ภาระทางปัญญาและผลลัพธ์ด้านการเรียนรู้ในการเรียนเภสัชวิทยาโดยใช้บทความเป็นฐานด้วย เครื่องมือการไฮไลต์โดยผู้สอนกำหนดร่วมกับคำถามชี้นำเชิงโครงสร้าง: การประเมินในชั้นเรียน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินผลของการใช้เครื่องมือการไฮไลต์โดยผู้สอนกำหนดร่วมกับคำถามชี้นำเชิงโครงสร้าง
(Instructor-Provided Highlighting with Structured Question Prompts: IHSQP) ในการเรียนโดยใช้บทความเป็นฐานในรายวิชา หลักการทางเภสัชวิทยา ต่อพฤติกรรมการใช้เครื่องมือ IHSQP ของผู้เรียน ภาระทางปัญญา และผลลัพธ์ด้านการเรียนรู้ วิธีการ: การศึกษานี้เป็นการประเมินทางการศึกษาแบบกลุ่มเดียวภายหลังได้รับกิจกรรมการเรียนรู้ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาเภสัชศาสตร์ ปีที่ 2 จำนวน 107 คน ที่ลงทะเบียนเรียนรายวิชาหลักการทางเภสัชวิทยาในภาคการศึกษาปลาย ปีการศึกษา 2568 ผู้เรียนได้รับ IHSQP ล่วงหน้าเพื่อใช้เป็นโครงช่วยการอ่านบทความภาษาอังกฤษเกี่ยวกับยารักษาโรคต้อหิน การศึกษาเก็บข้อมูลด้วย
แบบสอบถามออนไลน์เพื่อประเมินพฤติกรรมการใช้ IHSQP ภาระทางปัญญาใน 4 มิติย่อย การรับรู้ถึงความเข้าใจก่อน–หลังเรียน โดยสอบถามแบบย้อนหลังเมื่อการเรียนผ่านไปแล้ว แบบวัดทั้งหมดเป็นมาตรวัดลิเคิร์ต 7 ระดับ ผู้วิจัยยังได้เก็บข้อมูลคะแนน ทดสอบหลังเรียนและบันทึกการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในฐานะตัวแปรบริบท ผลการศึกษา: คะแนนเฉลี่ยการใช้ IHSQP เท่ากับ 4.05 ± 1.17 การใช้และการรับรู้ประโยชน์ของปัญญาประดิษฐ์มีค่าเฉลี่ย 5.28 ± 0.98 ภาระที่จำเป็นต่อการเรียนรู้มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด (5.29 ± 0.84) รองลงมาคือภาระภายใน (5.18 ± 0.77) ภาระภายนอกจากภาษาอังกฤษ (4.84 ± 0.98) และภาระภายนอก จากรูปแบบการนำเสนอ (3.89 ± 0.89) คะแนนการรับรู้ความเข้าใจหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนแบบย้อนหลัง อย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติ มัธยฐานของคะแนนการรับรู้ถึงความเข้าใจหลังเรียนอยู่ในระดับที่สูงกว่าในช่วงก่อนเรียนเท่ากับ 1.20 (IQR 0.80–2.40) ซึ่งมีนัยสำคัญทางสถิติ (P < 0.001) คะแนนผลการทดสอบหลังเรียนที่ตัวอย่างรายงานด้วยตนเองมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 7.47 ± 1.62 จากคะแนนเต็ม 10 การศึกษาไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญระหว่างภาระทางปัญญากับผลลัพธ์ด้านการเรียนรู้ สรุป: ผล การประเมินในชั้นเรียนนี้ชี้ว่า IHSQP สามารถใช้เป็นโครงช่วยการอ่านเพื่อชี้นำความสนใจไปยังหลักฐานสำคัญและสนับสนุนการ เชื่อมโยงข้อมูลในการให้เหตุผลทางเภสัชวิทยา โดยภาระภายนอกจากรูปแบบการนำเสนอมีค่าต่ำกว่าภาระภายนอกจากภาษา อังกฤษและภาระภายในจากเนื้อหา อย่างไรก็ตามด้วยรูปแบบการศึกษาแบบกลุ่มเดียวและการใช้ปัญญาประดิษฐ์ร่วมของผู้เรียน ผลลัพธ์ที่พบจึงควรตีความเป็นผลจากการประเมินในชั้นเรียนที่มีปัจจัยที่หลากหลายมาเกี่ยวข้อง ไม่อาจสรุปว่าเป็นผลมาจาก IHSQP เพียงอย่างเดียว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลการวิจัยและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความถือเป็นความคิดเห็นและอยู่ในความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์ มิใช่ความเห็นหรือความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ หรือคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากการพิมพ์ บทความที่ได้รับการเผยแพร่โดยวารสารเภสัชกรรมไทยถือเป็นสิทธิ์ของวารสารฯ
เอกสารอ้างอิง
Pharmacy Council of Thailand. Announcement of the Pharmacy Council No. 28/2568 on standards for the bachelor’s degree curriculum in pharmacy B.E. 2568 (six-year program) for pharmacy professional practice [online]. 2025 [cited May 8, 2026]. Available from: www.pharmacycouncil.org/index.php?option=content_detail&menuid=68&itemid=3788&catid=0
Accreditation Council for Pharmacy Education. Accre- ditation standards and key elements for the professional program in pharmacy leading to the Doctor of Pharmacy degree (“Standards 2025”) [online]. 2025 [cited May 8, 2026]. Available from: www.acpe-accredit.org/wp-content/uploads/ACPESta ndards2025.pdf
Jones EP, Nelson NR, Thorpe CT, Rodgers PT, Carlson RB. Use of journal clubs and book clubs in pharmacy education: a scoping review. Curr Pharm Teach Learn 2022; 14: 110-9.
Rivkin A, Gim S. Student preferences regarding teaching methods in a drug-induced diseases and clinical toxicology course. Am J Pharm Educ 2013; 77: 123.
Gurney MK, Buckley K, Karr S. Evaluation of a journal club preparatory session on student confidence for a graded journal club. Curr Pharm Teach Learn 2019; 11: 1221-30.
Almuzaini OK, Wali SM, Harbi MH, Azhari HF. Evaluating the impact of a journal club activity on pharmacy students’ learning outcomes and profes- sional skills development. BMC Med Educ 2025; 25: 1101.
Khurshid F, O’Connor E, Thompson R, Hegazi I. Pedagogical interventions and their influences on university-level students learning pharmacology-a realist review. Front Educ 2023; 8: 1190672.
Phattarabenjapol S, Werawattanachai N. Development of an Instructor-Provided Highlighting
with Structured Question Prompts Tool for Article-
Based Pharmacology Learning: A Design Study.
Thai Journal of Pharmacy Practice. 2026;18: 630-661.
Young JQ, Van Merrienboer J, Durning S, Ten Cate O. Cognitive load theory: Implications for medical education: AMEE Guide No. 86. Med Teach 2014; 36: 371-84.
Van Merrienboer JJG, Sweller J. Cognitive load theory in health professional education: design principles and strategies. Med Educ 2010; 44: 85-93.
Leppink J, Paas F, Van der Vleuten CPM, Van Gog T, Van Merrienboer JJG. Development of an instrument for measuring different types of cognitive load. Behav Res Methods 2013; 45: 1058-72.
Bian H, Fu X, Wang Y, Xiong S, Chen F, Yang Y, et al. Application of cognitive load theory in reading English academic articles on medical education among Chinese undergraduate medical students. Adv Physiol Educ 2024; 48: 712-9.
Alhazmi AS, Alzahrani M. The impact of bilingual vs English-only instruction on the performance of undergraduate Saudi medical science students. Adv Med Educ Pract 2025; 16: 1063-75.
Schneider S, Beege M, Nebel S, Rey GD. A meta-analysis of how signaling affects learning with media. Educ Res Rev 2018; 23: 1-24.
Yiin SJ, Chern CL. The effects of an active learning mechanism on cognitive load and learning achievement: a new approach for pharmacology teaching to Taiwanese nursing students. Nurse Educ Today 2023; 124: 105756.
Pham TD, Karunaratne N, Exintaris B, Liu D, Lay T, Yuriev E, et al. The impact of generative AI on health professional education: a systematic review in the context of student learning. Med Educ 2025; 59: 1280-9.
Mortlock R, Lucas C. Generative artificial intelligence (Gen-AI) in pharmacy education: Utilization and implications for academic integrity: a scoping review. Explor Res Clin Soc Pharm 2024; 15: 100481.
Virani S, Rewri P. A narrative review of pharmaco- therapy of glaucoma. Future Pharmacol 2024; 4: 395-419.
Sweller J, Ayres P, Kalyuga S. Cognitive load theory. New York: Springer; 2011.
Paas F, van Merrienboer JJG. Cognitive-load theory: methods to manage working memory load in the learning of complex tasks. Curr Dir Psychol Sci 2020; 29: 394-8.
Klepsch M, Schmitz F, Seufert T. Development and validation of two instruments measuring intrinsic, extraneous, and germane cognitive load. Front Psychol 2017; 8: 1997.
Paas F, Tuovinen JE, Tabbers H, Van Gerven PWM. Cognitive load measurement as a means to advance cognitive load theory. Educ Psychol 2003; 38: 63-71.
Drennan J, Hyde A. Controlling response shift bias: the use of the retrospective pre-test design in the evaluation of a master’s programme. Assess Eval High Educ 2008; 33: 699-709.
Song K, Na B, Kwon HJ. A comprehensive review of research on reading comprehension strategies of learners reading in English-as-an-additional language. Educ Res Rev 2020; 29: 100308.
Nithipaichit R, Kittiboonyakun P, Kerdchantuk P, Suttiruksa S, Phumart P. Development of teaching approaches for the course on English skill in pharmacy by using concept mapping. Thai Journal of Pharmacy Practice 2023; 15: 153-66.
Roussel S, Tricot A, Sweller J. The advantages of listening to academic content in a second language may be outweighed by disadvantages: a cognitive load theory approach. Br J Educ Psychol 2022; 92: 627-44.
Kattan L, Moideen S, Abdelrahman A, Khabbaz S, Ibrahim A, Mraiche F. Artificial intelligence in pharmacy education: a scoping review of current integration and global perceptions. Curr Pharm Teach Learn 2026; 18: 102534.
Basil M, Ahmed W, Hajeomar R, Strawbridge J, Lynch M, Mukhalalati B. A scoping review of the use of generative artificial intelligence tools in health profession education. BMC Med Educ 2026; 26: 291.
