ประสิทธิผลของนโยบายและมาตรการโรงเรียนเบาหวานต่อจำนวนผู้ป่วยเบาหวานที่รักษาต่อเนื่องคงอยู่ในระบบการรักษาในจังหวัดนครราชสีมา

Phirada Innok; Surachai Phimha; Narinrat Laolueang

Authors

Phirada Innok Master of Public Health Student in Public Health Administration, Faculty of Public Health, Khon Kaen University
Surachai Phimha Faculty of Public Health, Khon Kaen University
Narinrat Laolueang Master of Public Health Student in Public Health Administration, Faculty of Public Health, Khon Kaen University

Keywords:

Diabetes School, Diabetic Patients with Continuous Care, Interrupted Time Series Analysis

Abstract

Diabetes mellitus represents a significant public health challenge in Thailand, with a continuously increasing patient population. This study aimed to evaluate the effectiveness of the Diabetes School policy and interventions on the diabetic patients receiving continuous treatment and retained in the healthcare system in Nakhon Ratchasima Province in 2022. Since the project began, there has never been any research or evaluation conducted. An interrupted time series (ITS) study design was employed. Data on diabetic patients were collected from the Service Plan NCDs reporting system from October 1, 2016, to September 30, 2025, comprising 177,564 patients. This study uses long-term data spanning 10 years (10 timepoints), with the year indicating the period in which policies and measures were implemented being year 6 (Timepoint 6). Data were analyzed using segmented linear regression.

The findings revealed that prior to the intervention, patients receiving continuous care demonstrated a statistically significant increasing trend of 2,911 persons per year (95% CI: 716.2-5,107.0, p=0.009). Following policy implementation, no immediate level change was observed (β₂=6,317.2 persons, p=0.402); however, a significant trend change was detected, with an increase of 16,521 persons per year (95% CI: 8,101.5-24,942.3, p<0.001). Consequently, the overall post-intervention trend increased to 19,433 persons per year (95% CI: 11,736.2-27,130.8, p<0.001).

In conclusion, the Diabetes School policy demonstrated significant effectiveness in accelerating the rate of increase in diabetic patients receiving continuous care. Although no immediate impact was observed during the initial phase, the policy substantially influenced long-term trend modification in the desired direction.

References

เขตสุขภาพที่ 9. (2567). เขตสุขภาพที่ 9 โรงเรียนเบาหวานวิทยา จ.นครราชสีมา ชูลดน้ำตาลผู้ป่วยเบาหวานสำเร็จ. ค้นเมื่อ 8 มีนาคม 2568, จาก https://anamai.moph.go.th/th/news-anamai/43647

คมกริช ฤทธิ์บุรี. (2566). ประสิทธิผลของการนำกลไก “พชอ.” มา ขับเคลื่อนงานด้านการควบคุม และ ป้องกันโรคไข้เลือดออก อำเภอพิมาย จังหวัด นครราชสีมา. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ, 9(1), 160-174.

ณปภัช ไทยศิริ. (2567).ผลของโปรแกรมโรงเรียนเบาหวานสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อลดความเสี่ยงการเกิดโรคเบาหวานในกลุ่มเสี่ยงสูงโรคเบาหวานของอำเภอบ้านเหลื่อม จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการทางการแพทย์และสาธารณสุข สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา, 4(2),45-62.

พิชิต สุขสบาย. (2567). ประสิทธิผลการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวด จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11, 38(1), 27-43.

ลำเนาว์ ใจโต. (2567). ประสิทธิผลของโปรแกรมลดน้ำหนักแบบเข้มข้นในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ใช้ยาชนิดกินต่อการเข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ ในโรงพยาบาลปะทิว จังหวัดชุมพร. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชน, 9(3), 429-438.

วรางคณา บุตรศรี, รัตนา บุญพา, & ชาญณรงค์ สิงห์บรรณ. (2564). ผลของโปรแกรมการให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 18(1), 13-25.

วรารัตน์ ทิพย์รัตน์, โสภิต สุรรณเวลา, & วราณี สัมฤทธิ์. (2565). ผลของโปรแกรมการสร้างความตระหนักรู้ต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองของผู้ป่วยความดันโลหิตสูงในเขต อ.เมือง จ.ตรัง. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 4(2), 94-107.

ศิริเนตร สุขดี, อังศินันท์ อินทรคำแหง, & พัชรี ดวงจันทร์. (2560). การพัฒนารูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยง โรคไม่ติดต่อเรื้อรังด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมในการจัดการความรู้ของชุมชนในตำบลบางเกลือ จังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารสุขศึกษา, 40(1), 38-52.

