วนร่วมประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก คือ ระบบคัดกรองและประเมิน แผนการดูแลแบบบูรณาการ การพัฒนาศักยภาพทีม ระบบสารสนเทศ และการมีส่วนร่วมของชุมชน โดยจัดตั้งทีมเครือข่ายที่ประกอบด้วยทีมโรงพยาบาล ทีมโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล และทีมชุมชน ผลของการพัฒนาการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายพบว่า คะแนนเฉลี่ย Barthel ADL Index ของผู้ป่วยเพิ่มขึ้นจาก 6.8 คะแนน (SD = 2.90) เป็น 11.4 คะแนน (SD = 3.20)

สรุปผล: การพัฒนาการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายดูแลผู้ป่วยระยะกลางจากโรงพยาบาลสู่ชุมชน ส่งผลให้ผู้ป่วยมีสมรรถภาพดีขึ้น และเกิดเครือข่ายความร่วมมือที่มีประสิทธิภาพระหว่างโรงพยาบาลและชุมชน

ข้อเสนอแนะ: ควรมีการขยายผลการดำเนินงานไปยังโรงพยาบาลชุมชนอื่น รวมทั้งพัฒนาระบบสารสนเทศที่เชื่อมโยงข้อมูลผู้ป่วยระยะกลางทั้งระบบ และมีการติดตามผลระยะยาวเกิน 6 เดือนเพื่อประเมินความยั่งยืนของการดูแล

การออกแบบโปรแกรมการนวดกดจุดเฉพาะที่แบบไทยตามกายวิภาคศาสตร์เพื่อบรรเทาความปวดและความล้า และเพิ่มความใส่ใจต่อเนื่องสำหรับคนวัยทำงานที่ปวดกล้ามเนื้อทราพีเซียส

ชลาลัย โชคดีศรีจันทร์ — 2026-08-29

บทนำ: การนวดกดจุดแบบไทยสามารถบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อได้ แต่ยังไม่ครอบคลุมประโยชน์ด้านกระบวนการรู้คิด ซึ่งมีความสัมพันธ์กับความปวดและความล้า อีกทั้งมีข้อจำกัดด้านความแม่นยำของตำแหน่งจุดนวด ซึ่งส่งผลต่อการนวดในผู้ที่มีสรีระต่างกันหรือผู้นวดคนละราย

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อออกแบบและตรวจสอบความเหมาะสมและความปลอดภัยของโปรแกรมการนวดกดจุดเฉพาะที่แบบไทยตามหลักกายวิภาคศาสตร์ เพื่อบรรเทาความปวดและความล้า และเพิ่มความใส่ใจต่อเนื่องสำหรับคนวัยทำงานที่ปวดกล้ามเนื้อทราพีเซียส

ระเบียบวิธีวิจัย: งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยระยะที่ 1 ของการพัฒนาโปรแกรมตามแนวทาง 6SQuID โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ รวบรวมข้อมูลจากเอกสาร และประชุมกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ 8 คน ครอบคลุมสาขากายวิภาคศาสตร์ การแพทย์แผนไทย การนวดเพื่อการรักษา และประสาทวิทยา วิเคราะห์ด้วยการจัดหมวดหมู่และวิเคราะห์เชิงเนื้อหาเพื่อสังเคราะห์โปรแกรมการนวดที่เกิดฉันทามติ

ผลการวิจัย: โปรแกรมการนวดที่ได้รับฉันทามติ ถูกปรับปรุงตามข้อเสนอแนะของผู้เชี่ยวชาญ ได้แก่ การเพิ่มจุดนวดให้ครอบคลุมบริเวณศีรษะ และกล้ามเนื้อ Trapezius การกำหนดจุดนวดใหม่ตามตำแหน่งกายวิภาคการกำหนดน้ำหนัก และเวลาเฉพาะจุด รวมจุดในโปรแกรมทั้งสิ้น 29 จุด พร้อมจุดอ้างอิงทางกายวิภาคเพื่อให้ถ่ายทอดได้แม่นยำ ใช้เวลา 45 นาทีต่อครั้ง สัปดาห์ละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 4 สัปดาห์

สรุปผล: โปรแกรมมีความเหมาะสมและความปลอดภัย เพียงพอสำหรับนำไปทดสอบประสิทธิผลในระยะที่ 2 เพื่อประเมินประสิทธิผลต่อความปวด ความล้า และความใส่ใจต่อเนื่องต่อไป

ข้อเสนอแนะ: ควรพัฒนาโปรแกรมต่อเนื่องโดยปรับระดับแรงกดให้เหมาะสมกับสรีระของผู้รับบริการแต่ละราย

ผลของโปรแกรมสร้างเสริมแรงจูงใจในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้สูงอายุโรคเบาหวานร่วมกับโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ จังหวัดสมุทรสาคร

ประกัญญา โสรจสฤษฏ์กุล — 2026-08-29

บทนำ: อุบัติการณ์ของโรคหลอดเลือดสมองมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวาน และมีความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ เนื่องจากมีการรับรู้เกี่ยวกับความรุนแรงของโรค ความเสี่ยง ผลลัพธ์ และความสามารถในตนเองในระดับต่ำ

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสร้างเสริมแรงจูงใจในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานร่วมกับความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ จังหวัดสมุทรสาคร

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยเชิงกึ่งทดลอง โดยเปรียบเทียบกลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรม ระยะเวลา 6 สัปดาห์ จำนวน 33 คน กับกลุ่มเปรียบเทียบที่ได้รับการดูแลตามปกติ จำนวน 42 คน ทำการเก็บข้อมูลก่อนทดลอง หลังทดลอง และติดตามผล 4 สัปดาห์ โดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาสถิติแมน-วิทนีย์ยู และฟรีดแมน

