Factors Related to Health Behavior of Rabies Exposure in Mae Ai District, Chiang Mai Province

Authors

  • พรชนก ยี่ลังกา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

Keywords:

Rabies, Attitudes, Health Behaviors

Abstract

ABSTRACT

The cross-sectional descriptive study had an objective to investigate factors related to health behaviors of suspected rabies-exposed persons in Mae Ai district hospital, Chiang Mai province. A prepared questionnaire as an instrument was for collecting data, passed an index of consistency test value at 0.83, by an interview with 161 respondents who exposed to suspected rabies animals between February to March 2018. The interview took place on the day of the patients visited in Mae Ai hospital. The respondents manually answered a questionnaire, which had been already tested for its content validity and reliability before applied to the respondents. The data were analyzed by using descriptive statistics such as number, percentage and standard deviation and correlation test which performed relationships between the variables. Results revealed that the percentages greater than a half of rabies-exposed persons were females (50.9%), Thai nationality (92.5%), and were eligible for the health care coverage (79.5%). The mode of exposure was occurred from an animal bite (87.6%). The site of wound was mostly found on the thigh region (37.3%) which occurred from the injured persons provoked the animals (42.0%). In Chiang Mai, dogs are usually found as a carrier of rabies (68.9%). Health behaviors of the respondents after exposure with suspected animals were incorrect such as did not clean the wound properly and immediately after the bites and before seeing the doctor. The results of this study will be a database for planning the policy of the municipality government in order to publicize the knowledge of rabies to people particularly the severity, self-prevention from rabies infection and the wound dressing practices after rabies exposure in their community in a future.

