ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับโรคไตเรื้อรังของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ณ ศูนย์บริการสาธารณสุข 2 (ทุ่งสว่าง) เทศบาลนครนครราชสีมา อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

โรคเบาหวานเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโรคไตเรื้อรังและโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย โรคไตจากเบาหวานเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบมากที่สุดของผู้ป่วยเบาหวานซึ่งพบร้อยละ 43.9 การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบวิเคราะห์ภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับโรคไตเรื้อรังของผู้ป่วยเบาหวานที่ได้รับการรักษา ณ ศูนย์บริการสาธารณสุข 2 (ทุ่งสว่าง) เทศบาลนครนครราชสีมา อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยเบาหวานที่ได้รับการรักษาระหว่างปี พ.ศ. 2562  -  2567 โดยสืบค้นข้อมูลผู้ป่วยจากฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ระบบเวชระเบียนโปรแกรม HosxP XE วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่างๆ กับการเกิดโรคไตเรื้อรังโดยใช้สถิติ Multiple logistic regression กำหนดช่วงความเชื่อมั่นที่ระดับ 95%

ผลการศึกษา ผู้ป่วยเบาหวานของศูนย์บริการสาธารณสุข 2 (ทุ่งสว่าง) มีจำนวน 444 คน กลุ่มตัวอย่างที่เข้าร่วมการศึกษา จำนวน 224 คน ซึ่งมีข้อมูลครบถ้วน พบผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะไตเรื้อรัง ร้อยละ 16.1 กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 63.4 อายุเฉลี่ยของกลุ่มตัวอย่าง 64.0  ±  10.2 ปี ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับโรคไตเรื้อรัง ได้แก่ อายุ ระดับ Triglyceride และการเป็นโรคเกาต์ (p < 0.05) ผู้ป่วยที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป มีโอกาสเกิดโรคไตเรื้อรังมากกว่าผู้ที่อายุน้อยกว่า 60 ปี 5.907 เท่า (AOR = 5.91, 95%CI; 1.87  -  18.69, p = 0.003) ผู้ป่วยที่มีระดับไขมัน Triglyceride ตั้งแต่ 150 mg/dL ขึ้นไปมีโอกาสเกิดโรคไตเรื้อรังมากกว่าผู้ที่มีระดับไขมัน Triglyceride น้อยกว่า 150 mg/dL 2.899 เท่า (AOR = 2.89, 95%CI; 1.32  -  6.36, p = 0.008) และผู้ที่ป่วยเป็นโรคเกาต์มีโอกาสเกิดโรคไตเรื้อรังมากกว่าผู้ที่ไม่ป่วย 7.069 เท่า (AOR = 7.07, 95%CI; 1.89  -  26.36, p = 0.004) การคัดกรองโรคไตเรื้อรังในผู้ป่วยเบาหวานที่รวดเร็ว การเฝ้าระวังปัจจัยเสี่ยง การติดตามการดำเนินไปของโรคอย่างต่อเนื่อง การมีระบบส่งต่อผู้ป่วยที่ดีจะสามารถชะลอการเกิดภาวะไตเรื้อรังในผู้ป่วยเบาหวานได้