ผลการวิจัย: กลุ่มทดลองมีการเปลี่ยนแปลงด้านการรับรู้และพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และดีกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ทั้งก่อนทดลอง หลังทดลอง และติดตามผล 4 สัปดาห์ (p < .001)

สรุปผล: โปรแกรมสร้างเสริมแรงจูงใจในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองที่พัฒนาตามทฤษฎีเสริมสร้างแรงจูงใจ ในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง สามารถเสริมสร้างการรับรู้เกี่ยวกับความรุนแรงของโรค การรับรู้โอกาสเสี่ยง ผลลัพธ์ การรับรู้ความสามารถของตนเอง ส่งผลให้พฤติกรรมการป้องกันโรคดีขึ้น

ข้อเสนอแนะ: โปรแกรมสร้างเสริมแรงจูงใจในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางเชิงปฏิบัติสำหรับบุคลากรทางสุขภาพในการส่งเสริมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวาน และความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้

การพัฒนาและการประเมินผลเบื้องต้นของอุปกรณ์ผูกยึดผู้ป่วยจิตเวช: ความปลอดภัย ความสะดวกในการใช้งาน และความพึงพอใจของผู้ใช้

อาภรณ์ ศรีชัย — 2026-08-29

บทนำ: การพัฒนาอุปกรณ์ผูกยึดที่มีความแข็งแรง ปลอดภัย และสะดวกต่อการใช้งานเป็นสิ่งจำเป็นในการดูแลผู้ป่วยจิตเวชก้าวร้าวรุนแรง พบอุบัติการณ์ ผู้ป่วยเกิดการบาดเจ็บจากการผูกยึด และบุคลากรถูกผู้ป่วยทำร้าย ขณะผูกยึดผู้ป่วยบนเตียง ด้วยอุปกรณ์ที่ชำรุด ไม่สะดวกต่อการใช้งาน

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อพัฒนาอุปกรณ์ผูกยึดผู้ป่วยบนเตียง และการประเมินผลด้านความปลอดภัย ความสะดวกในการใช้งาน และความพึงพอใจต่อการใช้งาน ของบุคลากรและผู้ดูแลผู้ป่วย

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสานเชิงสำรวจตามลำดับ ดำเนินการเป็น 2 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการกับพยาบาลผู้ใช้งานอุปกรณ์ผูกยึดแบบเดิม แล้วนำมาพัฒนาอุปกรณ์ต้นแบบ ระยะที่ 2 การประเมินผลด้านความปลอดภัย ความสะดวกในการใช้งาน และความพึงพอใจต่อการใช้งาน กลุ่มตัวอย่างบุคลากรผู้ใช้งาน 30 คน และผู้ดูแลผู้ป่วย 30 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา

ผลการศึกษา: ไม่พบการบาดเจ็บจากการผูกยึด (0 ราย) ระยะเวลาเฉลี่ยที่ใช้ในการผูกยึดลดลงจาก 10 - 15 นาที เหลือ 3.61 นาที โดยใช้บุคลากรในการผูกยึด 4 คน และคะแนนความพึงพอใจเฉลี่ยของบุคลากรและผู้ดูแลอยู่ในระดับสูงสุดที่ 3.90 (SD = .12) และ 3.86 (SD = .15) ตามลำดับ

สรุปผล: ในการพัฒนาและประเมินประสิทธิผลของอุปกรณ์ผูกยึด โดยไม่ก่อให้เกิดการบาดเจ็บจากการผูกยึดช่วยลดระยะเวลาและจำนวนเจ้าหน้าที่ที่ใช้ในการผูกยึด และได้รับความพึงพอใจในระดับสูงจากเจ้าหน้าที่และผู้ดูแล

ข้อเสนอแนะ: Safety restraint (SR) เป็นอุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพสูง เหมาะกับการใช้งานหอผู้ป่วยจิตเวช อย่างไรก็ตาม ควรมีการศึกษาวิจัยเชิงทดลองแบบพหุสถาบัน เพื่อยืนยันประโยชน์ของอุปกรณ์ก่อนพิจารณาขยายผลและนำไปใช้อย่างแพร่หลายในสถานพยาบาลอื่น ๆ

การพัฒนาและทดลองใช้โปรแกรมการจัดการกับอาการระยะไกลผ่านไลน์แอปพลิเคชัน ต่ออาการหายใจลำบากในผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจล้มเหลว

ประกายกาญจน์ สุขเทศ — 2026-08-29

บทนำ: การจัดการอาการหายใจลำบากในผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวส่วนใหญ่เป็นการบรรยายความรู้ โทรศัพท์ติดตามร่วมกับเยี่ยมบ้าน ซึ่งมีข้อจำกัดในการติดตาม และให้ข้อมูลย้อนกลับเมื่ออาการเปลี่ยนแปลง

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อพัฒนาและทดลองใช้โปรแกรมการจัดการกับอาการระยะไกลผ่านไลน์แอปพลิเคชันต่ออาการหายใจลำบากในผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจล้มเหลว

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยและพัฒนา กลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจล้มเหลว มาติดตามการรักษา ณ แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา เลือกแบบเจาะจง จำนวน 15 คน แบ่งเป็น 4 ระยะ ได้แก่ ศึกษาสภาพปัญหา ออกแบบและพัฒนา ทดลองใช้ และประเมินผล เครื่องมือในการวิจัย ได้แก่ สื่อวีดิทัศน์ แผนสอน คู่มือ แบบประเมิน
การจัดการอาการ และแบบประเมินความพึงพอใจ มีค่า CVI .84, .96, 1.0, .67 และ 1.0 ตามลำดับ แบบประเมินการจัดการอาการและแบบประเมินความพึงพอใจมีค่าความเชื่อมั่น .79 และ .74 ตามลำดับ วิเคราะห์โดยใช้ค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติ Paired t-test