References

1. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แผนยุทธศาสตร์การกำจัดโรคพิษสุนัขบ้าให้หมดไปจากประเทศภายในพ.ศ. 2563. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2556
2. กระทรวงสาธารณสุข. เมื่อถูกสุนัขกัดปฏิบัติตัวอย่างไร. [อินเตอร์เน็ต]. 2562 [เข้าถึงเมื่อ 19 เม.ย. 2559]. เข้าถึงได้จาก: http://healthydee.moph.go.th /view_article.php?id=505
3. ธวัชชัย กมลธรรม, ปัทมา สุพรรณกุล, วิระวรรณ ถิ่นยืนยง, วัฒนศักดิ์ ศรรุ่ง. ปัญหาและสาเหตุของการตายด้วยโรคพิษสุนัขบ้าของประเทศไทยปี 2546-2552. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 2555; 459-466.
4. นครินทร์ฐปนวงศ์ มิตรสูงเนิน, ธวัชชัย แซ่เตีย, ตนุ เกสรสิริ. ความเหมาะสมของการจัดการผู้ป่วยเสี่ยงสัมผัสโรคพิษสุนัขบ้าที่ห้องฉุกเฉินโรงพยาบาลศรีนครินทร์. [อินเตอร์เน็ต]. 2561. [เข้าถึงเมื่อ 23 มิถุนายน 2563]. เข้าถึงได้จาก: https://li01.tci-thaijo.org/index. php/%20SRIMEDJ% 20/article/ view/239910/163619
5. นภักสรณ์ บงจภร, นารถลดา ขันธิกุล, สุรเชษฐ์ อรุโณทอง. ความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มอายุกับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สัมผัสสัตว์ที่เสี่ยงโรคพิษสุนัขบ้าในภาคเหนือของประเทศไทย. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 นครราชสีมา, 2562; 37-46
6. ผาณิต แต่งเกลี้ยง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการฉีดวัคซีนไม่ครบตามนัดของผู้สัมผัสโรคพิษสุนัขบ้า โรงพยาบาลพรหมคีรี อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช. [อินเตอร์เน็ต]. 2557. [เข้าถึงเมื่อ 23 มิ.ย.2563]. เข้าถึงได้จาก: https://www.promkiri.go.th/detail.php?id=1292558
7. มงคล เกียรติกวินพงศ์. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการไม่มารับการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าของประชาชนในจังหวัดสุรินทร์ที่ถูกสุนัขหรือแมวกัด. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษสุรินทร์ บุรีรัมย์, 2551; 23(2), 759-770.
8. มนัญญา เนินทราย. วันโรคพิษสุนัขบ้าโลก 2012 (World Rabies Day 2012): โรคพิษสุนัขบ้าป้องกันได้.ง่ายนิดเดียว. [อินเตอร์เน็ต]. 2555. [เข้าถึงเมื่อ 5 ม.ค 2560]. เข้าถึงได้จาก: http://www.bang kokhealth..com/index.php/health/healthsystem/infectious/2210-2012-world-rabies-day-2012.html.
9. วาสนา ตันติรัตนานันท์. พฤติกรรมการป้องกันตนเองจากโรคพิษสุนัขบ้าของประชาชน อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์[วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตร์มหาบัณฑิต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่;2551.
10. วิเชียร เกตุสิงห์. ค่าเฉลี่ยกับการแปลความหมาย: เรื่องง่ายๆ ที่บางครั้งก็พลาดได้. ข่าวสารการวิจัย การศึกษา, 2538; 18, 8-11.
11. สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. สรุปสถานการณ์ปี 59 รายสัปดาห์ ระบบออนไลน์. [อินเตอร์เน็ต]. 2559. [เข้าถึงเมื่อ 19 พ.ค. 2559]. เข้าถึงได้จาก: http://www.boe. moph.go.th/boedb/surdata/disease.php?dcontent=old&ds=42
12. สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. โปรแกรมรายงานผู้สัมผัสโรคพิษสุนัขบ้ากลุ่มโรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน.[อินเตอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 3 ม.ค. 2563]. เข้าถึงได้จาก: http://r36.ddc.moph.go.th/r36/home.
13. สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค. แนวทางเวชปฏิบัติโรคพิษสุนัขบ้าและคำถามที่พบบ่อย.พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี; กลุ่มโรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน สำนักโรคติดต่อทั่วไป; 2556
14. สุขุมาล กาฬเนตร, อารยา ประเสริฐชัย, วรางคณา จันทร์คง. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมารับบริการวัคซีนพิษสุนัขบ้าหลังสัมผัสโรคอำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎอุบลราชธานี, 2562; 111-122.
15. สุรพงษ โสธนะเสถียร. แนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับความรู้ ทัศนคติและพฤติกรรม.[อินเตอร์เน็ต]. 2533. [เข้าถึงเมื่อ 26 มิ.ย. 2553] เข้าถึงได้จาก: http://www.novabizz.com/NovaAce/Attitude.htm
16. เสาวพักตร์ ฮิ้นจ้อย, สหภาพ พูลเกสร, สมคิด คงอยู่, ธีรศักดิ์ ชักนำ, ปณิตา คุ้มผล, ประวิทย์ ชุมเกษียร. บทสรุปทางระบาดวิทยาในการเฝ้าระวัง ป้องกันและควบคุมโรคพิษสุนัขบ้า. สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. 2561.
17. หทัยทิพย์ จุทอง,วาสนา ยกสกูล. การสำรวจความตระหนักรู้สำหรับประชาชนเรื่องโรคพิษสุนัขบ้าในพื้นที่เสี่ยง จังหวัดตรัง พัทลุง สงขลา. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2563:81-87
18. หทัยทิพย์ จุทอง,วาสนา ยกสกูล. การวิเคราะห์เชิงพรรณนาข้อมูลระบบเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้า 5 มิติ เขตสุขภาพที่ 12 สงขลา พ.ศ. 2561. วารสารสภาการสาธารณสุขปีที่ 2 2563;2(1); 35-41
19. อรพิรุฬห์ สการะเศรณี อรพิรุฬห์ สการะเศรณี, เสาวพักตร์ ฮิ้นจ้อย, ธีระศักดิ์ ชักนำ, ธนวดี จันทร์เทียน, พรรณนาราย สมิตสุวรรณ, นิรันดร จอหอ และคณะ.การสำรวจความรู้ ทัศนคติและการปฏิบัติ จากการสอบสวนกรณีผู้เสียชีวิตด้วยโรคพิษสุนัขบ้า จังหวัดจันทบุรี ปี 2558. OSIR, 1-8

Downloads

Published

2021-09-08

How to Cite

ยี่ลังกา พ. . (2021). Factors Related to Health Behavior of Rabies Exposure in Mae Ai District, Chiang Mai Province. Lanna Journal of Health Promotion and Environmental Health, 11(1), 28–38. retrieved from https://he01.tci-thaijo.org/index.php/lannaHealth/article/view/251754

Issue

Section

Research article