การติดต่อสื่อสารและการสนับสนุนทางสังคมที่มีผลต่อการดูแลผู้ป่วยระยะกลางด้านการแพทย์แผนไทยของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล  จังหวัดอุดรธานี

นารินรัตน์ เหล่าเรือง; สุรชัย พิมหา; นวพร รัตนจริยา; พรรษา อินทะรัมย์

ผู้แต่ง

นารินรัตน์ เหล่าเรือง นักศึกษาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
สุรชัย พิมหา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
นวพร รัตนจริยา สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบุรีรัมย์
พรรษา อินทะรัมย์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี

คำสำคัญ:

การติดต่อสื่อสาร, การสนับสนุนทางสังคม, ผู้ป่วยระยะกลาง, การแพทย์แผนไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาการติดต่อสื่อสารและการสนับสนุนทางสังคมที่มีผลต่อการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการดูแลระยะกลางด้านการแพทย์แผนไทยในจังหวัดอุดรธานี กลุ่มตัวอย่างคือเจ้าหน้าที่สาธารณสุขผู้รับผิดชอบงานแพทย์แผนไทย จำนวน 141 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามและแบบบันทึกข้อมูล ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและมีค่าความเชื่อมั่นอยู่ในระดับที่ยอมรับได้ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติถดถอยพหุคูณ กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษา พบว่า ระดับการติดต่อสื่อสาร การสนับสนุนทางสังคม และการดูแลผู้ป่วยระยะกลางด้านการแพทย์แผนไทยอยู่ในระดับมาก โดยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.07 (S.D.=0.48), 4.15 (S.D.=0.50) และ 4.07 (S.D.=0.50) ตามลำดับ ทั้งนี้ การสนับสนุนทางสังคมด้านข้อมูล การติดต่อสื่อสารด้านการให้ความรู้เท่าที่จำเป็น และการสนับสนุนทางสังคมด้านอารมณ์ สามารถร่วมกันพยากรณ์การดูแลผู้ป่วยระยะกลางด้านการแพทย์แผนไทยได้ร้อยละ 71.2 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (R²=0.712, p-value < 0.001)

เอกสารอ้างอิง

กลุ่มงานส่งเสริมบริการการแพทย์แผนไทยสถาบันการแพทย์แผนไทยกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข. (2564). คู่มือแนวทางเวชปฏิบัติ (Clinical Practice Guideline) การดูแลผู้ป่วยระยะกลาง (Intermediate Care) ด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. กรุงเทพฯ: สามเจริญพาณิชย์.

กอบศักดิ์ พิมานแพง, ประจักร บัวผัน, & นพรัตน์ เสนาฮาด. (2567). ปัจจัยแห่งความสำเร็จและสุนทรียทักษะ ภาวะผู้นำที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดมุกดาหาร. วารสารวิจัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น (ฉบับบัณฑิตศึกษา), 24(4), 93-105.

กิตติภพ บุญเอก, ประจักร บัวผัน, & สุรชัย พิมหา. (2568). การสนับสนุนจากองค์การและสุนทรีย ทักษะภาวะผู้นำที่มีผลต่อบทบาทในการควบคุมกำกับของผู้อำนวยการ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในจังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น, 7(2), e274266.

จรัสศรี อาจศิริ. (2564). ปัจจัยการบริหารที่มีผลต่อการบริการแพทย์แผนไทยตามเกณฑ์คุณภาพโรง พยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลติดดาวของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดหนองคาย. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และการศึกษา, 4(2), 52-61.

ณัฐพร นิจธรรมสกุล, ประจักร บัวผัน, & นครินทร์ ประสิทธิ์. (2567). สุนทรียทักษะภาวะผู้นำและปัจจัยแห่ง ความสำเร็จที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมในการจัดทำแผนยุทธศาสตร์สาธารณสุขของผู้อำนวยการโรง พยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดสกลนคร. วารสารวิจัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น (ฉบับบัณฑิตศึกษา), 24(4), 133-147.

ทัศนีย์ นิมนภาโรจน์. (2562). การรับรู้การบริหารของหัวหน้างานและการสนับสนุนทางสังคมกับ ประสิทธิภาพการทำงานของบุคลากรฝ่ายสนับสนุนบริการโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ. วารสารบริหารธุรกิจและศิลปะศาสตร์ ราชมงคลล้านนา, 7(1), 64-75.

ธนัญชนก รัตนสิมากร, ประจักร บัวผัน, มกราพันธุ์ จูฑะรสก, & นฤปวรรต์ พรหมมาวัย. (2565). ปัจจัยแห่งความสำเร็จและการสนับสนุนจากองค์การที่มีผลต่อการดำเนินงานโรงพยาบาลส่งเสริม สุขภาพตำบลติดดาวของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัด อุดรธานี. วารสารทันตาภิบาล, 33(2), 111-128.

นิชาภา หลังแก้ว, & ชนะพล ศรีฤาชา (2564). บรรยากาศองค์การและการสนับสนุนจากองค์การที่ มีผลต่อการปฏิบัติงานตามเกณฑ์คุณภาพผลงานบริการของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในโรงพยาบาล ส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารศูนย์อนามัย ที่ 9, 15(38), 685-704.

ปริยากร บุญญา. (2559). ความสุขในการทำงานการสนับสนุนทางสังคมที่มีผลต่อประสิทธิภาพในการ ทำงานของบุคลากรในโรงพยาบาล. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ มหาวิทยาลัยมหิดล, 3(2), 145-164.