ผลการวิจัย: ได้โปรแกรมการจัดการกับอาการระยะไกลผ่านไลน์แอปพลิเคชัน หลังทดลองกลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยการจัดการอาการหลังใช้งานสูงกว่าก่อนใช้งานอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ .001 และมีคะแนนเฉลี่ยความพึงพอใจรวม 4.73/5 (± .45) แบ่งเป็น ด้านตรงต่อความต้องการ 4.63/5 (± .44) ด้านความสะดวกในการใช้ 4.73/5 (± .19) ด้านใช้งานได้จริง 4.73/5 (± .49) ด้านความปลอดภัย 4.66/5 (± .61)

สรุปผล: โปรแกรมฯ ใช้งานง่าย ช่วยให้ปฏิบัติตามคำแนะนำได้มีประสิทธิภาพ ทบทวนความรู้ได้ตลอด และได้รับข้อมูลย้อนกลับทันที ส่งผลให้ผู้ป่วยมีการจัดการอาการดีขึ้น และพึงพอใจในการใช้งาน

ข้อเสนอแนะ: ให้มีการติดตามในระยะยาวเพื่อการจัดการอาการอย่างต่อเนื่อง และควรพัฒนาโปรแกรมในเชิงทดลองแบบสุ่ม (RCT) เพื่อให้ผลการวิจัยมีความน่าเชื่อถือมากยิ่งขึ้น

ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ และชะลอภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศในผู้ป่วยเบาหวานเพศชาย ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้

อิสริยา ชมชื่น — 2026-08-29

บทนำ: ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศเป็นภาวะแทรกซ้อนสำคัญของโรคเบาหวานเพศชายที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ การพัฒนาโปรแกรมที่เน้นการจัดการตนเองอาจเป็นแนวทางในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ และชะลอภาวะแทรกซ้อนดังกล่าวได้

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมสุขภาพ ระดับน้ำตาลสะสมในเลือด และภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศในผู้ป่วยเบาหวานเพศชายที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อน-หลัง ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 เพศชาย อายุ ≥ 35 ปี ระดับ HbA1c ≥ 7 % จำนวน 54 คน คัดเลือกเป็นกลุ่มทดลองและควบคุม กลุ่มละ 27 คน กลุ่มทดลองเข้าร่วมโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเอง 12 สัปดาห์ กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล และสุขภาพ แบบประเมินพฤติกรรมสุขภาพ และแบบประเมินสมรรถภาพทางเพศ มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .80, .99 และ .92 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติทดสอบแบบนอนพาราเมตริก ได้แก่ การทดสอบวิลคอกซันและการทดสอบแมน–วิทนีย์ยู

ผลการวิจัย: ภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่ามัธยฐานของพฤติกรรมสุขภาพดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) ค่ามัธยฐานของระดับ HbA1c ลดลงจาก 8.70 เป็น 7.10 (p < .001) ทั้งสองค่าดีขึ้นมากกว่ากลุ่มควบคุม และค่ามัธยฐานของคะแนนสมรรถภาพทางเพศของกลุ่มทดลองเพิ่มขึ้นจาก 19.00 เป็น 22.00 (p < .001) เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมที่ไม่ได้เปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

สรุปผล: โปรแกรมฯ สามารถใช้ส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ ควบคุมระดับน้ำตาล และชะลอภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศในผู้ป่วยเบาหวานเพศชายได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ข้อเสนอแนะ: ควรมีการขยายผลโปรแกรมในระดับชุมชนและติดตามผลระยะยาว เพื่อประเมินความยั่งยืนของการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพและผลลัพธ์ทางคลินิก

ผลของการติดตามการล้างจมูกแบบแอปพลิเคชันไลน์ต่อทักษะการล้างจมูก และความพึงพอใจในการล้างจมูกของผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของจมูกและไซนัส

ปิยาณี ณ นคร — 2026-08-29

บทนำ: การใช้แอปพลิเคชันเป็นช่องทางที่มีประสิทธิภาพในการสื่อสารและติดตามผลการรักษา เนื่องจากสามารถมีปฏิสัมพันธ์กับผู้ป่วยได้หลากหลายรูปแบบ ทั้งการส่งข้อความ ข้อมูล ภาพนิ่ง วิดีโอ รวมทั้งการโทรศัพท์พูดคุยเพื่อแนะนำการทำหัตถการเบื้องต้นแก่ผู้ป่วยได้

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อเปรียบเทียบทักษะและศึกษาความพึงพอใจในการล้างจมูกด้วยตนเอง ของผู้ป่วยโรคความผิดปกติของจมูกและไซนัส ก่อนและหลังได้รับความรู้ผ่านระบบแอปพลิเคชันไลน์

ระเบียบวิธีวิจัย: เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed method research) ในกลุ่มตัวอย่าง 30 คน ณ โรงพยาบาลรามาธิบดี โดยให้กลุ่มตัวอย่างเรียนรู้วิธีการล้างจมูกผ่านวิดีโอสาธิต และส่งวิดีโอการปฏิบัติกลับมาให้ประเมินภายใน 1 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้คือแบบประเมินทักษะ และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติบรรยาย Wilcoxon signed ranks test และการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัย: ด้านทักษะ หลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยทักษะการล้างจมูก สูงกว่าก่อนการทดลอง (ก่อนทดลอง M = 12.56, SD = 1.65 หลังทดลอง M = 23.90, SD = .40) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ด้านความพึงพอใจ คะแนนเฉลี่ยความพึงพอใจหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองในทุกด้านอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

สรุปผล: การติดตามผ่านแอปพลิเคชันออนไลน์มีความสัมพันธ์กับการเพิ่มขึ้นของคะแนนทักษะและความพึงพอใจในการล้างจมูก

