ประสิทธิผลของโปรแกรมการคัดกรอง การให้คำแนะนำแบบสั้น และการส่งต่อเข้ารับการรักษาต่อสุขภาพช่องปากในผู้ป่วยจัดฟัน

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของโปรแกรมการคัดกรอง การให้คำแนะนำแบบสั้น และการส่งต่อเข้ารับการรักษาต่อระดับคราบจุลินทรีย์และสภาวะเหงือกอักเสบในผู้ป่วยจัดฟัน กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยที่เข้ารับการจัดฟันด้วยเครื่องมือจัดฟันแบบติดแน่นทั้งปากที่โรงพยาบาล 50 พรรษา มหาวชิราลงกรณ จำนวน 46 คน แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม และกลุ่มทดลอง กลุ่มละ 23 คน เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองคือ โปรแกรมการคัดกรอง การให้คำแนะนำแบบสั้น และการส่งต่อเข้ารับการรักษา ดำเนินการศึกษาทั้งหมด 4 สัปดาห์ ระหว่างวันที่ 28 เมษายน 2568-29 พฤษภาคม 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ประกอบด้วย fisher’s exact test, Wilcoxon signed-rank test และ Mann-Whitney U test โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปาก
ไม่แตกต่างกัน ทั้งการแปรงฟัน การใช้ไหมขัดฟัน และการได้รับการขูดหินปูน อย่างไรก็ตาม
หลังเข้าร่วมโปรแกรม พบว่ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมมีค่าเฉลี่ยปริมาณคราบจุลินทรีย์และระดับสภาวะเหงือกอักเสบลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.05) (-1.50 (-1.67, -1.33); -1.00 (-1.17, -0.83); -0.83 (-1.00, -0.67); -0.67 (-0.83, -0.50)) เมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุม ก่อนและหลังการได้รับโปรแกรม พบว่ากลุ่มทดลองมีปริมาณคราบจุลินทรีย์และสภาวะเหงือกอักเสบต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.05) (-0.67
(-0.83, -0.50); -0.67 (-0.83, -0.50) ผลการศึกษาสะท้อนให้เห็นว่าโปรแกรมดังกล่าวมีประสิทธิผลในการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปาก และลดปัญหาคราบจุลินทรีย์และสภาวะเหงือกอักเสบในผู้ป่วยจัดฟันได้อย่างชัดเจน