ศิริรัตน์ ผ่านภพ, จันทร์จีรา ยานะชัย, & กชภัส เหล็กบังวัน. (2567). ประสิทธิผลของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตIอการปqองกันโรคหัวใจและหลอดเลือด ในผู้ป่วยเบาหวาน อำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 10(3), 57-72.

ศุภาวดี พันธ์หนองโพน, วรพจน์ พรหมสัตยพรต, & ผดุงศิษฏ์ ชำนาญบริรักษ์. (2563). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ภายใต้รูปแบบการจัดการโรคเรื้อรัง (Chronic Care Model) ในคลินิกโรคเบาหวานโรงพยาบาลขุนหาญ อำเภอขุนหาญ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 6(02), 55-55.

สำนักงานเขตสุขภาพที่ 9 นครราชสีมา. (2565). แผนยุทธศาสตร์เขตสุขภาพที่ 9 ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2566–2568) งานยุทธศาสตร์และสารสนเทศสำนักงานเขตสุขภาพที่ 9 นครราชสีมา อำเภอเมือนครราชสีมา. นครราชสีมา: สำนักงานเขตสุขภาพที่ 9 นครราชสีมา.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา. (2567ก). แผนดำเนินงาน DM Remission กลุ่มงานโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง. นครราชสีมา: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา. (2567ข). ข้อมูล DM Remission กลุ่มงานโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง. นครราชสีมา: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา. (2568). แผนปฏิบัติการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา ปีงบประมาณ 2568. นครราชสีมา: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา.

สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2559). แผนยุทธศาสตร์แห่งชาติ ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข). นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.

สุธี เชิดชูตระกูลศักดิ์, นิรัชรา ลิลละฮ์กุล, & เจษฎากร โนอินทร์. (2565). ปัจจัยแห่งความสำเร็จในการบริหารจัดการการจัดบริการการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานเครือข่ายสุขภาพ อำเภอสามง่าม จังหวัดพิจิตร. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ, 5(2), 90-100.

สุนันทา ภักดีอำนาจ, และคณะ. (2566). ผลของโปรแกรมพัฒนาความรู้และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพต่อความรู้ พฤติกรรม และระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในเขตเมือง. วารสารมหาวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีสุพรรณบุรี.6(2), 53-66.

สุนันทา ภักดีอำนาจ, สุรพล พรมกูล, & สุภาพร สุวรรณกูฎ. (2566). โปรแกรมพัฒนาความรู้และพฤติกรรมสุขภาพต่อผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในจังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัยวิทยาศาสตร์สุขภาพและสาธารณสุข, 5(3), 112–125.

องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา. (2568). แผนปฏิบัติการองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา ปีงบประมาณ 2568. นครราชสีมา: องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา.

อธิบ ลีธีระประเสริฐ. (2568). ประสิทธิผลและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเข้าสู่ระยะสงบของผู้ป่วย เบาหวาน โรงพยาบาลกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 19(1), 203-215.

อุษนีย์ รามฤทธิ์. (2567). ผลการพัฒนารูปแบบทางการพยาบาลในการจัดการรายกรณีและการจัดกับตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ. วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 8 จังหวัดอุดรธานี, 2(3), 27-41.

เอกพล กาละดี. (2560). การวิเคราะห์ถดถอยแบบแบ่งช่วงสำหรับการศึกษารูปแบบ Interrupted Time Series: การประยุกต์ใช้ในงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. วารสารความปลอดภัยและสุขภาพ, 10(37), 1-9.

Edwards J. H. (1961). The recognition and estimation of cyclic trends. Annals of Human Genetics, 25, 83-86.

Sakboonyarat, B., Pima, W., Chokbumrungsuk, C., Pimpak, T., Khunsri, S., Ukritchon, S., et al. (2021). National trends in the prevalence of glycemic control among patients with type 2 diabetes receiving continuous care in Thailand from 2011 to 2018. Scientific Reports, 11(1), 14260.

Walter, S. D., & Elwood, J. M. (1975). A test for the seasonality of events with a variable population at risk. British Journal of Preventative and Social Medicine, 29, 18-21.

World Health Organization Thailand. (2017). WHO country cooperation strategy Thailand 2017–2021. Retrieved March 8, 2025, from https://apps.who.int/iris/handle/10665/255510