อุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดการอักเสบของกลุ่มหลอดเลือดฝอยในไตที่เกี่ยวข้องกับแอนติบอดีต่อไซโตพลาสมิกแอนตินิวโทรฟิว (ANCA)  จากการใช้ยาไฮดราลาซีน: การอักเสบของกลุ่มหลอดเลือดฝอยในไตที่เกี่ยวข้องกับแอนติบอดีต่อไซโตพลาสมิกแอนตินิวโทรฟิลจากการใช้ยาไฮดราลาซีน

มาโนช  อู่วุฒิพงษ์; อังคณา นรเศรษฐ์ธาดา

ผู้แต่ง

มาโนช อู่วุฒิพงษ์ กลุ่มงานอายุรกรรม โรงพยาบาลพุทธชินราช พิษณุโลก
อังคณา นรเศรษฐ์ธาดา กลุ่มงานอายุรกรรม โรงพยาบาลพุทธชินราช พิษณุโลก

คำสำคัญ:

แอนติบอดีต่อไซโตพลาสมิกแอนตินิวโทรฟิล (ANCA), โรคหลอดเลือดอักเสบที่เกี่ยวข้องกับ ANCA ที่เกี่ยวข้องกับยาไฮดราลาซีน

บทคัดย่อ

ยาไฮดราลาซีนอาจทำให้เกิดโรคหลอดเลือดอักเสบที่เกี่ยวข้องกับแอนติบอดีต่อไซโตพลาสมิกแอนตินิวโทรฟิว (ANCA) มีอุบัติการณ์ร้อยละ 5.4 ในผู้ป่วยที่ได้รับยา 100 มก.ต่อวัน และร้อยละ 10.4 ในผู้ที่ได้รับยา 200 มก.ต่อวันนานกว่า 3 ปี ในประเทศไทยยังไม่มีรายงานอุบัติการณ์ของโรคหลอดเลือดอักเสบที่เกี่ยวข้องกับ ANCA ที่เกี่ยวข้องกับยาไฮดราลาซีน การศึกษาแบบไปข้างหน้าครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินอุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดการอักเสบของกลุ่มหลอดเลือดฝอยในไตที่เกี่ยวข้องกับแอนติบอดีต่อไซโตพลาสมิกแอนตินิวโทรฟิวจากการใช้ยาไฮดราลาซีน โดยมีผู้เข้าร่วมการศึกษา 345 คน ค่ามัธยฐานของขนาดยาคือ 150 มก.ต่อวัน ระยะเวลาการใช้ยา 20 เดือน กลุ่มที่เป็นโรคใช้ยาขนาดสูงกว่ากลุ่มที่ไม่ได้เป็นโรค ตัวทำนายที่เป็นไปได้ของโรคขึ้นกับขนาดยาที่มากกว่า 100 มก.ต่อวันโดยมีโอกาสเกิดโรคเพิ่มขึ้น 2.84 เท่า (95%CI = 1.16-6.95), ค่า CRP ที่มากกว่า 5 มก. ต่อลิตรมีโอกาสเกิดโรค 7.24 เท่า (95%CI = 1.80-29.08), พบ ANA ชนิด homogenous เพิ่มโอกาสเกิดโรค 9.03 เท่า (95%CI = 3.09- 26.45), คอมพลีเม้นท์ 3 ต่ำเพิ่มโอกาสการเกิดโรค 10.1 เท่า (95%CI =3.94-25.93), พบอุบัติการณ์ของการเกิดการอักเสบของกลุ่มหลอดเลือดฝอยในไตที่เกี่ยวข้อง ANCA จากการใช้ยาไฮดราลาซีนเท่ากับร้อยละ 6.7 ปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรคคือขนาดของยา ตัวทำนายที่เป็นไปได้ของการเกิดโรค ได้แก่ พบ ANA ชนิด homogenous, CRP มากกว่า 5 มก./ลิตร, ค่าครีเอตินีนที่สูงขึ้น และระดับ C3 ต่ำ

เอกสารอ้างอิง

Doughem K, Battisha A, Sheikh O, Konduru L, Madoukh B, Mohammed B, et al. Hydralazine-induced ANCA associated vasculitis (AAV) presenting with pulmonary-renal syndrome (PRS): A case report with literature review. Curr Cardiol Rev 2021;17(2):182–7.

