วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมล้านนา

อิทธิพลของการฟังเพลง Lo-fi ผ่านมุมมองสุขภาพแบบองค์รวม

ปุณยนุช อัศวราพานิช — 2026-08-11

ในปัจจุบันเพลง Lo-fi เป็นที่นิยมมากยิ่งขึ้น พบว่าถูกใช้เพื่อหลีกเลี่ยงเสียงรบกวนภายนอก ซึ่งนำไปสู่การจดจ่อกับงาน การพักผ่อนคนเดียว รวมถึงเป็นตัวช่วยในการผ่อนคลาย ในยุคที่สังคมเต็มไปด้วยความเร่งรีบ ความเปลี่ยนแปลง ความไม่แน่นอนในชีวิต และความเครียด การส่งเสริมสุขภาพจึงควรมองถึงการมีสมดุลในทุกด้านของชีวิตตามแนวคิดสุขภาพองค์รวม ซึ่งเป็นมุมมองสุขภาพที่ดูแลสุขภาพทั้งทางร่างกาย จิตใจ สังคม และจิตวิญญาณ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอข้อมูลอิทธิพลของการฟังเพลง Lo-fi ที่ส่งผลต่อการมีสุขภาวะที่ดีโดยครอบคลุมสุขภาพองค์รวม เป็นการศึกษาเชิงเอกสาร สืบค้นโดยใช้คำสำคัญที่กำหนดไว้ และวิเคราะห์ผ่านฐานข้อมูลวิชาการ ซึ่งประกอบไปด้วยมิติทางกาย มิติทางจิตใจ มิติทางสังคม และมิติทางจิตวิญญาณ ในบริบทของประเทศไทย จากการศึกษาพบว่าอิทธิพลของการฟังเพลง Lo-fi ผ่านมุมมองสุขภาพแบบองค์รวม ส่งผลดีในหลายมิติโดยส่งเสริมการผ่อนคลาย ลดระดับฮอร์โมนคอร์ติซอล ที่เมื่อมีความเครียดสะสมระดับฮอร์โมนชนิดนี้จะสูงขึ้น บรรเทาความวิตกกังวล และความโดดเดี่ยว รวมถึงส่งเสริมให้เกิดความรู้สึกสงบ แต่ทั้งนี้หากฟังนานเกินไปอาจนำไปสู่ภาวะเหนื่อยล้า การหลีกหนีอารมณ์ที่แท้จริง ซึ่งอาจสัมพันธ์กับปัญหาสุขภาพจิตในระยะยาว รวมถึงการมีปฏิสัมพันธ์กับคนรอบข้างลดลง จากผลการศึกษาครั้งนี้สามารถนำการฟังเพลง Lo-fi ไปเป็นเครื่องมือในการจัดการประเด็นสุขภาพองค์รวมอย่างสมดุล เพื่อให้เกิดประโยชน์ในด้านสาธารณสุขต่อไป

ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะลุกลาม ที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคอง โรงพยาบาลพะเยา

ชมพูนุท ไชยชมภู — 2026-07-24

โรคมะเร็งเป็นหนึ่งในกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Noncommunicable diseases: NCDs) ที่เป็นปัญหาสุขภาพสำคัญ แม้การแพทย์จะมีความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง แต่โรคในระยะลุกลามหรือระยะท้ายยังไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ผู้ป่วยจึงเผชิญกับความทุกข์ทรมานทั้งทางร่างกายและจิตใจ การดูแลแบบประคับประคองจึงมีบทบาทสำคัญในการบรรเทาความทุกข์ทรมานและส่งเสริมคุณภาพชีวิต การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อคุณภาพชีวิตและระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะลุกลามที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคอง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะลุกลามที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคองทั้งแผนกผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลพะเยา จำนวน 120 ราย ระหว่างเดือนมกราคมถึงตุลาคม พ.ศ. 2568 เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ เครื่องมือวิจัยที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบบันทึกปัจจัยด้านโรคและการรักษา แบบประเมินระดับผู้ป่วยที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคอง (Palliative Performance Scale) และแบบวัดคุณภาพชีวิต EORTC QLQ-C30 Version 3.0 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์

