รูปแบบของการสั่งใช้ยาเมทฟอร์มินในผู้ป่วยโรคเบาหวาน ชนิดที่ 2 ที่มีอัตราการกรองของไตต่าง ๆ

Main Article Content

ศุภกร อ่อนงาม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษารูปแบบของการสั่งใช้ยาเมทฟอร์มินในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีอัตราการกรองของไตต่าง ๆ วิธีการ: การศึกษานี้เป็นการวิจัยแบบย้อนหลังเชิงพรรณาในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ได้รับยาเมทฟอร์มิน ระหว่างวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2560 ถึงวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2562 ณ โรงพยาบาลลาดยาว  จังหวัดนครสวรรค์ การศึกษาเก็บข้อมูลดังนี้ เพศ อายุ โรคร่วม ระดับ creatinine, estimated glomerular filtration rate (eGFR), ระดับน้ำตาลในเลือดหลังอดอาหาร และ hemoglobin A1c ขนาดยาเมทฟอร์มินที่ผู้ป่วยได้รับต่อวัน และการเกิดภาวะแลคติกเอซิโดซิส จำนวนครั้งของการนัดตรวจติดตามที่มีการสั่งใช้ยาเมทฟอร์มินร่วมกับการตรวจค่า eGFR  มีทั้งหมด 5,480 ครั้งของการนัดตรวจติดตามในผู้ป่วย 2,115 ราย ผลการวิจัย: การสั่งใช้ยาเมทฟอร์มินอย่างเหมาะสมกับการทำงานของไตคิดเป็นร้อยละ 87.01 ของจำนวนครั้งในการนัดตรวจติดตามทั้งหมด เมื่อผู้ป่วยมีค่า eGFR ≥ 90 mL/min/1.73m2 (chronic kidney disease หรือ CKD stage 1 ซึ่งแนะนำให้ขนาดยาไม่เกิน 2,550 mg/day) พบว่า มีการสั่งใช้ยาในขนาดที่เหมาะสมร้อยละ 87.96  เมื่อผู้ป่วยมีค่า eGFR ระหว่าง 60-<90  mL/min/1.73m2 (CKD stage 2 ซึ่งแนะนำให้ขนาดยาไม่เกิน 2,550 mg/day) มีการสั่งใช้ขนาดยาที่เหมาะสมร้อยละ 92.44 เมื่อผู้ป่วยมีค่า eGFR ระหว่าง 45-<60  mL/min/1.73m2 (CKD stage 3a ซึ่งแนะนำให้ขนาดยาไม่เกิน 2,000 mg/day) มีการสั่งใช้ยาในขนาดที่เหมาะสมร้อยละ 86.62  เมื่อผู้ป่วยมีค่า eGFR ระหว่าง 30-<45  mL/min/1.73m2 (CKD stage 3b ซึ่งแนะนำให้ขนาดยาไม่เกิน 1,000 mg/day) มีการสั่งใช้ยาในขนาดที่เหมาะสมร้อยละ 64.79 เมื่อผู้ป่วยมีค่า eGFR ระหว่าง 15-<30  mL/min/1.73m2 (CKD stage 4 ซึ่งไม่แนะนำให้ผู้ป่วยใช้ยานี้ซึ่งเป็นข้อห้ามใช้) พบว่า ยังมีการใช้ยาเมทฟอร์มินในผู้ป่วยกลุ่มนี้ เมื่อผู้ป่วยมีค่า eGFR <15 mL/min/1.73m2 (CKD stage 5 ซึ่งไม่แนะนำให้ผู้ป่วยใช้ยาเพราะเป็นข้อห้ามใช้) พบว่าไม่มีการสั่งใช้ยานี้ในผู้ป่วยกลุ่มนี้ทั้ง 5 ราย (เหมาะสมร้อยละ 100.00)  การศึกษานี้พบผู้ป่วยที่มีภาวะแลคติกเอซิโดซิสจำนวน  1 รายใน 1 ครั้งของการนัดตรวจติดตาม สรุป: ควรมีการปรับขนาดยาเมทฟอร์มินให้กับผู้ป่วยที่มีการทำงานของไตเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