ข้อเสนอแนะ: จึงควรส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีนี้เป็นช่องทางให้คำปรึกษาและติดตามการดูแลตนเอง เพื่อผลลัพธ์ที่ดีต่อสุขภาพของผู้ป่วยในระยะยาว

ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อความวิตกกังวลและคุณภาพการเตรียมลำไส้ใหญ่ สำหรับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่แบบวันเดียวกลับ โรงพยาบาลโพนทอง

กรรณิกา ศรีษะเกษ — 2026-08-29

บทนำ: มะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นปัญหาด้านสาธารณสุขที่สำคัญ การส่องกล้องลำไส้ใหญ่เพื่อคัดกรองในกลุ่มเสี่ยง จึงเป็นสิ่งจำเป็นในการลดความรุนแรงของโรค

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อความวิตกกังวลและคุณภาพการเตรียมลำไส้ใหญ่สำหรับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่แบบวันเดียวกลับ

ระเบียบวิธีวิจัย: การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง ชนิดสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้มีอายุ 50 ปีขึ้นไปและมีผลการตรวจเลือดแฝงในอุจจาระเป็นบวกจำนวน 50 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 25 คน และกลุ่มควบคุม 25 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการจัดการตนเองที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วยการให้ความรู้ การสนทนากลุ่มและกิจกรรมส่งเสริมการจัดการตนเอง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเอง แบบสอบถามความวิตกกังวลและแบบประเมินความสะอาดของลำไส้ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการทดสอบค่าที และสถิติ Mann-Whitney U test

ผลการวิจัย: พบว่าค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการจัดการตนเองหลังการทดลองในกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (p < .05) ค่าเฉลี่ยคะแนนความวิตกกังวลหลังการทดลองในกลุ่มทดลองต่ำกว่ากลุ่มควบคุม และค่ามัธยฐานคะแนนคุณภาพการเตรียมลำไส้ในกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05)

สรุปผล: โปรแกรมการจัดการตนเองมีประสิทธิภาพช่วยส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้เข้ารับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่แบบวันเดียวกลับ โดยสามารถเพิ่มการรับรู้ความรุนแรงของโรค ความเชื่อมั่นในการจัดการสุขภาพตนเอง และลดความวิตกกังวลได้อย่างชัดเจน

ข้อเสนอแนะ: ควรนําผลการวิจัยนี้ไปใช้ในการส่งเสริมให้ผู้ที่จะเข้ารับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่แบบวันเดียวกลับ มีความเชื่อมั่นในการเตรียมลำไส้ให้มีคุณภาพและเข้ารับการคัดกรองมะเร็งลำไส้ใหญ่อย่างต่อเนื่อง

ประสิทธิผลของโปรแกรมการจัดการตนเองโดยทีมสหวิชาชีพ ต่อการควบคุมโรคหืดผู้ป่วยวัยผู้ใหญ่ อำเภอบ้านแฮด จังหวัดขอนแก่น

วนิดา ดาวศรี — 2026-08-29

บทนำ: โรคหืดในปัจจุบันพบว่าผู้ป่วยจำนวนมากไม่สามารถควบคุมโรคได้อย่างเหมาะสมจึงจำเป็นต้องมีการจัดการตนเองอย่างต่อเนื่อง

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมการจัดการตนเองโดยทีมสหวิชาชีพต่อพฤติกรรมการจัดการตนเอง ระดับการควบคุมโรคหืด และสมรรถภาพปอดของผู้ป่วยโรคหืด

ระเบียบวิธีวิจัย: วิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยโรคหืดวัยผู้ใหญ่ 58 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 29 ราย คัดเลือกแบบเจาะจง ในกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการจัดการตนเองตามแนวคิดของ Creer โดยทีมสหวิชาชีพ ได้แก่ พยาบาลวิชาชีพ พยาบาลโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล เภสัชกร และนักกายภาพบำบัด กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเอง แบบประเมินระดับการควบคุมโรคหืดและการตรวจสมรรถภาพปอด วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Paired t-test, Independent t-test, Friedman’s test, Chi-square test

ผลการวิจัย: ภายในกลุ่มทดลองพบว่าพฤติกรรมการจัดการตนเอง ระดับการควบคุมโรคหืด และสมรรถภาพปอดเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และระหว่างกลุ่มพบว่ากลุ่มทดลองมีพฤติกรรมการจัดการตนเองและการควบคุมโรคหืดดีกว่ากลุ่มควบคุม แต่สมรรถภาพปอดไม่แตกต่างกัน

สรุปผล: โปรแกรมการจัดการตนเองโดยทีมสหวิชาชีพมีประสิทธิผลในการส่งเสริมพฤติกรรมการจัดการตนเองและการควบคุมอาการของโรคหืด

ข้อเสนอแนะ: ควรนำโปรแกรมการจัดการตนเองโดยทีมสหวิชาชีพไปประยุกต์ในการปฏิบัติการพยาบาลเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคหืด

ประสบการณ์ของพยาบาลวิชาชีพในการดูแลผู้ป่วยไตเทียม ในบริบทงานเฉพาะทาง: การวิจัยเชิงคุณภาพ

ผุสรัตน์ ศรสิทธิ์ — 2026-08-29

บทนำ: การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมเป็นการบำบัดทดแทนไตที่มีความซับซ้อนและเสี่ยงสูง ต้องการการเฝ้าระวังต่อเนื่อง การตัดสินใจเชิงคลินิก และการปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด แม้หน่วยฟอกเลือดในโรงพยาบาลเอกชนจะมีอัตรากำลังพยาบาลเพียงพอตามเกณฑ์ แต่ลักษณะงานเฉพาะทางที่มีภาระงานการพยาบาลโดยอ้อม และกิจกรรมด้านคุณภาพ อาจส่งผลต่อประสบการณ์การปฏิบัติการพยาบาล และการรับรู้คุณค่าในบทบาทวิชาชีพ

