ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารทางการพยาบาลไทยในทศวรรษหน้า
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรม , ผู้บริหารทางการพยาบาล , ทศวรรษหน้า , การวิจัยเชิงอนาคต , เทคนิคเดลฟายบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงอนาคตโดยประยุกต์ใช้เทคนิคเดลฟาย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารทางการพยาบาลไทยในทศวรรษหน้า ผู้ให้ข้อมูลหลักเป็นผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ในการบริหารทางการพยาบาลและจริยธรรมทางการพยาบาลจำนวน 20 คน ประกอบด้วย 1) กลุ่มผู้เชี่ยวชาญจากสภาการพยาบาล จำนวน 3 คน 2) กลุ่มผู้เชี่ยวชาญจากสมาคมพยาบาลแห่งประเทศไทย จำนวน 5 คน และ 3) กลุ่มผู้เชี่ยวชาญจากผู้บริหารทางการพยาบาล จำนวน 12 คน โดยใช้เทคนิคการบอกต่อ วิธีดำเนินการวิจัย ประกอบด้วย 3 รอบ ได้แก่ รอบที่ 1 การสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญเกี่ยวกับภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารทางการพยาบาลไทยในทศวรรษหน้า รอบที่ 2 นำข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์มาวิเคราะห์แก่นสาระของข้อมูลแล้วสร้างเป็นแบบสอบถามให้ผู้เชี่ยวชาญประมาณค่าแนวโน้มความสำคัญของภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารทางการพยาบาลไทย ในทศวรรษหน้า และรอบที่ 3 นำข้อมูลที่ได้จากรอบที่ 2 คำนวณหาค่ามัธยฐาน และค่าพิสัยระหว่างควอไทล์จัดทำเป็นแบบสอบถามให้ผู้เชี่ยวชาญยืนยันหรือเปลี่ยนแปลงความคิดเห็น เพื่อสรุปเป็นภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารทางการพยาบาลไทยในทศวรรษหน้า ผลการวิจัยพบว่า
ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารทางการพยาบาลไทยในทศวรรษหน้า ประกอบด้วยคุณลักษณะหลัก 6 ด้าน และคุณลักษณะย่อย 65 ข้อ ได้แก่ 1) การมีความซื่อสัตย์สุจริต จำนวน 12 ข้อ 2) การมีความยุติธรรม จำนวน 7 ข้อ 3) การเคารพผู้อื่น จำนวน 8 ข้อ 4) การให้บริการผู้อื่น จำนวน 20 ข้อ 5) การเป็นแบบอย่างที่ดี จำนวน 12 ข้อ และ 6) การมีความตระหนักเชิงจริยธรรม จำนวน 6 ข้อ โดยภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารทางการพยาบาลไทยในทศวรรษหน้ามีความสำคัญระดับมากที่สุดและมีความสอดคล้องกันทุกข้อรายการ (Md = 4.50 - 5.00, IR = 0.00 - 1.00)
ดังนั้น ผู้บริหารทางการพยาบาลสามารถนำผลการวิจัยไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาตนเอง และองค์กรพยาบาลสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาผู้บริหารทางการพยาบาลด้านภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารทางการพยาบาลที่เหมาะสมสำหรับผู้บริหารทางการพยาบาลไทยในทศวรรษหน้า สำหรับข้อเสนอแนะในการวิจัยครั้งต่อไปสามารถศึกษาวิจัยเรื่องการพัฒนาเกณฑ์และแบบประเมินภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารทางการพยาบาลไทยและการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารทางการพยาบาลไทยในทศวรรษหน้า
เอกสารอ้างอิง
กลีบแก้ว สองเมือง, เพชรสุนีย์ ทั้งเจริญกุล และอภิรดี นันท์ศุภวัฒน์ (2565). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของหัวหน้า หอผู้ป่วย และพฤติกรรมการเป็นสมาชิกที่ดีขององค์การตามการรับรู้ของพยาบาลในโรงพยาบาลศูนย์. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 49(3), 352-363. https://cmudc.library.cmu.ac.th/frontend/Info/item/dc:163157