ปรียาพร สุธรรม, นพรัตน์ เสนาฮาด, & สุภารัตน์ ทัพโพธิ์. (2568). การสนับสนุนจากองค์การและปัจจัยแห่งความ สำเร็จที่มีผลต่อการปฏิบัติงานการดูแลผู้สูงอายุระยะยาวของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในโรงพยาบาล ส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดนครพนม. วารสารวิจัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น (ฉบับบัณฑิตศึกษา), 25(1), 144-157.

พงศกร อินทร์เอี่ยม, ประจักร บัวผัน, & สุรชัย พิมหา. (2566). คุณลักษณะส่วนบุคคลและสุนทรียทักษะภาวะผู้นำที่มีผลต่อการปฏิบัติงานตามมาตรฐานงานบริการการแพทย์แผนไทยของแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลชุมชน เขตสุขภาพที่7. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 16(2), 97-116.

มณีรัตน์ ช่างไม้, & ชนะพล ศรีฤาชา. (2561). คุณลักษณะส่วนบุคคลและสุนทรียทักษะผู้นำที่มีผลต่อการปฏิบัติงานตามเกณฑ์มาตรฐานของผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในจังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 11(4), 65-72.

ยุวรีย์ รุ่งฤทัยวัฒน์, ประจักร บัวผัน, & นครินทร์ ประสิทธิ์. (2568). บรรยากาศองค์การและการ สนับสนุนจากองค์การที่มีผลต่อกระบวนการจัดการความรู้ของบุคลากรสาธารณสุขในโรง พยาบาลกรุงเทพขอนแก่น. วารสารวิจัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น (ฉบับบัณฑิตศึกษา), 25(1), 105-118.

รัฐธีร์ สินธุศรีวิศาล, สุรชัย พิมหา, & กรรณิกา ศิริจันทร์. (2567). สุนทรียทักษะภาวะผู้นำและปัจจัย ทางการบริหารที่มีผลต่อการปฏิบัติงานของแพทย์แผนไทยในโรงพยาบาลชุมชน เขตสุขภาพที่ 10. วารสารวิจัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น (ฉบับบัณฑิตศึกษา), 24(4), 79-92.

วันชัย มีชาติ. (2548). พฤติกรรมการบริหารองค์การสาธารณะ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ศิริลักษณ์ สีสมบัติ, & สุรชัย พิมหา. (2567). ปัจจัยแห่งความสำเร็จและการสื่อสารที่มีผลต่อการ ปฏิบัติงานตามระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติของผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น, 6(2), 1-18. e268250.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี. (2565). แผนยุทธศาสตร์ด้านสุขภาพของจังหวัดอุดรธานีฉบับที่3 (พ.ศ. 2565-2569). อุดรธานี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี. (2567). แผนปฏิบัติการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี ปีงบประมาณ 2567. อุดรธานี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี.

สำเริง จันทรสุวรรณ, & สุวรรณ บัวทวน. (2547). ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์. ขอนแก่น: ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวทยาลัย ขอนแก่น.

สืบสิทธิ์ ครองชื่น, นวรัตน์ สุวรรณผ่อง, มธุรส ทิพยมงคลกุล, & วัลลีรัตน์ พบคีรี. (2561). ค่านิยมวิชาชีพ การสนับสนุนทางสังคม กับคุณภาพชีวิตการทำงานของพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในศูนย์บริการสาธารณสุข กรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 27(6), 1107–1116.

เสาวณีย์ ม่วงนิล, นครินทร์ ประสิทธิ์, สุรชัย พิมหา, นพรัตน์ เสนาฮาด, สุพัฒน์ กองศรีมา, ศรัณยา พันธุ์โยธา, และคณะ. (2566). สุนทรียทักษะภาวะผู้นำและบรรยากาศองค์การที่มีผลต่อการ ปฏิบัติงานตามมาตรฐานโรงพยาบาลส่งเสริมและสนับสนุนการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ ผสมผสานของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจังหวัดขอนแก่น. วารสารศูนย์อนามัย ที่ 9, 17(3), 936-951.

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavior sciences (2nd ed.). Hillsdale NJ: Lawrence Erlbaum.

Cohen, S., & Lakey, B., (2000). Social support theory and measurement. In S. Cohen, L.G. Undeerwood, & B. H. Gottlieb (Eds.). Social support measurement and Intervention: A guide for health and social scientists. (p29–52). Oxford: Oxford University Press.

Dimbleby, R., & Burton, G. (1998). More than words: An introduction to communication (3rd ed). Retrieved May 5, 2025, from http://ndl.ethernet.edu.et/bitstream/123456789/17620/1/54.pdf.pdf

Elifson, K. W., Runyon, R. P., & Haber, A. (1990). Fundamentals of social statistics (2nd ed.). Singapore: McGraw-Hill.

Hinson Langford C.P., Bowsher J ., Maloney J .P. & Lillis P.P. (1997). Social support: a conceptual analysis. Journal of Advanced Nursing, 25(1), 95–100.

House, J. S., Kahn, R. L., McLeod, J. D., & Williams, D. (1985). Measures and concepts of social support. In S. Cohen & S. L. Syme (Eds.). Social support and health (pp. 83–108). Massachusetts: Academic Press.

Kolzow, D. R. (2014). Leading from within Building Organizational Leadership Capacity. New York: Warner Books.