ประสบการณ์ของผู้หญิงที่เป็นโรคซึมเศร้า : การทบทวนงานวิจัยเชิงคุณภาพอย่างเป็นระบบ

บทคัดย่อ

การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการรับรู้ของผู้หญิงต่อโรคซึมเศร้า สาเหตุการเกิดโรคซึมเศร้า อาการและผลกระทบ และการจัดการกับอาการของโรคซึมเศร้า จากประสบการณ์ของผู้หญิงที่เป็นโรคซึมเศร้า วิธีการศึกษาใช้การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบตามแนวทางของสถาบันโจแอนนาบริกส์ สืบค้นงานวิจัยจากฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่ตีพิมพ์ระหว่างปี พ.ศ. 2557 ถึง 2566 และสกัดงานวิจัยโดยใช้เครื่องมือ QualSyst tool for qualitative studies งานวิจัยที่ได้รับคัดเลือกในการศึกษานี้จำนวน 26 เรื่องและนำมาวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงบรรยายและการวิเคราะห์เนื้อหาและสรุปเชิงเนื้อหา  

ผลการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบจากงานวิจัยเชิงคุณภาพ พบว่า 1) การรับรู้ต่อโรคซึมเศร้า ผู้หญิงมีการรับรู้เกี่ยวกับโรคซึมเศร้าใน 3 สาระสำคัญ คือ เป็นสภาวะที่ยุ่งยากลำบากใจ เป็นการเปลี่ยนแปลงภายในตน และ เป็นสภาวะปกติของชีวิต 2) สาเหตุการเกิดโรคซึมเศร้า พบการรับรู้ถึงสาเหตุโรคซึมเศร้าในผู้หญิง ใน 4 สาระสำคัญ ได้แก่ ความคาดหวังของสังคมในการเป็น “ผู้หญิงที่ดี” การมีชีวิตเพื่อคนอื่น การเป็นที่ระบายอารมณ์ของคนอื่น โดยถูกกระทำรุนแรงจากคู่ครองหรือครอบครัว และ การต้องสู้ลำพัง  3) อาการและผลกระทบของโรคซึมเศร้า ผู้หญิงรับรู้ว่าเกิดความสูญเสียตัวตนและความมั่นคงในชีวิต และ 4) การจัดการกับอาการของโรคซึมเศร้า พบว่าผู้หญิงรับรู้ว่าเป็นความรับผิดชอบของตนเองในการจัดการกับอาการซึมเศร้า โดยวิธีการต่างๆ ได้แก่  การมองโรคซึมเศร้าในมุมมองใหม่ 2) การสร้างความเข้มแข็งในใจของตน 3) การแสวงหาแหล่งสนับสนุน จากผลการศึกษานี้พยาบาลจึงควรปรับมุมมองต่อผู้หญิงที่เป็นโรคซึมเศร้าภายใต้มิติเพศภาวะมากขึ้น การส่งเสริมและป้องกันการเกิดโรคซึมเศร้าในผู้หญิงกลุ่มเสี่ยง โดยเฉพาะผู้หญิงที่ถูกกระทำรุนแรง และการสนับสนุนให้ผู้หญิงจัดการกับอาการซึมเศร้าด้วยตนเองตามศักยภาพของผู้หญิงแต่ละคน