Nasr SH, Agati D’, Park VDH, Sterman PL, Goyzueta JD, Dressler RM, et al. Necrotizing and crescentic lupus nephritis with antineutrophil cytoplasmic antibody seropositivity. Clin J Am Soc Nephrol 2008;3(3):682-90. doi: 10.2215/CJN.04391007

Gandhi PT, Khurana B, Munjal RS, Sekar A, Gandhi RG. Hydralazine-induced vasculitis. Cureus 2023;15(2):e35306. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36994251/

Mulkareddy V, Bhalla V ∙ Mangla A. Hydrazine-induced ANCA-associated vasculitis: A rare cause of diffuse alveolar hemorrhage pulmonary manifestations of systemic disease 20201;57(6), Supplement A364. https://journal.chestnet.org/article/S0012-3692(20)31284-8/abstract

Scheuing WJ, Kumar N, Davis W, Quinet R. Case report: Hydralazine-induced ANCA-associated vasculitis. The Rheumatologists 2021;16. https://www.the-rheumatologist.org/article/case-report-hydralazine-induced-anca-associated-vasculitis/4/

Tu W, Fayman B, Ward SC, Mamoon Y, Bandagi SS. Hydralazine-induced antineutrophil cytoplasmic antibody-associated vasculitis: Asymptomatic and renal-restricted presentation. Am J Case Rep 2021;22:e931263. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33993184/

Zuckerman R. A report of two cases of hydralazine-induced ANCA vasculitis. J Braz Nefro 2018;40(2):193-7.

Al-Abdouh A, Siyal AM, Seid H, Bekele A, Garcia P. Hydralazine-induced antineutrophil cytoplasmic antibody-associated vasculitis with pulmonary-renal syndrome: A case report. J Med Case Rep 2020;14(1):47. doi: 10.1186/s13256-020-02378-w.

Radice A, Sinico RA. Antineutrophil cytoplasmic antibodies (ANCA). Autoimmunity 2005;38(1):93-103. doi: 10.1080/08916930400022673.

Arrot PA, Kaplanski G. Pathogenesis of ANCA-associated vasculitis: An update. Autoimmun Rev 2016;15(7):704-13. doi: 10.1016/j.autrev.2016.03.007.

Nakazawa D, Masuda S, Tomaru U, Ishizu A. Pathogenesis and therapeutic interventions for ANCA-associated vasculitis. Nat Rev Rheumatol 2019;15(2):91–101. doi: 10.1038/s41584-018-0145-y

Aeddula NR, Pathireddy S, Ansari A, Juran PJ. Hydralazine-associated antineutrophil cytoplasmic antibody vasculitis with pulmonary-renal syndrome. BMJ Case Rep 2018;(2018):bcr2018227161. doi: 10.1136/bcr-2018-227161

Kandler MR, Mah GT, Tejani AM, Stabler SN, Salzwedel DM. Hydralazine for essential hypertension. Cochrane Database Syst Rev 2011;11:CD004934. https://doi.org/10.1002/14651858.CD004934.pub4

Ouwuttipong M, Norasetthada A. The proportion and clinical differences of hydralazine associated ANCA associated vasculitis compare to primary ANCA associated vasculitis. Buddhachinaraj Med J 2025;42(2):175-86.

Suppiah R, Robson JC, Grayson PC, Ponte C, Craven A, Khalid S, et al. 2022 American College of Rheumatology/European Alliance of Associations for Rheumatology Classification Criteria for Microscopic Polyangiitis. Arthritis Rheumatol 2022;74(3):400-6.

Ngamjarus C, Chongsuvivatwong V, McNeil E. n4Studies: Sample size calculation for an epidemiological study on a smart device. Siriraj Med J 2016;68(3):160-70.

Ntatsaki E, Watts RA, Scott DG. Epidemiology of ANCA-associated vasculitis. Rheum Dis Clin North Am 2010;36(3):447–61. doi: 10.1016/j.rdc.2010.04.002

Doughem K, Battisha A, Sheikh O, Konduru L, Madoukh B, Al-Sadawi M, et al. Hydralazine-induced ANCA associated vasculitis (AAV) presenting with pulmonary-renal syndrome (PRS): A case report with literature review. Curr Cardiol Rev 2021;17(2):182-7.

Yokogawa N, Vivino FB. Hydralazine-induced autoimmune disease: Comparison to idiopathic lupus and ANCA-positive vasculitis. Mod Rheumatol 2009;19(3):338-47.

McKinnon RA, Nebert DW. Possible role of cytochromes P450 in lupus erythematosus and related disorders. Lupus 1994;3(6):473-8

Mercuzot C, Letertre S, Daien CI, Zerkowski L, Guilpain P, Terrier B, et al. Comorbidities and health-related quality of life in patients with Antineutrophil Cytoplasmic Antibody (ANCA)–associated vasculitis. Autoimmun Rev 2021;20(1):102708. doi:10.1016/j.autrev.2020.102708

Hogan JJ, Markowitz GS, Radhakrishnan J. Drug-induced glomerular disease: immune-mediated injury. Clin J Am Soc Nephrol 2015;10(7):1300-10.

Hess E. Drug-related lupus. N Engl J Med 1988;318(22):1460-2.

Yokogawa N, Vivino FB. Hydralazine-induced autoimmune disease: Comparison to idiopathic lupus and ANCA-positive vasculitis. Mod Rheumatol 2009;19(3):338-47.