ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านทันตสุขภาพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคเหงือกอักเสบของผู้ดูแลผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านทันตสุขภาพร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคม ต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคเหงือกอักเสบของผู้ดูแลผู้สูงอายุ และปริมาณแผ่นคราบจุลินทรีย์ของผู้สูงอายุ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุ แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 34 ราย และกลุ่มเปรียบเทียบ 34 ราย กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมเป็นเวลา 10 สัปดาห์ ประกอบด้วยกิจกรรมพัฒนาความรอบรู้ด้านทันตสุขภาพ 6 ด้าน ร่วมกับการใช้กล้องถ่ายภาพในช่องปาก และแรงสนับสนุนทางสังคมจากผู้วิจัย ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบได้รับบริการตามปกติ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม และแบบบันทึกดัชนีคราบจุลินทรีย์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Independent t-test และ Paired t-test

            ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังการทดลอง ผู้ดูแลผู้สูงอายุกลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรอบรู้ด้านทันตสุขภาพสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบหลังการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติทั้ง 6 ด้าน ได้แก่ การเข้าถึงข้อมูล (Mean diff. = 3.45, 95% CI: 1.95 ถึง 4.93, p <0.001) ความรู้ความเข้าใจ (Mean diff. = 2.42, 95% CI: 1.98 ถึง 2.82, p <0.001) การสื่อสาร (Mean diff. = 4.39, 95% CI: 2.48 ถึง 6.28, p <0.001) การตัดสินใจ (Mean diff. = 1.76, 95% CI: 1.16 ถึง 2.46, p <0.001) การจัดการตนเอง (Mean diff. = 1.76, 95% CI: 1.55 ถึง 2.98, p = 0.002) การรู้เท่าทันสื่อ (Mean diff. = 1.32, 95% CI: 1.06 ถึง 2.58, p = 0.019) และสูงกว่าก่อนการทดลองภายในกลุ่มผู้ดูแลผู้สูงอายุอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติทั้ง 6 ด้าน การเข้าถึงข้อมูล (Mean diff. = 2.76, 95% CI: 1.75 ถึง 3.78, p <0.001) ความรู้ความเข้าใจ (Mean diff. = 1.41, 95% CI: 1.20 ถึง 1.62, p <0.001) การสื่อสาร (Mean diff. = 2.74, 95% CI: 1.59 ถึง 3.88, p <0.001) การตัดสินใจ (Mean diff. = 2.76, 95% CI: 1.46 ถึง 4.06, p < 0.001) การจัดการตนเอง (Mean diff. = 2.09, 95% CI: 1.21 ถึง 2.97, p <0.001) การรู้เท่าทันสื่อ (Mean diff. = 1.61, 95% CI: 1.07 ถึง 2.53, p <0.001) ค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการป้องกันโรคเหงือกอักเสบของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่เป็นกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Mean diff. = 8.38, 95% CI: 6.55 ถึง 10.21, p <0.001) และสูงกว่าก่อนการทดลองภายในกลุ่มผู้ดูแลผู้สูงอายุ (Mean diff. = 8.62, 95% CI: 6.97 ถึง 10.27, p <0.001) ส่วนค่าเฉลี่ยปริมาณแผ่นคราบจุลินทรีย์ของผู้สูงอายุที่เป็นกลุ่มทดลองน้อยกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Mean diff. = 1.59, 95% CI: 1.19 ถึง 1.98, p <0.001) และน้อยกว่าก่อนการทดลองภายในกลุ่มผู้สูงอายุ (Mean diff. = 2.11, 95% CI: 1.72 ถึง 2.52, p <0.001) ขณะที่กลุ่มเปรียบเทียบไม่พบการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้นในตัวแปรผลลัพธ์ใด