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาประสบการณ์ของพยาบาลวิชาชีพในการดูแลผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมในบริบทงานเฉพาะทาง

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยเชิงคุณภาพแบบปรากฏการณ์วิทยาการตีความ ผู้ให้ข้อมูล คือ พยาบาลวิชาชีพ จำนวน 10 ราย ณ ศูนย์ฟอกเลือด โรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่ง คัดเลือกแบบเจาะจง เก็บข้อมูลด้วยการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วมและสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลจากการสัมภาษณ์ด้วยการวิเคราะห์เชิงธีม และใช้ข้อมูลจากการสังเกต เพื่อสนับสนุนการอภิปรายผล

ผลการวิจัย: พบประเด็นหลัก 5 ประเด็น ได้แก่ 1) คุณค่าสำคัญในการปฏิบัติการพยาบาล 2) การดูแลโดยยึดศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์โดยมีผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง 3) กระบวนการปฏิบัติการพยาบาลในบริบทงานเฉพาะทาง 4) สมรรถนะสำคัญของพยาบาลไตเทียม และ 5) เป้าหมายการดูแลเพื่อความผาสุกของผู้ป่วย ผลการสังเกตพบว่า พยาบาลใช้เวลาในกิจกรรมการพยาบาลโดยอ้อมและกิจกรรมด้านการจัดการคุณภาพมากกว่าการพยาบาลผู้ป่วยโดยตรง

สรุปผล: ประสบการณ์ของพยาบาลไตเทียมสะท้อนการปฏิบัติการพยาบาลที่บูรณาการความเชี่ยวชาญทางคลินิก คุณค่าความเป็นมนุษย์ และการดูแลเชิงสัมพันธ์ ภายใต้ภาระงานโดยอ้อมที่มีบทบาทสำคัญต่อความปลอดภัยของผู้ป่วย

ข้อเสนอแนะ: ควรพัฒนาระบบการทำงานที่ตระหนักถึงบทบาทของกิจกรรมการพยาบาลโดยอ้อมในฐานะกลไกสำคัญของความปลอดภัย และคุณภาพการดูแลผู้ป่วยฟอกเลือด

ผลของโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ทางสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ ที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี

เสาวลักษณ์ ศรีโพธิ์ — 2026-08-29

บทนำ: แม้ว่าการเสริมสร้างความรอบรู้ทางสุขภาพจิตจะเป็นเครื่องมือสำคัญในการดูแลตนเองของผู้สูงอายุแต่ในปัจจุบันยังไม่มีการพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ทางสุขภาพจิตสำหรับผู้สูงอายุโดยตรง เพื่อรองรับบริบทสังคมสูงวัยอย่างเป็นระบบ

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ทางสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยเป็นแบบกึ่งทดลองสองกลุ่มวัดผลก่อน–หลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุเข้ารับบริการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 30 คน โดยใช้เครื่องมือ ได้แก่ แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินความรอบรู้ทางสุขภาพจิต ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ (IOC = 1.00) และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .79 และโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ทางสุขภาพจิต จำนวน 8 กิจกรรม ดำเนินการเป็นเวลา 4 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติ Independent t-test และ Paired t-test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .05

ผลการวิจัย: คะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ทางสุขภาพจิตในระยะหลังการทดลองของกลุ่มทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = -10.89, p = < .001) โดยกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ทางสุขภาพจิตหลังการทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 5.00, p < .001)

สรุปผล: โปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ทางสุขภาพจิตมีประสิทธิผลในการพัฒนาความรอบรู้ทางสุขภาพจิตในการดูแลสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ

ข้อเสนอแนะ: ควรนำโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ทางสุขภาพจิตไปใช้ในชุมชนและหน่วยบริการปฐมภูมิเพื่อพัฒนาทักษะการรับรู้และการเข้าถึงบริการของผู้สูงอายุอย่างเป็นระบบ

ประสบการณ์และความหมายความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุ

สุทธานันท์ กัลกะ — 2026-08-29

บทนำ: การเปลี่ยนแปลงทางร่างกาย จิตใจและสังคมของผู้สูงอายุ นำไปสู่ประสบการณ์และการให้ความหมายความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุแต่ละรายที่แตกต่างกัน

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อทำความเข้าใจความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองจากประสบการณ์ของผู้สูงอายุในเขตเมือง

ระเบียบวิธีวิจัย: ระเบียบวิธีปรากฏการณ์วิทยากลุ่มผู้ให้ข้อมูลเป็นผู้สูงอายุอายุ 60 ปีขึ้นไป ที่อาศัยในเขตเมือง จำนวน 14 คน มาจากการคัดเลือกแบบเจาะจง เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกกึ่งโครงสร้างและการบันทึกภาคสนาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์เชิงใจความหลัก

ผลการวิจัย: ประสบการณ์ความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุประกอบด้วย 4 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1) บทบาท และหน้าที่ 2) การพึ่งพาตนเองและศักดิ์ศรีความเป็นบุคคล 3) การมีส่วนร่วมทางสังคม และ 4) ปัจจัยภายในและจิตวิญญาณ

สรุปผล: ผู้สูงอายุในเขตเมืองสร้างการรับรู้ความหมายการมีคุณค่าในตนเองจากการตีความชีวิตอย่างมีความหมายผ่านประสบการณ์ชีวิตที่เชื่อมโยงความสำเร็จในอดีต การรักษาความสัมพันธ์กับสังคม และการยอมรับความจริงของชีวิตภายใต้บริบทสังคมเมืองที่เปลี่ยนไป