นาฎอนงค์ เจริญสันติสุข, พงศธร พอกเพิ่มดี และเชาวรินทร์ คำหา. (2568). ฉากทัศน์อนาคตระบสุขภาพไทยใน 10 ปี ข้างหน้าและข้อเสนอด้านระบบและนโยบายสุขภาพ. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 19(3), 312-334. https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/6342
นิรภัย กันอินทร์, กาญจนา ศรีสวัสดิ์ และสายสมร เฉลยกิตติ. (2567). สมรรถนะผู้บริหารทางการพยาบาลระดับต้นในความปกติใหม่ โรงพยาบาลระดับตติยภูมิ จังหวัดเชียงราย. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 11(2), e267171. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/scnet/article/view/267171
บุญมี พันธุ์ไทย. (2565). เทคนิคเดลฟาย. วารสารปรัชญาดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์, (1)1, 8-22. https://so08.tci-thaijo.org
ปุณยนุช พิมใจใส, อนุชา มาเรียน, มัณฑนา เทวาโภคิณกุล และพรทิพย์ กวินสุพร. (2563). ภาวะผู้นำใฝ่บริการ: มุมมองผู้บริหารการพยาบาล. วารสารพยาบาลทหารบก, 21(1), 9-17. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/scnet/article/view/278258
พิมพ์วิมล ยงใจยุทธ และ วัลภา อรัญนะภูมิ. (2567). กลยุทธ์ในการพัฒนาภาวะผู้นำทางการพยาบาลในศตวรรษที่ 21. วชิรสารการพยาบาล, 6(2), 136-150. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/vnj/article/view/270474
ภรณ์ทิพย์ คุณพูล และสุวิณี วิวัฒน์วานิช. (2562). การศึกษาภาวะผู้นําของหัวหน้าหอผู้ป่วยในการบริหารการพยาบาล กลุ่มเจนวาย. วารสารพยาบาลทหารบก, 20(1), 172-180. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JRTAN/article/view/184971
วลัยนารี พรมลา, เนตรชนก ศรีทุมมา และ จันทร์จิรา วงษ์ขมทอง. (2561). องค์ประกอบภาวะผู้นำจริยธรรมของหัวหน้ากลุ่มงานการพยาบาลในโรงพยาบาลศูนย์ สังกัดกระทรวงสาธารณสุข. วารสารพยาบาลทหารบก, 19(1), 214-224. https://he01.tci-thaijo.org
วลัยนารี พรมลา และ สิริกาญจน์ กระจ่างโพธิ์. (2564). การวิเคราะห์โมเดลการวัดผู้นำจริยธรรมของหัวหน้ากลุ่มงานการพยาบาลตามการรับรู้ของหัวหน้าหอผู้ป่วย. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา, (15)3, 232-247. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/hsjournalnmc/article/view/255306
ศิริญญา เอกฐิน (2564). บทบาทผู้บริหารทางการพยาบาลต่อการจัดการบริการพยาบาลโรคติดต่ออุบัติใหม่ในโรงพยาบาล. วารสารพยาบาลทหารบก, 22(3), 46-52. https://he01.tci-thaijo.org
ศิริพร สิงหเนตร, จรวยพร ใจสิทธิ และ วิชยา เห็นแก้ว. (2560). ภาวะผู้นำการพยาบาลในศตวรรษที่ 21. วารสารนเรศวรพะเยา, 10(1), 17-23. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/journalup/article/view/85069
สภาการพยาบาล. (2561). ประกาศสภาการพยาบาล เรื่องประกาศนโยบายสภาการพยาบาลเกี่ยวกับกำลังคน ในทีมการพยาบาล. สืบค้นเมื่อ 8 ธันวาคม 2566 จาก https://www.tnmc.or.th/ images/userfiles/files/ 003(1).pdf
สภาการพยาบาล. (2567). คู่มือส่งเสริมจริยธรรมสำหรับองค์กรพยาบาล: กลไกและการปฏิบัติ ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: จุดทอง.
