ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของประชาชนกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบลบ้านหนองอุ่ม ตำบลนาสีนวน อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม

ผู้แต่ง

  • เทอดศักดิ์ พรหมอารักษ์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • รุ่งทิพย์ ทองทาบ คณะสาธารณสุขศาตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • รุศจิรา ชาสงวน คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • อินทุกร แก้วสาธร คณะสาธารณสุขศาตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

คำสำคัญ:

สิทธิด้านสุขภาพ, การคัดกรองสุขภาพเบื้องต้น, คุณภาพชีวิต

บทคัดย่อ

ในการศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้ประชาชนกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองอุ่ม ตำบลนาสีนวน อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา โดยเก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม จากประชากร 946 คน สถิติที่ใช้ศึกษา คือ สถิติเชิงพรรณนา และเชิงอนุมาน คือ สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของไคสแควร์ ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า ประชากรมีคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ในระดับดี โดยด้านจิตใจ และสิ่งแวดล้อมอยู่ในระดับดี ร้อยละ 73.15 และ 52.64 ตามลำดับ ด้านร่างกายส่วนใหญ่อยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 85.73 และด้านสัมพันธภาพทางสังคม ร้อยละ 57.40 ปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ เพศ อายุ ดัชนีมวลกาย สถานภาพสมรส การศึกษา อาชีพ รายได้ สิทธิการรักษา การมีผู้ดูแล และสวัสดิการต่าง ๆ มีความสัมพันธ์ กับคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 พฤติกรรมเสี่ยงโรคไม่ติดต่อ เช่น การดื่มแอลกอฮอล์ การบริโภคอาหาร โซเดียม น้ำตาล ไขมัน การนอน สุขภาพช่องปาก และสุขภาพจิต มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสำคัญที่ 0.05

โดยสรุป ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า ควรส่งเสริมให้ผู้สูงอายุ ได้รับข้อมูลและเข้าถึงสิทธิด้านสุขภาพอย่างทั่วถึง รวมทั้งจัดกิจกรรมคัดกรองสุขภาพเชิงรุกอย่างต่อเนื่อง เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ให้ดีขึ้นอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงสาธารณสุข. (2568). การคัดกรองผู้สูงอายุจำแนกตามความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC). ค้นเมื่อ 10 พฤษภาคม 2568, จาก https://hdc.moph.go.th/mkm/public/standard-report-detail/953a2fc648be8ce76a8115fbb955bb51

ธัญลักษณ์ วิชัย, & รชานนท์ ง่วนใจรัก. (2566). ความรอบรู้ด้านสุขภาพและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเข้าถึงบริการสุขภาพของผู้สูงอายุจังหวัดนครราชสีมา. วารสารสุขศึกษา, 46(2), 165-177.

ธีระวุฒิ เอกะกุล. (2543). ระเบียบวิธีวิจัยทางพฤติกรรมศาสตรและสังคมศาสตร์. อุบลราชธานี: คณะครุศาสตร์ สถาบันราชภัฏอุบลราชธานี.

นิตยา ดิษฐาน. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพชีวิตกับความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันของผู้สูงอายุ ตำบลนากะชะ อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิชาการเพื่อการพัฒนาระบบสุขภาพปฐมภูมิ และสาธารณสุข, 2(1), 129-141.

นิรุวรรณ เทิรนโบล์, เขมิกา สมบัติโยธา, & วิทยา อยู่สุข. (2562). พฤติกรรมสุขภาพกับ คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ อำเภอเชียงยืน จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 38(1), 47-59.

วิไลพร ขำวงษ์, จตุพร หนูสวัสดิ์, วรารัตน์ ประทานวรปัญญา, & จิดาภา ศิริปัญญา. (2554). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 5(2), 32-40.

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2565). รายงานการเข้าถึงสิทธิหลักประกันสุขภาพของประชาชนไทย. กรุงเทพฯ: สปสช. ค้นเมื่อ 10 พฤษภาคม 2568, จาก https://www.nhso.go.th/th/communicate-th/thnewsforperson/News_4010

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2568). จำนวนประชากรจำแนกตามสิทธิรักษาพยาบาล. ค้นเมื่อ 10 พฤษภาคม 2568, จาก https://ucinfo.nhso.go.th/ucinfo

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. 2568. รายงานจำนวนประชากร จำแนกตามสิทธิแต่ละจังหวัด. ค้นเมื่อ 10 พฤษภาคม 2568, จาก https://ucinfo.nhso.go.th/ucinfo/RptRegisPop-3

สุกัญญา วัฒนประไพรจิตร. (2567). การพัฒนารูปแบบการจัดการตนเองในการสร้างเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุกลุ่มติดบ้าน ที่เสี่ยงต่อการพลัดตกหกล้ม บ้านหนองแวง ตำบลแวงน่าง อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม, 8(17), 137-151.

Mehrens, W. A. (1971). Review of Essentials of psychological testing by L. J. Cronbach. Psychometrika, 36, 317–319.

Statistics How To. (n.d.). Kuder-Richardson Formula. Retrieved April 7, 2025. from https://www.statisticshowto.com/kuder-richardson/

World Health Organization. (2025). Ageing and health. Retrieved May 7, 2025, from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health?fbclid

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-20

รูปแบบการอ้างอิง

พรหมอารักษ์ เ., ทองทาบ ร., ชาสงวน ร., & แก้วสาธร อ. (2026). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของประชาชนกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ตำบลบ้านหนองอุ่ม ตำบลนาสีนวน อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 19(2), 66–76. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kkujphr/article/view/286235

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