ผลการศึกษา พบว่ากลุ่มตัวอย่างเป็นเพศหญิงใกล้เคียงกับเพศชาย (ร้อยละ 50.83 และ 49.17) มีอายุเฉลี่ย 70 ปี (Mean = 69.97, SD = 10.55) คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (Mean = 47.50, SD = 27.30) ระดับของผู้ป่วยที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคอง มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับคุณภาพชีวิตโดยรวมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) คุณภาพชีวิตด้านการทำหน้าที่ ได้แก่ ด้านร่างกาย ด้านบทบาท ด้านอารมณ์ ด้านความคิดและด้านสังคม มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับคุณภาพชีวิตโดยรวมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) ส่วนอาการและปัญหาจากการเจ็บป่วยมีความสัมพันธ์เชิงลบกับคุณภาพชีวิตโดยรวม โดยอาการอ่อนล้า อาการปวด และนอนไม่หลับมีความสัมพันธ์ในระดับปานกลาง ขณะที่อาการคลื่นไส้/อาเจียน หายใจลำบาก เบื่ออาหาร ท้องผูก ท้องเสีย และอาการที่มีผลต่อสถานะทางการเงิน มีความสัมพันธ์ในระดับน้อย (p<.05) ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การส่งเสริมความสามารถในการทำหน้าที่ของผู้ป่วย และการจัดการอาการสำคัญ ควรได้รับการบูรณาการในการดูแลแบบประคับประคอง เพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะลุกลามได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การพัฒนากรอบสมรรถนะของพยาบาลในคลินิกนมแม่ โรงพยาบาลสันทราย

นันท์นภัส มางิ้ว — 2026-07-14

การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เป็นปัจจัยสำคัญต่อสุขภาพของมารดาและพัฒนาการของทารก พยาบาลที่ปฏิบัติงานในคลินิกนมแม่มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนและส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ การวิจัยเชิงพัฒนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนากรอบสมรรถนะของพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในคลินิกนมแม่ โรงพยาบาลสันทราย โดยประยุกต์ใช้แนวคิดการพัฒนากรอบสมรรถนะของ Marrelli และคณะ

กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเจาะจง แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ พยาบาลวิชาชีพผู้เชี่ยวชาญด้านคลินิกนมแม่ จำนวน 5 คน สำหรับการสัมภาษณ์เชิงลึก และผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน สำหรับประเมินกรอบสมรรถนะฉบับร่าง การเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วยการทบทวนวรรณกรรม การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง และการประเมินความตรงเชิงเนื้อหา ข้อมูลจากการสัมภาษณ์ถูกถอดเทปแบบคำต่อคำและวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา โดยมีการกำหนดรหัสข้อมูลและจัดหมวดหมู่สมรรถนะอย่างเป็นระบบ ส่วนข้อมูลเชิงปริมาณวิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนาและการหาค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา การวิจัยได้รับการรับรองจากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัย และผู้เข้าร่วมวิจัยให้ความยินยอมโดยสมัครใจ

ผลการศึกษาพบว่า กรอบสมรรถนะพยาบาลคลินิกนมแม่ โรงพยาบาลสันทราย ประกอบด้วยสมรรถนะ 5 ด้าน และพฤติกรรมบ่งชี้ความสามารถ จำนวน 47 ข้อ ได้แก่ 1) ด้านความรู้ทางวิชาการ 19 ข้อ 2) ด้านทักษะการปฏิบัติการพยาบาล 15 ข้อ 3) ด้านทักษะการให้คำปรึกษา 5 ข้อ 4) ด้านทักษะการสื่อสารและการประสานงาน 3 ข้อ และ 5) ด้านทักษะการบริหารจัดการ 5 ข้อ โดยพฤติกรรมบ่งชี้ทุกข้อมีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 1.00

กรอบสมรรถนะที่พัฒนาขึ้นสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการประเมินผลการปฏิบัติงาน การพัฒนาศักยภาพพยาบาลคลินิกนมแม่ และการบริหารทรัพยากรบุคคลทางการพยาบาล รวมทั้งสนับสนุนการพัฒนาคุณภาพการดูแลด้านการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในระบบบริการสุขภาพ