ผลลัพธ์ของการบริบาลทางเภสัชกรรมในหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจาง ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 1 เชียงใหม่

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของการให้บริบาลทางเภสัชกรรมต่อผลลัพธ์ด้านคลินิก ความรู้เรื่องภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในหญิงตั้งครรภ์ ความร่วมมือในการกินยาเสริมธาตุเหล็ก ปริมาณธาตุเหล็กจากอาหารที่รับประทานต่อวัน และศึกษาปัญหาจากการใช้ยาเสริมธาตุเหล็ก วิธีการ: งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาแบบกึ่งทดลองในหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจาง ทั้งหมด 80 คน แบ่งเป็นกลุ่มละ 40 คน กลุ่มทดลองได้รับการบริบาลทางเภสัชกรรมจำนวน 3 ครั้งห่างกันครั้งละ 1 เดือน ร่วมกับการดูแลตามแนวทางมาตรฐานของคลินิกฝากครรภ์ กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามแนวทางมาตรฐานของคลินิกฝากครรภ์ การศึกษาประเมินผลทางคลินิกจากการตรวจค่าฮีโมโกลบิน (Hb) และฮีมาโตคริต (Hct) วัดผลความรู้เรื่องภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในหญิงตั้งครรภ์ด้วยแบบทดสอบ ประเมินความร่วมมือในการใช้ยาเสริมธาตุเหล็กโดยใช้วิธีการนับเม็ดยา และประเมินปริมาณธาตุเหล็กจากแบบบันทึกการรับประทานอาหาร 3 วัน ผลการวิจัย: เมื่อสิ้นสุดการศึกษาคงเหลือกลุ่มตัวอย่าง 72 คน (กลุ่มทดลอง 36 คน และกลุ่มควบคุม 36 คน) หลังการได้รับการบริบาลทางเภสัชกรรม กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยของ Hb และ Hct มากกว่ากลุ่มควบคุม 0.26 g/dL (95%CI 0.01-0.50; Adjusted P=0.044) และ ร้อยละ 0.83 (95%CI 0.12-1.53, Adjusted P=0.022) ตามลำดับ ซึ่งมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และมีความรู้เรื่องภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในหญิงตั้งครรภ์ ความร่วมมือในการกินยาเสริมธาตุเหล็ก และปริมาณธาตุเหล็กจากอาหารที่รับประทานมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในกลุ่มทดลองพบปัญหาจากการใช้ยาทั้งหมด 70 ครั้ง ปัญหาที่พบมากที่สุด คือ ความไม่ร่วมมือในการใช้ยา สรุป: การให้การบริบาลทางเภสัชกรรมทำให้หญิงตั้งครรภ์มีผลทางคลินิกดีขึ้น มีความรู้เรื่องภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กในหญิงตั้งครรภ์ และเลือกรับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็กสูงเพิ่มขึ้น อีกทั้งมีส่วนช่วยเพิ่มความร่วมมือในการใช้ยามากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