ข้อเสนอแนะ: ข้อสรุปที่ได้จากการศึกษาสามารถนำไปเป็นแนวทางในการสร้างกิจกรรมทางสังคมสำหรับผู้สูงอายุและกิจกรรมที่ส่งเสริมศักยภาพและการพึ่งพาตนเอง เพื่อคงไว้ซึ่งความรู้สึกมีคุณค่าและศักดิ์ศรีของผู้สูงอายุ

การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อมระยะท้ายโดยใช้ครอบครัวและชุมชนเป็นฐาน

พิสันต์ ประชาชู — 2026-08-29

บทนำ: ภาวะสมองเสื่อมระยะท้ายในผู้สูงอายุก่อให้เกิดภาระต่อครอบครัวและผู้ดูแลทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และสังคมอย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตามประเทศไทยยังขาดรูปแบบการดูแลที่เฉพาะเจาะจงสำหรับผู้ป่วยกลุ่มนี้ในบริบทชุมชน

วัตถุประสงค์การวิจัย: 1) เพื่อสำรวจสถานการณ์และความต้องการการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อมระยะท้ายในชุมชน 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลโดยใช้ครอบครัวและชุมชนเป็นฐาน และ 3) เพื่อประเมินประสิทธิผลของรูปแบบที่พัฒนาขึ้น

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยและพัฒนานี้ดำเนินการระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงสิงหาคม พ.ศ. 2568 ในชุมชนคัดเลือกจังหวัดปทุมธานี แบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 วิเคราะห์สถานการณ์ โดยกลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้สูงอายุ ผู้ดูแล ประชาชน ผู้นำชุมชน/อาสาสมัครสาธารณสุข และบุคลากรสาธารณสุข กลุ่มละ 20 คน รวม 100 คน (8 สัปดาห์) ระยะที่ 2 พัฒนารูปแบบการดูแลโดยใช้วงจร PAOR กับผู้เชี่ยวชาญและผู้นำชุมชน จำนวน 20 คน (12 สัปดาห์) และระยะที่ 3 ทดลองใช้และประเมินผลกับผู้ดูแลผู้สูงอายุสมองเสื่อมระยะท้าย ผู้สูงอายุ และผู้นำชุมชน/อาสาสมัครสาธารณสุขกลุ่มละ 20 คน รวม 60 คน (4 สัปดาห์) เครื่องมือได้แก่ แบบสอบถามความรู้ (KR-20 = .82) แบบประเมินความสามารถในการดูแล (α = .89) และแบบสอบถามความพึงพอใจ (α = .91) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test และ Cohen's d

ผลการวิจัย: การสนทนากลุ่มพบว่าผู้ดูแลในชุมชนส่วนใหญ่ขาดความรู้และทักษะในการดูแลผู้ป่วยสมองเสื่อมระยะท้าย และมีความเครียดจากภาระการดูแลในระดับสูง รูปแบบการดูแลที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ การประเมินสภาพผู้ป่วยและครอบครัว การให้ความรู้และฝึกทักษะ การจัดการอาการ การประสานงานกับทีมสหวิชาชีพ และการสนับสนุนจากชุมชน ภายหลังการใช้รูปแบบ กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนความรู้และความสามารถในการดูแลสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) โดยมีขนาดอิทธิพลระดับปานกลาง และมีความพึงพอใจในระดับมาก (M = 85, SD = 9.60)

สรุปผล: รูปแบบการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อมระยะท้ายโดยใช้ครอบครัวและชุมชนเป็นฐานมีประสิทธิผลในการเพิ่มความรู้และความสามารถในการดูแลของผู้ดูแล และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชุมชนที่มีบริบทใกล้เคียงกันได้

ข้อเสนอแนะ: รูปแบบนี้สามารถนำไปใช้โดย รพ.สต. สถานศึกษาพยาบาล และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อพัฒนาการดูแลผู้สูงอายุสมองเสื่อมระยะท้ายในชุมชน

ผลของการใช้นวัตกรรมกระจกส่องเท้าต่อความถูกต้อง ในการประเมินแผลจำลองที่เท้าผู้ป่วยเบาหวานด้วยตนเอง

กัลปังหา โชสิวสกุล — 2026-08-29

บทนํา: แผลที่เท้าในผู้ป่วยเบาหวานเป็นภาวะแทรกซ้อนสำคัญที่อาจนำไปสู่การติดเชื้อรุนแรงและการสูญเสียอวัยวะ การตรวจแผลที่เท้าด้วยตนเองโดยการใช้กระจกส่องเท้าช่วยลดข้อจำกัดจากการก้มตัวหรือยกเท้า

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อทดสอบผลของการใช้นวัตกรรมกระจกส่องเท้าต่อความถูกต้องในการประเมินแผลจำลองที่เท้าผู้ป่วยเบาหวานด้วยตนเอง

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียวที่มีการทดสอบก่อนและหลัง กลุ่มเป้าหมายคือ ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 46 คน ที่โรงพยาบาลพระสมุทรเจดีย์สวาทยานนท์ จังหวัดสมุทรปราการ ประเทศไทย นวัตกรรมกระจกส่องเท้าผ่านกระบวนการ PDCA และการทดสอบคุณภาพ ผลิตจากกระจกขยายภาพ 2 เท่า มีด้ามจับยืดขยายได้ เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองคือภาพถ่ายฝ่าเท้า แบบประเมินตำแหน่งแผลที่ฝ่าเท้า และสติกเกอร์แผลจำลอง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบเก็บข้อมูลทั่วไป แบบประเมินตำแหน่งแผลที่ฝ่าเท้าและแบบประเมินความพึงพอใจในด้านการใช้งาน ประโยชน์ อุปกรณ์ วิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ข้อมูลค่าเฉลี่ยคะแนนความถูกต้องในการประเมินตำแหน่งแผลที่ฝ่าเท้าก่อนและหลังการใช้นวัตกรรมใช้ สถิติ Paired-t-test

