ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางสุขภาพ และการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2

บทคัดย่อ

ความฉลาดทางสุขภาพมีบทบาทสำคัญต่อการดูแลตนเอง การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความฉลาดทางสุขภาพและวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของความฉลาดทางสุขภาพกับการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารับการรักษาที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสาวะถี จังหวัดขอนแก่น จำนวน 300 คน เก็บข้อมูลคุณลักษณะของกลุ่มตัวอย่างความฉลาดทางสุขภาพและการดูแลตนเอง โดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางสุขภาพและการดูแลตนเองโดยใช้สถิติ Multiple Regression Analysis โดยควบคุมตัวแปร เพศ อายุ ระดับการศึกษา การมีผู้ดูแล และระยะเวลาป่วยด้วยโรคเบาหวาน
ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ (ร้อยละ 77.0) เป็นเพศหญิง มีอายุเฉลี่ย 62.9±9.8 ปีระยะเวลาป่วยเป็นโรคเบาหวานเฉลี่ย 11.0±8.0 ปี มีความฉลาดทางสุขภาพในระดับปานกลางร้อยละ 53.7 ความฉลาดทางด้านการรู้เท่าทันสื่ออยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 47.0) และระดับต่ำ (ร้อยละ 39.7) ด้านการสื่อสารเกี่ยวกับโรคเบาหวานอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 64.3) สำหรับการดูแลตนเองอยู่ในระดับ ปานกลาง (ร้อยละ 66.7) กลุ่มตัวอย่างมีการดูแลตนเองด้านการใช้ยาในระดับดีร้อยละ 92.3 ด้านการบริโภคอาหารอยู่ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 72.7) ด้านการออกกำลังกายอยู่ในระดับต่ำ (ร้อยละ 66.7) จากการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่าความฉลาดทางสุขภาพมีความสัมพันธ์ทางบวกกับการดูแลตนเอง (p<0.001) ดังนั้นการให้บริการผู้ป่วยเบาหวาน ควรจัดโครงการที่เน้นการเพิ่มความฉลาดทางสุขภาพของผู้ป่วยเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