โมเดล 3Cs: รูปแบบใหม่ของการพยาบาลหญิงตั้งครรภ์โมเดล 3Cs: รูปแบบใหม่ของการพยาบาลหญิงตั้งครรภ์

โสภาพรรณ พวงบุญมี; ภัทรจิตร  ตันกูล; นภอร   เอี่ยมสำอางค์

ผู้แต่ง

โสภาพรรณ พวงบุญมี พยาบาลวิชาชีพชำนาญการพิเศษ งานการพยาบาลผู้ป่วยใน 2 ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลรามาธิบดี
ภัทรจิตร ตันกูล พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ หัวหน้างานการพยาบาลผู้ป่วยใน 2 ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลรามาธิบดี
นภอร เอี่ยมสำอางค์ พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ งานการพยาบาลผู้ป่วยนอก 1 ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลรามาธิบดี

คำสำคัญ:

การให้คำแนะนำหญิงตั้งครรภ์, ความรอบรู้ทางสุขภาพ, โมเดล 3Cs, โค้ชสุขภาพยุคดิจิทัล, ไซเบอร์คอนเดรีย

บทคัดย่อ

ยุคดิจิทัลทำให้หญิงตั้งครรภ์เข้าถึงข้อมูลสุขภาพได้รวดเร็ว แต่กลับเผชิญปัญหาภาวะข้อมูลล้นเกิน ขณะที่บริการพยาบาลแบบดั้งเดิมที่เน้นเป็นเพียง "ผู้ให้ความรู้" ทางเดียว และขาดการให้ข้อมูลย้อนกลับเฉพาะบุคคลไม่สามารถจัดการปัญหานี้ได้ ส่งผลให้หญิงตั้งครรภ์วิตกกังวล ขาดความรอบรู้ทางสุขภาพในมิติของการประเมินข้อมูล และตัดสินใจด้านสุขภาพคลาดเคลื่อน

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ผลกระทบของปรากฏการณ์ "ไซเบอร์คอนเดรีย" หมายถึงภาวะความวิตกกังวลต่อสุขภาพที่ทวีความรุนแรงขึ้นจากการสืบค้นข้อมูลทางอินเทอร์เน็ตมากเกินไป ที่ส่งผลต่อความวิตกกังวลและพฤติกรรมสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการปรับบทบาทพยาบาล สู่การเป็น "โค้ชสุขภาพยุคดิจิทัล" โดยใช้โมเดล 3Cs ที่ผู้นิพนธ์สร้างขึ้นจากการสังเคราะห์องค์ความรู้ที่เกี่ยวข้อง ประกอบด้วย 1) Curation หมายถึง การคัดกรองข้อมูลอย่างชาญฉลาด 2) Customization หมายถึง การออกแบบบริการที่ยืดหยุ่นเฉพาะบุคคล และ 3) Collaboration หมายถึง การสร้างพันธมิตรทางสุขภาพ ในการขับเคลื่อนบริการให้คำแนะนำทางสุขภาพ เพื่อช่วยลดความวิตกกังวล เสริมสร้างความรอบรู้ทางสุขภาพสู่ผลลัพธ์ความปลอดภัยและคุณภาพชีวิตที่ดีของหญิงตั้งครรภ์และทารกในครรภ์

เอกสารอ้างอิง

งามเอก ลำมะนา, ชะไมพร ธรรมวาสี, และจารุณี เทียบโพธิ์. (2565). การดูแลวิถีใหม่ (New Normal) สำหรับหญิงตั้งครรภ์ในวิกฤติการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 23(45), 112-125.

พิชาภรณ์ จันทนกุล, สมฤดี ชื่นกิติญานนท์, สุกฤตา ตะการีย์, และศิริพร สามสี. (2565). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการตั้งครรภ์ที่ไม่พึงประสงค์ของสตรีวัยรุ่นที่มาฝากครรภ์ โรงพยาบาลกระทุ่มแบน จ.สมุทรสาคร. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 22(43), 62-76.

รัตนาภรณ์ ธนศิริจิรานนท์, รัชนีกร สันติธรรม, ดลลักษณ์ โรจน์นวเสรี, มินตรา อุทัยรังษี, และนันทวดี วงค์บุตร. (2568). ประสิทธิผลของการใช้แอพพลิเคชันไลน์ต่อความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติของหญิงตั้งครรภ์ครรภ์แรกในการป้องกันอุบัติเหตุระหว่างตั้งครรภ์. วารสารพยาบาลและสุขภาพ สสอท, 7(1), e3682.

อรวรรณ พึ่งประสพ และสุกฤตา ตะการีย์. (2567). ผลลัพธ์การใช้นวัตกรรมคู่มือยุคใหม่ ใส่ใจคุณแม่หัวใจ New normal ห้องคลอดโรงพยาบาลสามพราน. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 25(48), 69–79.

Fryer, K., Delgado, A., Foti, T., Reid, C. N., & Marshall, J. (2020). Implementation of obstetric telehealth during COVID-19 and beyond. Maternal and Child Health Journal, 24(9), 1104–1110. https://doi.org/10.1007/s10995-020-02967-7

Mishra, M., Parida, D., Murmu, J., Singh, D., Rehman, T., Kshatri, J. S., & Pati, S. (2023). Effectiveness of mHealth interventions for monitoring antenatal care among pregnant women in low- and middle-income countries: A systematic review and meta-analysis. Healthcare, 11(19), 2635. https://doi.org/10.3390/healthcare11192635

Nawabi, F., Krebs, F., Vennedey, V., Johann, E., Burghardt, J., & Stock, S. (2021). Health literacy in pregnant women: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(7), 3847. https://doi.org/10.3390/ijerph18073847

Peahl, A. F., Smith, R. D., & Moniz, M. H. (2020). Prenatal care redesign: Creating flexible maternity care models through virtual care. American Journal of Obstetrics and Gynecology, 223(3), 389.e1-389.e10. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2020.05.029

Rahman, M. O., Yamaji, N., Nagamatsu, Y., & Ota, E. (2022). Effects of mHealth interventions on improving antenatal care visits and skilled delivery care in low- and middle-income countries: Systematic review and meta-analysis. Journal of Medical Internet Research, 24(4), e34061. https://doi.org/10.2196/34061

Şatır, D. G., & Bakır, S. (2024). The relationship between cyberchondria and health anxiety in pregnant women. Journal of Consumer Health on the Internet, 28(2), 1-13. https://doi.org/10.1080/15398285.2024.2355608

Šoštarić, M., Mikac, U., & Jokić-Begić, N. (2023). Understanding cyberchondria in pregnant women: Longitudinal assessment of risk factors, triggers, and outcomes. Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology, 44(1), 2265050. https://doi.org/10.1080/0167482X. .2265050

World Health Organization. (2021). Digital interventions for health system strengthening. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240026214