ผลการวิจัย: คะแนนเฉลี่ยความถูกต้องในการประเมินตำแหน่งแผลจำลองที่เท้าหลังใช้นวัตกรรมกระจกส่องเท้าสูงกว่าก่อนใช้นวัตกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) ความพึงพอใจด้านการใช้งานและด้านประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด (M = 47.69 และ 48.50) ตามลำดับ

สรุปผล: กระจกตรวจเท้าที่ผลิตจากกระจกขยายภาพ 2 เท่า และมีด้ามจับที่ยืดได้ ช่วยให้ผู้ป่วยเบาหวานสามารถตรวจดูแผลจำลองบริเวณฝ่าเท้าและซอกนิ้วเท้าได้สะดวกและชัดเจนยิ่งขึ้น

ข้อเสนอแนะ: ควรพัฒนาต่อยอดนวัตกรรมในกลุ่มตัวอย่างที่หลากหลาย และศึกษาระยะยาวเพื่อประเมินการลดอุบัติการณ์การเกิดแผลที่เท้า

ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าของวัยรุ่นในสถานสงเคราะห์แห่งหนึ่ง จังหวัดเชียงราย

ปาริชาต ปัญญา — 2026-08-29

บทนำ: เยาวชนในสถานสงเคราะห์ขาดการดูแลจากครอบครัวและเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าสูงกว่าวัยรุ่นทั่วไป ซึ่งอาจรุนแรงจนเกิดความคิดฆ่าตัวตาย จึงควรศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องเพื่อพัฒนาแนวทางป้องกัน

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าของวัยรุ่นในสถานสงเคราะห์แห่งหนึ่ง จังหวัดเชียงราย

ระเบียบวิธีวิจัย: เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบหาความสัมพันธ์ กลุ่มตัวอย่างคือวัยรุ่นอายุ 13 - 21 ปี จำนวน 126 คน คัดเลือกโดยการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินภาวะซึมเศร้าสำหรับวัยรุ่น PHQ-A แบบประเมินทักษะชีวิต และแบบประเมินความผูกพันในครอบครัว วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา
และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์อันดับของสเปียร์แมน

ผลการวิจัย: พบว่าวัยรุ่นร้อยละ 66.70 ไม่มีภาวะซึมเศร้า ร้อยละ 23 มีภาวะซึมเศร้าระดับเล็กน้อย และร้อยละ 8.70 มีภาวะซึมเศร้าระดับปานกลาง ปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ ความผูกพันในครอบครัว (r = -.199, p < .001) ทักษะชีวิตด้านความคิดสร้างสรรค์ (r = -.233, p < .001) การมองตนเองเชิงบวก (r = -.214,
p < .001) การมีความสัมพันธ์ที่ดี (r = -.195, p < .001) และทักษะชีวิตโดยรวม (r = -.236, p < .001) ทุกปัจจัยมีความสัมพันธ์เชิงลบกับภาวะซึมเศร้าในระดับต่ำอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

สรุปผล: ความผูกพันในครอบครัวและทักษะชีวิตที่เพิ่มขึ้น มีแนวโน้มลดภาวะซึมเศร้าของวัยรุ่นลงได้ แม้จะมีความสัมพันธ์เชิงลบในระดับต่ำ

ข้อเสนอแนะ: ควรศึกษาเชิงคุณภาพและพัฒนาโปรแกรมให้เหมาะกับวัยรุ่นกลุ่มนี้

ผลของโปรแกรมการนิเทศทางการพยาบาลแบบมีส่วนร่วมต่อความพึงพอใจ และผลลัพธ์ทางการพยาบาล กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลนครพิงค์ จังหวัดเชียงใหม่

ศุภนารี เกษมมาลา — 2026-08-29

บทนำ: การนิเทศทางการพยาบาลแบบมีส่วนร่วมมีส่วนสำคัญในการดูแลผู้รับบริการส่งผลให้เกิดคุณภาพและผลลัพธ์ทางการพยาบาลที่ดี

วัตถุประสงค์การวิจัย: ศึกษาผลของโปรแกรมการนิเทศทางการพยาบาลแบบมีส่วนร่วมต่อความพึงพอใจ และผลลัพธ์การพยาบาลของพยาบาลวิชาชีพกลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลนครพิงค์ จังหวัดเชียงใหม่

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มตัวอย่างกลุ่มเดียว วัดผลก่อนและหลัง กลุ่มตัวอย่างคือ พยาบาลวิชาชีพปฏิบัติงานกลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน จำนวน 32 คน เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือวิจัย คือ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล ความพึงพอใจต่อการนิเทศทางการพยาบาลแบบมีส่วนร่วม แบบบันทึกอุบัติการณ์ความคลาดเคลื่อนทางยา แอปพลิเคชันไลน์ออฟฟิเชียล คู่มือ และแผนการนิเทศทางการพยาบาลแบบมีส่วนร่วม ตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาเท่ากับ 1.00 ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .92 วิเคราะห์ข้อมูลหาค่าร้อยละ ความถี่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Paired t-test ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

ผลการวิจัย: หลังการใช้โปรแกรมการนิเทศทางการพยาบาลแบบมีส่วนร่วม พยาบาลวิชาชีพกลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน มีคะแนนความพึงพอใจสูงกว่าก่อนการใช้โปรแกรมฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = -31.51, p < .05) อุบัติการณ์ความคลาดเคลื่อนทางยาลดลงหลังการใช้โปรแกรมฯ จากจำนวน 28 ราย (ร้อยละ 5.23) เหลือ 5 ราย (ร้อยละ 0.92)

สรุปผล: หลังใช้โปรแกรมฯ พยาบาลวิชาชีพกลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉินมีคะแนนความพึงพอใจสูงกว่าก่อนการใช้โปรแกรมฯ และอุบัติการณ์ความคลาดเคลื่อนทางยาลดลง