สันศนีย์ ดีภัย และ วรรณชนก จันทชุม. (2567). การวิเคราะห์องค์ประกอบสมรรถนะหัวหน้าหอผู้ป่วยในศตวรรษที่ 21 ในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น, 6(3), e270608. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jkkpho/article/view/270608
อภิญรัตน์ สุนทรพรพันธ์, ศุภศิริ บุญประเวศ, สุขุม เฉลยทรัพย์, สุภาภรณ์ ตั้งดำเนินสวัสดิ์ และจิรานุช โสภา. (2568). ภาวะผู้นําเชิงจริยธรรมของผู้บริหารกับการพัฒนาที่ยั่งยืน (Ethical Leadership of Administratorsand the Sustainable Development), วารสารการบริหารการศึกษาและนวัตกรรมการศึกษา, 5(1), 1-9. https://so12.tci-thaijo.org/index.php/EAI/article/view/1669
Bakar, H. A., & Connaughton, S. L. (2022). Ethical leadership, perceived leader-member ethical communication and organizational citizenship behavior: development and validation of a multilevel model. Leadership & Organization Development Journal, (43)1, 96-110. doi: org/10.1108/LODJ-07-2021-0356
Aloustani, S., Atashzadeh-Shoorideh, F., Zagheri-Tafreshi, M., Nasiri, M., Barkhordari-Sharifabad, M., & Skerrett, V. (2020). Association between ethical leadership, ethical climate and organizational citizenship behavior from nurses’ perspective: a descriptive correlational study, BioMed Central Nursing, 19(5), eCollection 2020. doi: org/10.1186/s12912-020-0408-1
American Organization for Nursing Leadership. (2023). AONL Nurse Leader Competencies. Retrieved June 15, 2024 from https://www.aonl.org/resources/nurse-leader-competencies
American Organization of Nurse Executives. (2015). Nurse Executive Competencies. Retrieved December 25, 2023, from https://www.aonl.org/sites/default/ files/aone/nec.pdf
Ayan, G. & Baykal, U. (2023). Ethical leadership in nursing management. Journal of Education and Research in Nursing, 20(3), 292-296. doi:10.14744/jern.2021.21221
Aydogdu, A. L. F. (2023). Exploring different aspects of nursing leadership: An integrative review of qualitative studies. Modern Care Journal, 20(4), e130402. doi.org/10.5812/modernc-130402.
Brown, M. E., Trevino, L. K., & Harrison, D. A. (2005). Ethical leadership: A social learning perspective for construct development and testing, Organization Behavior and Human Decision Process, 97, 117-134. doi: 10.1016/j.obhdp.2005.03.002
Buchanan, C., Howitt, M. L., Wilson, R., Booth, R. G., Risling, T. & Bamford, M. (2020). Nursing in the age of Artificial Intelligence: Protocol for a Scoping Review, Journal of Medical Internet Research - Research Protocols, 9(4), e17490. doi: 10.2196/17490
Devik, S. A., Munkeby, H., Finnanger, M. & Moe, A. (2020). Nurse managers’ perspectives on working with everyday ethics in long-term care, Nursing Ethics, 27(8), 1669-1680. doi: 10.1177/0969733020935958.
Emma, L. (2025). Globalization in the 21st Century: Opportunities and Challenges. Retrieved April 30, 2025, from https://www.researchgate.net/publication/390299453_ Globalization_ in_the_21st_ Century_Opportunities_and_Challenges
Gonzalez-Garcıa, A., Pinto-Carral, A., Marques-Sanchez, P., Liebana-Presa, C. Garcia-Fernandez, R. & Perez-Gonzalez, S. (2025). Characteristics of the Competency Ethical Principles for the Nurse Manager: A Systematic Review, Journal of Nursing Management, 2575609. doi: org/10.1155/jonm/2575609
Guam, S. (2024). The Future of Nursing: Trends and Predictions for the Next Decade. Journal of Advanced Practices in Nursing, 9(4). doi: 10.37421/2573-0347.2024.9.395
Hassmiller, S., B. and Wakefieldb, M., K. (2022). The Future of Nursing 2020-2030: Charting a path to achieve health equity. Nursing Outlook, S1-S9, 36446536. doi: org/10.1016/j.outlook.2022.05.013
Jafari, M., Dadkhah, B. & Mohammadi, M. A. (2025). Investigating the Relationship Between Nursing Managers’ Ethical Decision-Making Confidence and the Ethical Behavior of Nurses in Hospitals in Northwestern Iran, Journal of Nursing Management. 3448243. doi: org/10.1155/jonm/3448243
Kim, J., Jeong, S. H., Kim, H. S. & Lee, M. H. (2025). Effect of Nursing Managers’ Ethical Leadership on Clinical Nurse Empowerment, Performance, and Organizational Commitment. The Journal of Nursing Research, 33(4). E400. doi: org/10.1097/jnr.0000000000000689
Lesandrini, J. & Leclerc, L. (2024). Fostering Excellence in Health Care: The Imperative for Ethical Leadership Training for Nurse Leaders, Nurse Leader, 22(3). 273-278. doi: org/10.1016/j.mnl.2024.01.006
Marquis, B. L., & Huston, C. J. (2021). Leadership roles and management functions in nursing: Theory and application (10th ed.). Philadelphia: Wolters Kluwer.
Meng, J. & Guo, X. (2025). The relationship between ethical leadership, moral sensitivity, and moral courage among head nurses, BioMed Central Nursing, (24)538. doi: org/10.1186/s12912-025-03170-1
Mrayyan, M. T. & Algunmeeyn, A. (2025). Nursing Leaders’ Ethical Leadership, Workplace Ostracism, and Nurses’ Counterproductive Work Behaviors: A Cross-Sectional Study, Nursing Forum, doi: org/10.1155/nuf/9911734
National Academies of Sciences, Engineering, & Medicine (2021). The Future of Nursing 2020-2030: Charting a Path to Achieve Health Equity. Washington, DC: The National Academies Press. doi.org/10.17226/25982
Pakizekho, S., & Barkhordari-Sharifabad, M. (2022). The relationship between ethical leadership, conscientiousness, and moral courage from nurses' perspective, BioMed Central Nursing. 21(164). doi: 10.1186/s12912-022-00941-y
Polit, D. F. (2010). Statistics and Data Analysis for Nursing Research (2nd ed.). New Jersey: Pearson.
Rushton, C. H. (2025). Why Integrity Matters for Nurse Leaders: A Case Application. Nurse Leader, 23(3), 328-335. doi.org/10.1016/j.mnl.2024.12.014
Salmela, S & Hemberg, J. (2025). Integrity links ethics and efficiency in nursing leadership: Nurse leaders’ views, Nursing Ethics. doi: 10.1177/09697330251374397
She, J., Cai, Z., Li, Y., Zhang, R., Mei, Y. & Li, H. (2025). Ethical Leadership of Head Nurses as Perceived by Nurses and Its Relationship with Nurses ‘Organisational Justice. Nursing Open, 12, e70197. doi: org/10.1002/nop2.70197
She, J., Zhang, R., Li, Y., Mei, Y., & Li, H. (2023). Effect of ethical leadership on nurses’ organizational silence: The mediating role of organizational justice. Journal of Nursing Management, e9929435. doi: org/10.1155/2023/9929435
Sims, R. R., & Brinkman, J. (2002). Leaders as moral role models: The case of John Gutfreund at Salomon Brothers. Journal of Business Ethics, 35, 327-339. doi: org/10.1023/A:1013826126058
Stephany, K. (2020). Ethical Nursing Leadership for the 21st Century: The Importance of Being the Change. The Ethic of Care: A Moral Compass for Canadian Nursing Practice (Revised Edition). (pp. 225-241). Bentham Books imprint. doi: 10.2174/9789811439636120010017
Storaker, A., Heggestad, A. K. T., & Saeteren, B. (2022). Ethical challenge and lack of ethical language in nurse leadership. Nursing Ethics, 29(6), 1372-1385. doi: 10.1177/09697330211022415.
Stucky, C. H. & Wymer, J. A. (2024). Ethical reasoning as a core nurse leader competency: maximizing strategic decision-making and operational outcomes. Nurse Leader, 22(2), 187-193. doi: org/10.1016/j.mnl.2023.09.009
Taghipoorreyneh, M. (2023). Mixed Methods and the Delphi Method. in Robert J Tierney, Fazal Rizvi, and Kadriye Ercikan (Eds), International Encyclopedia of Education (4th Edition). (pp. 608-614). Elsevier.
Tariq, N. (2022). Outcomes of ethical leadership: A survey of nursing leaders with a sequential mixed method approach. The journal of contemporary issues in business and government, 28(4), 30-43. doi: 10.47750/cibg.2022.28.04.003
Thepna, A., Cochrane, B. B. & Salmon, M. E. (2023). Advancing nursing entrepreneurship in the 21st century, Journal of Advance Nursing, 79(9), 3183-3185. doi: 10.1111/jan.15563
Trevino, L. K., Brown, M., & Hartman, L. P. (2003). A qualitative investigation of perceived executive ethical leadership: Perceptions from inside and outside the executive suite. Human Relations, 56(1), 5-37. doi: org/10.1177/0018726703056001448
Wati, N. M. N., Juanamasta, I. G., Thongsalab, J., & Yunibhand, J. (2023). Strategies and challenges in addressing ethical issues in the hospital context: A phenomenological study of nurse team leaders. Belitung Nursing Journal, 9(2), 139-144. doi: 10.33546/bnj.2446.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารเครือข่าย วิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้ ที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการหรือเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและวิทยาลัยการสาธารณสุขภาคใต้ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
2. บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้
