การพัฒนาเครื่องมือวัดการตัดสินใจร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุข ด้านการวางแผนการส่งเสริมสุขภาพในบริการปฐมภูมิ

Main Article Content

วาสนา ภูมีคำ
สุธี สุดดี
น้องเล็ก คุณวราดิศัย
แสวง วัชระธนกิจ

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาเครื่องมือเพื่อวัดการตัดสินใจร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุข (อสม.) ด้านการวางแผนการส่งเสริมสุขภาพในบริการปฐมภูมิ วิธีการ: ผู้วิจัยทบทวนวรรณกรรมด้านการตัดสินใจร่วม การตัดสินใจ การวางแผน และการส่งเสริมสุขภาพของประชาชนในบริการปฐมภูมิ เพื่อใช้ในการสัมภาษณ์เชิงลึกกับ อสม. งานวิจัยปรับกระบวนการตัดสินใจของ Plunkett and Attner เพื่อใช้เป็นกรอบแนวคิดการวิจัย กระบวนการดังกล่าวประกอบด้วย 4 ขั้นตอนคือ การค้นหาและระบุสาเหตุของปัญหา การค้นหาแนวทางในการแก้ไขปัญหา การวิเคราะห์ทางเลือกในการแก้ไขปัญหา และการตัดสินใจเลือกทางเลือกที่ดีที่สุด แบบสอบถามฉบับที่พัฒนาเพื่อวัดการตัดสินใจร่วมของ อสม. เป็นมาตรวัดแบบลิเกิร์ท 5 ระดับ การวิจัยตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือทั้งหมด จำนวน 3 ครั้ง ผลการศึกษา: การทดสอบแบบสอบถามครั้งที่ 1 ในกลุ่มตัวอย่างจำนวน 42 คน พบว่า แบบสอบถามการตัดสินใจร่วมมีมิติเดียว คือ ด้าน อสม. ร่วมตัดสินใจกับชุมชน ผู้วิจัยจึงปรับปรุงและทดสอบแบบสอบถามครั้งที่ 2 ใน อสม. จำนวน 57 คน ค่าสัมประสิทธิ์ครอนบัคแอลฟาทั้งด้าน “อสม. เปิดโอกาสให้ชุมชนร่วมตัดสินใจ” และด้าน “อสม. ร่วมตัดสินใจกับชุมชน” มีค่าเท่ากันเท่ากับ 0.86 และสัมประสิทธิ์ครอนบัคแอลฟาทั้งฉบับมีค่าเท่ากับ 0.93 ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของข้อคำถามใด ๆ กับค่าคะแนนรวมของข้อคำถามอื่น ๆ ในมิตินั้น มีค่าระหว่าง 0.44–0.66 การตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาด้วยค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่างข้อคำถามและวัตถุประสงค์จากผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน พบว่า ด้าน “อสม. เปิดโอกาสการให้ชุมชนร่วมตัดสินใจ” มีค่าเท่ากับ 0.64 ด้าน “อสม. ร่วมตัดสินใจกับชุมชน” เท่ากับ 0.75 และทั้งฉบับรวมสองด้านเท่ากับ 0.70 ผู้วิจัยได้ปรับปรุงแบบสอบถามเพื่อลดความซ้ำซ้อนของคำถามและทดสอบแบบสอบถามครั้งที่ 3 ใน อสม. จำนวน 69 คน พบว่าค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของแบบสอบถามด้าน “อสม. เปิดโอกาสให้ชุมชนร่วมตัดสินใจ” เท่ากับ 0.93 ด้าน “อสม. ร่วมตัดสินใจกับชุมชน” เท่ากับ 0.93 และรวมทั้งฉบับเท่ากับ 0.96 ค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่างข้อคำถามและวัตถุประสงค์โดยผู้เชี่ยวชาญจำนวน 4 ท่าน พบว่า ด้าน “อสม. เปิดโอกาสให้ชุมชนร่วมตัดสินใจ” มีค่าเท่ากับ 0.96 ด้าน “อสม. ร่วมตัดสินใจกับชุมชน” มีค่าเท่ากับ 0.98 และรวมทั้งฉบับมีค่าเท่ากับ 0.97 ตามลำดับ ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของข้อคำถามใด ๆ กับค่าคะแนนรวมของข้อคำถามอื่น ๆ ในมิตินั้นมีค่าระหว่าง 0.54–0.82 ซึ่งพบว่าค่าความสอดคล้องของข้อคำถามมีค่าเพิ่มขึ้นกว่าการพัฒนาเครื่องมือในครั้งที่ 2 และทุกข้อคำถามมีค่ามากกว่า 0.50 สรุป: เครื่องมือวัดการตัดสินใจร่วมอาสาสมัครสาธารณสุขด้านการวางแผนการส่งเสริมสุขภาพในบริการปฐมภูมิมีความน่าเชื่อถือ สามารถนำไปใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนาเครือข่ายการทำงานอย่างมีส่วนร่วมในชุมชนในด้านการตัดสินใจร่วมและด้านการวางแผนการส่งเสริมสุขภาพของงานบริการปฐมภูมิ

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

บท
บทความวิจัย

References

1. Constitution of the Kingdom of Thailand B.E. 2017. Royal Gazette No.134, Part 40A (Apr 6, 2017).

2. The Medical Council of Thailand. New declaration of right and code of conducts for patients endorsed by 6 professional councils [online]. 2015 [cited Apr 27, 2017]. Available from: http://www.tmc.or.th/de tail_news.php?news_id=834.

3. Office of the National Economics and Social Development Board, Ministry of Public Health, Mahidol University. Thailand’s healthy lifestyle strategic health plan, B.E. 2011–2020: 2010. Bangkok: Office of National Buddhism Press; 2010.

4. Rossiter A. What is shared decision making? [online]. 2012 [cited Nov 1, 2016]. Available from: www.bupa.co.th/th/individuals/health-wellbeing/de tail.aspx?tid=137#.WVIDK-uGOUk.

5. Patanaponasa N. Participation: basic principles, techniques and case studies. 2nd ed. Chiang Mai: Sirilak Printing; 2004.

6. Prachuap Khiri Khan Provincial Health Office. Promotion of community health (updated version 55) [online]. 2012 [cited Nov 1, 2016]. Available from: www.prachuapkhirikhan.go.th/web-54/pmqa/ 55/pmqa55/02.pdf.

7. Chakoat P. Process of decision making [online]. 2010 [cited Nov 4, 2016]. Available from: www.go toknow.org/posts/331478l.

8. Sirivetsunthorn A. Health promotion working practi- cal guidelines for health care professionals in health promoting hospital. Bangkok: Silpakorn University; 2012.

9. Sinpai W, Kompo P. Potential development of village health volunteers on high blood pressure prevention and control at Ban Nangew Moo 1, 7 Nangew sub-district Sangkom district Nongkhai province. Khon Kaen: Khon Kaen University; 2013.

10. Khaopatumthip K. Partipation of public health volunteers for Tambon health promoting hospital in Bhuddha-Montion district Nakhonpathom province. Bangkok: Srinakharinwirot University; 2013.

11. Saba GW, Wong ST, Schillinger D, Fernandez A, Somkin CP, Wilson CC, et al. Shared decision making and the experience of partnership in primary care. Ann Fam Med 2006; 4: 54-62.

12. Kriston L, Scholl I, Hölzel L, Simon D, Loh A, Härter M. The 9-item shared decision making question- naire (SDM-Q-9): development and psychometric properties in a primary care sample. Patient Educ Couns 2010; 80: 94-9.