ข้อเสนอแนะ: ควรนำโปรแกรมฯ ไปใช้ในการนิเทศพยาบาลวิชาชีพทุกระดับครอบคลุมทั้งโรงพยาบาล และติดตามผลการนิเทศอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้การดูแลผู้ป่วยมีคุณภาพและประสิทธิภาพ

การพัฒนาแนวปฏิบัติทางการพยาบาลสำหรับการฟื้นฟูสภาพปอด ในผู้ป่วยบาดเจ็บทรวงอกที่ใส่ท่อระบายทรวงอก

รุ่งนภา ก้างออน — 2026-08-29

บทนำ: การบาดเจ็บทรวงอกส่งผลให้ความยืดหยุ่นของปอดลดลงและประสิทธิภาพการระบายอากาศบกพร่อง โดยเฉพาะผู้ป่วยที่ใส่ท่อระบายทรวงอกมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดภาวะปอดแฟบในระยะเฉียบพลัน

วัตถุประสงค์การวิจัย: เพื่อพัฒนาและประเมินความเป็นไปได้ของแนวปฏิบัติทางการพยาบาลสำหรับการฟื้นฟูสภาพปอดในผู้ป่วยบาดเจ็บทรวงอกที่ใส่ท่อระบายทรวงอก

ระเบียบวิธีวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษานำร่อง โดยประยุกต์ใช้กรอบแนวทางของ NHMRC (1999) กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย บุคลากรทีมสุขภาพซึ่งเป็นทีมพัฒนาแนวปฏิบัติ 5 คน พยาบาลประจำการ 10 คน และผู้ป่วยบาดเจ็บทรวงอกที่ใส่ท่อระบายทรวงอก 12 ราย คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือวิจัยผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน และตรวจสอบคุณภาพเครื่องบริหารปอดเปรียบเทียบกับสไปโรมิเตอร์มาตรฐาน (ความคลาดเคลื่อน < ±3%) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา

ผลการวิจัย: แนวปฏิบัติที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) การประเมินการทำงานปอด 2) การส่งเสริมและติดตามการทำงานของปอด 3) การจัดการความปวด และ 4) การให้ความรู้แก่ผู้ป่วย พยาบาลผู้ใช้เห็นด้วยอย่างยิ่งว่าแนวปฏิบัติมีความเป็นไปได้และเหมาะสมต่อการนำไปใช้ ผลลัพธ์ทางคลินิกพบว่าในวันที่ 2 และ 3 หลังใช้แนวปฏิบัติ ผู้ป่วยทุกราย มีปริมาตรอากาศหายใจเข้าบรรลุค่าเป้าหมาย (≥ 15 mL/kg) และไม่พบการเกิดภาวะปอดแฟบในช่วงติดตาม

สรุปผล: แนวปฏิบัติฯ มีความเหมาะสมกับบริบททางคลินิกช่วยส่งเสริมการขยายตัวของปอดและอาจป้องกันภาวะแทรกซ้อนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ข้อเสนอแนะ: ควรมีการนำแนวปฏิบัติไปใช้ต่อเนื่อง สำหรับผู้ป่วยบาดเจ็บทรวงอกที่ได้รับการใส่ท่อระบายทรวงอก โดยช่วยส่งเสริมการขยายตัวของปอด สร้างมาตรฐานการปฏิบัติงาน และช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนทางระบบทางเดินหายใจ

ผลของโปรแกรมการสร้างเสริมการรับรู้ความสามารถตนเองต่อพฤติกรรมสุขภาพ ของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมระดับความดันโลหิตไม่ได้

ธัญญานันท์ อัครพลัฏฐ์ — 2026-08-29

บทนำ: ความดันโลหิตสูงในผู้สูงอายุที่ควบคุมไม่ได้เป็นปัจจัยเสี่ยงทำให้เกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด การจัดการความดันโลหิตสูงอย่างมีประสิทธิผลจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง

วัตถุประสงค์การวิจัย: ศึกษาผลของโปรแกรมการสร้างเสริมการรับรู้ความสามารถตนเองต่อพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมระดับความดันโลหิตไม่ได้

ระเบียบวิธีวิจัย: เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง แบบสองกลุ่ม วัดก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 56 คน เป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 28 คน เครื่องมือวิจัย คือ 1) เครื่องมือคัดกรอง คือ MMSE-Thai 2002 และแบบประเมินความเครียด 2) เครื่องมือเก็บข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์ข้อมูลทั่วไป พฤติกรรมการใช้ยา การควบคุมอาหารและการออกกำลังกาย 3) เครื่องมือทดลอง คือ โปรแกรมการสร้างเสริมการรับรู้ความสามารถตนเอง มีระยะเวลา 12 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired-sample t-tests และ Independent-sample t-tests

ผลการวิจัย: หลังเข้าร่วมโปรแกรมการสร้างเสริมการรับรู้ความสามารถตนเอง กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยความดันโลหิตลดลงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) แต่พบว่า การรับรู้ความสามารถต่อพฤติกรรมสุขภาพด้านการรับประทานอาหาร การรับประทานยา และการออกกำลังกายหลังเข้าร่วมโปรแกรมกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p >.05)

สรุปผล: โปรแกรมฯ นี้ไม่สามารถช่วยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพได้ แต่สามารถช่วยลดระดับความดันโลหิตของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมระดับความดันโลหิตไม่ได้

ข้อเสนอแนะ: แม้การศึกษานี้จะไม่พบความแตกต่างในด้านการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ แต่สามารถใช้เป็นแนวทางในการลดระดับความดันโลหิตสำหรับผู้สูงอายุที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงที่ไม่สามารถควบคุมระดับความดันโลหิตได้