การพัฒนารูปแบบการแก้ไขปัญหาการใช้ยาของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โดยใช้หลักการสุนทรียสาธก ในงานบริการเภสัชกรรมปฐมภูมิ: กรณีศึกษาตำบลบึงงาม จังหวัดร้อยเอ็ด

Main Article Content

ลัดดาวัลย์ ปราบนอก
ไพบูลย์ ดาวสดใส

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาประสบการณ์เชิงบวกในการแก้ไขปัญหาการใช้ยาเบาหวานของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โดยใช้หลักการสุนทรียสาธก และนำไปออกแบบแนวทางปฏิบัติและประเมินผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น วิธีการ: การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ โดยการค้นหาประสบการณ์เชิงบวกจากตัวอย่างผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีวิธีปฏิบัติที่ดีที่สุด 13 คนและสนทนากลุ่มตัวอย่างทีมสหวิชาชีพ 6 คนที่ดูแลคลินิกเบาหวานอำเภอหนองพอก จังหวัดร้อยเอ็ด ผู้วิจัยนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ปัจจัยร่วมและปัจจัยโดดเด่นเพื่อหารูปแบบการแก้ไขปัญหาการใช้ยา หลังจากนั้นนำรูปแบบที่ได้ไปใช้ในกลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยเบาหวาน 23 คนที่อาศัยในชุมชนตำบลบึงงาม และประเมินผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น ผลการวิจัย: รูปแบบการแก้ไขปัญหาการใช้ยาของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ได้จากการศึกษานี้คือ ACIN model ประกอบด้วย 1.การสร้างความตระหนัก (awareness) 2. การให้คำปรึกษาค้นหาปัญหา สาเหตุ และวิธีแก้ไขโดยเภสัชกร (counseling) 3. การมีนวัตกรรมช่วยในการใช้ยา (innovation) 4. การมีส่วนร่วมของเครือข่ายในชุมชน (network) การประเมินผลเปรียบเทียบก่อนและหลังการใช้ ACIN model พบว่า หลังการใช้มีจำนวนปัญหาการใช้ยาลดลงจาก 58 ปัญหาหรือเฉลี่ย 2.52 ปัญหาต่อราย เหลือ 12 ปัญหาหรือเฉลี่ย 0.52 ปัญหาต่อราย ปัญหาการไม่ใช้ยาตามแพทย์สั่งลดลงจาก 43 ปัญหาหรือเฉลี่ย 1.87 ปัญหาต่อราย เหลือ 8 ปัญหาหรือเฉลี่ย 0.35 ปัญหาต่อราย หลังการใช้ ACIN model ความร่วมมือในการใช้ยาจากการนับเม็ดยาที่เหลือเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญจากร้อยละ 82.19 ± 3.78 เป็นร้อยละ 90.77 ±1.72 (P<0.005) สรุป: การพัฒนารูปแบบการแก้ไขปัญหาการใช้ยาของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โดยใช้หลักการสุนทรียสาธกในงานบริการเภสัชกรรมปฐมภูมิ ทำให้ลดปัญหาในการใช้ยาและเพิ่มความร่วมมือในการใช้ยาในผู้ป่วยเบาหวาน

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

1. International Diabetes Federation. IDF diabetes atlas eighth edition 2017. [online]. 2017 [cited April 8, 2019]. Available from: www.diabetesatlas.org/acros s-the-globe.html
2. Diabetes Association of Thailand. Clinical practice guideline for diabetes 2017. Pathum Thani: Romyen Media; 2017.
3. Clinical Diabetes Services Committee. Diabetes clinic performance summary. Roiet: NongPhok Hospital; 2016.
4.Department of Pharmacy and Consumer Health Protection, Nongphok Hospital. Report of drug related problems in patients with chronic diseases. Roiet: Nongphok Hospital; 2016
5.Krapek K, King K, Warren SS, George KG, Caputo DA, Mihelich K, et al. Medication adherence and associated hemoglobin A1c in type 2 diabetes. Ann Pharmacother 2004; 38: 1357-62
6.Chaimol P, Lerkiatbundit S, Saengcharoen W. Effects of education by pharmacists supplemented with pictograms on the use of medications in diabetic patients. Thai Journal of Pharmacy Practice 2017; 9: 475-88.
7.Uyprasert P. Impact of patient counseling in diabetic patients at Pathumthani Hospital. [master thesis]. Bangkok: Silpakorn University; 2004.
8. Cooperrider DL, Whitney D, Stavros J. Appreciative inquiry handbook. 2nd ed. San Francisco: Berrett-Koehler publisher; 2005.
9. Diedricks T, Myburgh C, Poggenpoel M. Promoting mental health of students living with HIV using appreciative inquiry [online]. 2018 [cited Jun 15, 2018]. Available from: www.tandfonline.com/doi/abs/ 10.2989/16085906.2018.1478312.
10. Moonsrikaew P. Applying appreciative inquiry to create positive customer experience: The case study of dental department, Kosumpisai Hospital [indepen dent study]. Khon Kaen: Khon Kaen University; 2016.
11.Wongnag C, Wattananamkul V. The value of pharma cists: appreciative inquiry approach. Isan Journal of Pharmaceutical Sciences 2012; 9: 15-31
12. Strand LM, Morley PC, Cipolle RJ, Ramsey R, Lams am G. Drug related problem: their structure and function. DICP Pharmacother 1990; 24: 1093-97.
13. Hanrinth R. Classification for drug related problems. Thai Journal of Pharmacy Practice 2009; 1: 84-95.
14. Sadakorn S, Saengcharoen W, Wongpoowarak P, Lerkiatbundit S. Clinical impact of pharmacist counseling on type 2 diabetes patients. Isan Journal of Pharmaceutical Sciences 2014; 9: 116-21
15.Armartmuntree T, Nithikathkul C, Mahaweerawat U. The Development of a diabetic care system in Kuchan health promoting hospital, Kham KhueanKaeo District , Yasothon Province. Kuakarun Journal of Nursing. 2016; 23: 59-85.