1. Rimchala W. Metformin associated lactic acidosis: Report of 4 cases in 3 month at Prapokklao Hospital. Journal of Prapokklao Hospital Clinical Medical Education Center 2008; 25: 179-84.
2. Inzucchi SE, Lipska KJ, Mayo H, Bailey CJ, McGuire DK. Metformin in patients with type 2 diabetes and kidney disease: a systematic review. JAMA 2014; 312:2668-75.
3. Bruijstens LA, van Luin M, Buscher-Jungerhans PM, Bosch FH. Reality of severe metformin-induced lactic acidosis in the absence of chronic renal impairment. Neth J Med 2008; 66:185-90.
4. Leesumlan W. Metformin-induced metabolic acidosis: Case report. Medical and Health Product Bulletin 2003; 6:16-23.
5. Hirst JA, Farmer AJ, Ali R, Roberts NW, Stevens RJ. Quantifying the effect of metformin treatment and dose on glycemic control. Diabetes Care 2012; 35: 446-54.
6. Richy FF, Sabidó-Espin M, Guedes S, Corvino FA, Gottwald-Hostalek U. Incidence of lactic acidosis in patients with type 2 diabetes with and without renal impairment treated with metformin: a retrospective cohort study. Diabetes Care. 2014; 37: 2291-5.
7. DeFronzo R, Fleming GA, Chen K, Bicsak TA. Metformin-associated lactic acidosis: Current perspectives on causes and risk. Metabolism 2016; 65: 20-9.
8. Jakmatakul R. Metformin-associated lactic acidosis. Journal of Preventive Medicine Association of Thailand 2018; 8:147-51.
9. Bailey CJ. Biguanides and NIDDM. Diabetes Care 1992; 15: 755-72.
10. US Food and Drug Administration. FDA drug safety communication: FDA revises warnings regarding use of the diabetes medicine metformin in certain patients with reduced kidney function [online]. 2016 [cited Aug 20, 2019]. Available from: www.fda.gov/media/96771/download.
11. Diabetes Association of Thailand. Clinical practice guideline for diabetes 2017. 3rd ed. Pathum Thani: Romyen Media; 2017.
12. Imam TH. Changes in metformin use in chronic kidney disease. Clin Kidney J 2017; 10: 301–4.
13. European Medicines Agency. Use of metformin to treat diabetes now expanded to patients with moderately reduced kidney function [online]. 2016 [cited Aug 22, 2019]. Available from: www.ema.eu ropa.eu/en/documents/referral/metformin-article-31 -referral-use-metformin-treat-diabetes-now-expand ed-patients-moderately-reduced_en.pdf
14. Henk Bilo, Luis Coentrão, Cécile Couchoud, Adrian Covic, Johan De Sutter, Christiane Drechsler, et al. Clinical practice guidelines on management of patients with diabetes and chronic kidney disease stage 3b or higher (eGFR ≤ 45ml/min). Nephrol Dial Transplant 2015; 30: ii1–142.
15. Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDI GO) CKD work group. KDIGO 2012 clinical practice guidelines for the evaluation and management of chronic kidney disease. Kidney Int Suppl 2013; 3: 1–150.
16. Mani MK. Metformin in renal failure: weigh the evidence. Nephrol Dial Transplant 2009;24:2287-8.
17. van Berlo-van de Laar IR, Vermeij CG, Doorenbos CJ. Metformin associated lactic acidosis: incidence and clinical correlation with metformin serum concentration measurements. J Clin Pharm Ther 2011; 36:376-82.
18. American Diabetes Association. Pharmacologic approaches to glycemic treatment: standards of medical care in diabetes 2018. Diabetes Care 2018 ; 41(Suppl.1): S73–85.
19. Chaimay B. Sample size determination in descrip- tive study in public health. Thaksin Journal 2013; 16: 9-18.
20. Suwankeeree W. Ongroungrueng S. Data validation of logistics management information system air force with shadow database. Journal of Applied Science 2015; 14: 72-84.
21. Panta P, Techakehakij W. The prevalence of and factors associated with inappropriate metformin prescription in type 2 DM patients with contraindications: a case study in Thailand. Region 11 Medical Journal 2019; 33: 131-40.
22. Lazarus B, Wu A, Shin J, Sang Y, Alexander C, Secora A, et al. Association of metformin use with risk of lactic acidosis across the range of kidney function: a community-based cohort study. JAMA Intern Med 2018; 178: 903-10.
23. DGNews. Metformin Is Safe for Most Patients With Diabetes, Kidney Disease [online]. 6 June 2018 [cited Aug 22, 2019]. Available from: www.docguide .com/metformin-safe-most-patients-diabetes-kidney diseasce4a44e4b087e4f552.
24. Pongwecharak J, Tengmeesri N, Malanusorn N, Panthong M, Pawang kapin N. Prescribing metformin in type 2 diabetes with a contraindication: prevalence and outcome. Pharm World Sci 2009; 31: 481-6.
25. Raumcharoen F. Metformin-induced metabolic acidosis in diabetic patients attending nakhon phanom hospital, 2010-2013. Journal of Health Science 2015; 24: 337-46.
26. Stang M, Wysowski DK, Butler-Jones D. Incidence of lactic acidosis in metformin user. Diabetes Care 1999; 22: 925-7.
27. Pisutpaisan C. Treatment of metformin associated lactic acidosis with hemodialysis. Sawanpracharak Medical Journal 2008; 5: 926-36.
28. Russameethum W, Tewthanom K. The effect of high dose metformin on kidney function and the appropriate dose in renal impairment patients. Veridian E-Journal, Science and Technology Silpakorn University 2018; 5: 139-48.
29. Lalau JD, Kajbaf F, Bennis Y, Hurtel-Lemaire AS, Belpaire F, De Broe ME. Metformin treatment in patients with type 2 diabetes and chronic kidney disease stages 3a, 3b, or 4. Diabetes Care 2018; 41: 547–53.
30. Sipahi S, Solak Y, Acikgoz SB, Genc AB, Yildirim M, Yilmaz U, et al. Retrospective analysis of lactic acidosis-related parameters upon and after metformin discontinuation in patients with diabetes and chronic kidney disease. Int Urol Nephrol 2016; 48: 1305-12.
31. Lee EY, Hwang S, Lee YH, Lee SH, Lee YM, Kang HP, et al. Association between metformin use and risk of lactic acidosis or elevated lactate concentration in type 2 diabetes. Yonsei Med J 2017; 58: 312-8.
32. Aharaz A, Pottegård A, Henriksen DP, Hallas J, Beck-Nielsen H, Lassen AT. Risk of lactic acidosis in type 2 diabetes patients using metformin: A case control study. PLoS One 2018; 13: e0196122.