Development of rabies surveillance and prevention model using community participation in Sisaket province
Keywords:
Development model, surveillance and prevention, Rabies, Community participationAbstract
This research and development study aimed to develop and evaluate the model of rabies surveillance and prevention using community participation in Sisaket province. The research consisted of 2 phases: phase 1, the action research aimed to develop the model of rabies surveillance and prevention using community participation based on the PAOR model. The target participants were 50 participants; stakeholders and partnership. Phase 2, a quasi-experimental study aimed to assess the effect of the developed model. The participants were 56 among 15 years old. Data were collected using in-depth interviews, focus group discussions, and questionnaires. Data were analyzed using content analysis, independent t-test, and paired t-test statistics. The results indicated the development model of rabies surveillance and prevention using community participation in Sisaket province (5G Model) consists of 5 components including: 1) a good team consists of the knowledge base, self-care, and teamwork 2) Good surveillance systems consist of the rabies data center, integrated Disease investigations 3) Good Collaboration consist of integrated advocacy, coordination, and Networking 4) Good reporting systems consist of the rabies surveillance systems and dog bite center for contact tracing among rabies-exposure, and 5) Good vaccine management consists of adequate vaccine access and allocation. The efficacy evaluation of the model found that after the mean score of Knowledge (Mean diff= 1.18, 95% CI: 0.78-1.57), Attitude (Mean diff= 2.35, 95% CI: 1.52-3.19), and Rabies preventive behavior (Mean diff= 4.34, 95% CI: 2.05-6.36) in the experimental group more than the control group was significant.
References
กลุ่มงานควบคุมโรคติดต่อ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ. (2563). รายงานสรุปสถานการณ์และผลการดำเนินงานเฝ้าระวังป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ ประจำปี 2563. ศรีสะเกษ: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ. (อัดสำเนา).
กลุ่มงานควบคุมโรคติดต่อ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ. (2565). รายงานสรุปสถานการณ์และผลการดำเนินงานเฝ้าระวังป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ ประจำปี 2565. ศรีสะเกษ: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ. (อัดสำเนา).
กลุ่มโรคติดต่อระหว่างสัตว์สู่คน สำนักโรคติดต่อทั่วไป. (2562). เอกสารประกอบการประชุมเครือข่ายป้องกันควบคุมโรคพิษสุนัขบ้า ปี 2562 ร่วมมือสร้างภูมิคุ้มกันทั่วไทย ปลอดภัยจากโรคพิษสุนัขบ้า. กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
กรมปศุสัตว์. (2560). แผนยุทธศาสตร์การดำเนินงานโครงการ สัตว์ปลอดโรค คนปลอดภัย จากโรคพิษสุนัขบ้า ตามพระปณิธานศาสตราจารย์ ดร.สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ปี 260-2563. กรุงเทพฯ: กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกสรและสหกรณ์.
กรรญา ภานุรักษ์, ศศิกานต์ ไพลกลาง, & ฐนกร ศรีธราพิพัฒน์. (2563). การพัฒนารูปแบบการดำเนินการสร้างเขตปลอดโรพิษสุนัขบ้าในชุมชนแบบมีส่วนร่วม เทศบาลตำบลท่าพระ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 13(1),
-78.
กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2554). แนวทางเวชปฏิบัติโรคพิษสุนัขบ้า (พิมพ์ครั้งที่ 3). นนทบุรี: กองระบาดวิทยา.
โกวิทย์ พวงงาม. (2541). การปกครองท้องถิ่นไทย: หลักการและมิติใหม่ในอนาคต. กรุงเทพฯ: มูลนิธิส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.
จันทกานต์ วลัยเสถียร. (2564). รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์ การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพการป้องกันควบคุมโรคพิษสุนัขบ้าในพื้นที่ต้นแบบ อำเภอศรีณรงค์ จังหวัดสุรินทร์. นครราชสีมา. สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา.
ธีรวัฒน์ วลัยเสถียร, บุญทนาการ พรมภักดี, จุลจิลา หินจำปา, คณยศ ชัยอาจ, & กิตติศักดิ์ สีสด. (2563). รูปแบบการพัฒนาพื้นที่ปลอดโรคพิษสุนัขบ้า แบบบูรณาการการมีส่วนร่วมของชุมชนกับโมเดลเชิงตรรกะตามนโยบายคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับพื้นที่ (พชช.). วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น, 27(3); 111-132.
พงษ์เดช สารการ. (2558). ชีวสถิติพื้นฐานและการวิเคราะห์ข้อมูล: STATA10. ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
มยุรินทร์ เหล่ารุจิสวัสดิ์. (2565). การพัฒนารูปแบบกิจกรรมการส่งเสริมพฤติกรรมการป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าของนักเรียนชั้นประถมศึกษาในโรงเรียนภาคตะวันออก ประเทศไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาสุขศึกษาและการส่งเสริมสุขภาพ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยบูรพา.
วิชาญ บุญกิติกร, (2566). แนวทางการผลักดันการสร้างพื้นที่ปลอดโรคพิษสุนัขบ้าผ่านกลไกคณะกรรมการโรคติดต่อระดับจังหวัด. เอกสารประกอบการประชุมโครงการสัตว์ปลอดโรค คนปลอดภัย จากโรคพิษสุนัขบ้าฯ สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค.
สุวิมล ว่องวานิช. (2552). การออกแบบและประเมินโครงการโดยใช้ทฤษฎีการเปลี่ยนแปลง. วารสารการวิจัยสังคมศาสตร์, 16, 7-25.
สุวิทย์ โรจนศักดิ์โสธร. (2565). การพัฒนาเครือข่ายการดำเนินงานและเฝ้าระวังป้องกันควบคุมโรคพิษสุนัขบ้าในจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี, 20(2), 9-23.
สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี. (2565). รายงานผลตรวจติดตามโครงการสัตว์ปลอดโรค คนปลอดภัย จากโรคพิษสุนัขบ้าฯ ประจำปี
พ.ศ. 2565. ค้นเมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2566, จาก http://lamphun1.go.th/wp-content/uploads/2023/03/ว408แจ้งข้อเสนอแนะจากการตรวจติดตามโครงการ_removed.pdf
สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2560). แนวทางการดำเนินงานป้องกันควบคุมโรคพิษสุนัขบ้า โครงการสัตว์ปลอดโรค คนปลอดภัยจากโรคพิษสุนัขบ้า ตามพระปณิธาน ศาสตราจารย์ ดร.สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารีฯ. กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
หทัยกาญจน์ ยางศรี, สงครามชัย สีทองดี, & จมาภรณ์ ใจภักดี. (2560). รูปแบบการดำเนินงานและการเฝ้าระวังโรคพิษสุนัขบ้าในชุมชน เพื่อให้เป็นเขตพื้นที่ปลอดโรค อำเภอเมืองบึงกาฬ จังหวัดบึงกาฬ. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา, 12(2), 87-95.
Deming, W. (1986). Out of the crisis. New York: MIT Press.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planer (3rd ed.). Victoria: Deakin University.
The Thai Red Cross Society. (2018). The Thai red cross society: The campaign-day for the rabies disease 2561. Retrieved October 8, 2018, from https://www.redcross.or.th/news/ information/4898.
WHO, FOA, OIE, & GARC Partners. (2018). The global goal of Zero human rabies deaths by 2030. Geneva: WHO.
World Health Organization [WHO]. (2018). WHO expert consolation on rabies. Geneva: WHO.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2023 Faculty of Public Health, Khon Kaen University

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.