ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์ของนักศึกษาระดับอุดมศึกษาในจังหวัดชลบุรี
คำสำคัญ:
ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์, พฤติกรรมการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์, นักศึกษาระดับอุดมศึกษาบทคัดย่อ
การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในวัยรุ่นเป็นปัจจัยสำคัญระดับโลกที่มีผลกระทบต่อสุขภาวะทางกาย จิตใจและสังคม ทั้งทางตรงและทางอ้อม ซึ่งนำไปสู่ปัญหาสุขภาพและสาธารณสุขในระยะยาว การวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงสำรวจภาคตัดขวาง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของนักศึกษาสถาบันการศึกษาแห่งหนึ่งในจังหวัดชลบุรี กลุ่มตัวอย่างคือ นักศึกษาระดับปริญญาตรีและหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง จำนวน 254 คน โดยใช้การสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (Multistage sampling) เก็บข้อมูลระหว่างเดือนมกราคม ถึงเดือนมีนาคม 2568 ด้วยแบบสอบถามที่ประยุกต์ทฤษฎี PRECEDE MODEL ประกอบด้วย ปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยนำ ปัจจัยเอื้อ และปัจจัยเสริมต่อการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และแบบสอบถามพฤติกรรมการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยมีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามเท่ากับ 0.91 และแบบสอบถามความรู้ (KR-20) เท่ากับ 0.71 วิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยใช้สถิติถดถอยพหุคูณ (Multiple linear regression)
ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนมากเป็นเพศหญิง (ร้อยละ 83.90) มีอายุเฉลี่ย 20.37 ปี (S.D. = 1.71) และศึกษาอยู่ระดับปริญญาตรี (ร้อยละ 76.40) กลุ่มตัวอย่างส่วนมากมีความรู้และทัศนคติเกี่ยวกับการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 46.50 และ 54.40 ตามลำดับ) มีความคิดเห็นต่อปัจจัยเอื้อและปัจจัยเสริมต่อการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในระดับปานกลาง (ร้อยละ 53.90) และมีพฤติกรรมการบริโภคแอลกอฮอล์ของอยู่ในระดับต่ำ (ร้อยละ 76.80) วิเคราะห์ความสัมพันธ์พบว่า ปัจจัยนำ คือ ทัศนคติต่อการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ปัจจัยเอื้อ และปัจจัยเสริม มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการบริโภคแอลกอฮอล์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) การวิเคราะห์ปัจจัยทำนายพบว่า ปัจจัยนํา คือ ความรู้เกี่ยวกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และมาตรการกฎหมาย (Badj= -0.781, 95%CI = -1.218, -0.344) ปัจจัยเอื้อ (Badj = 0.515, 95%CI = 0.294, 0.736) และปัจจัยเสริม (Badj = 0.586, 95%CI = 0.360, 0.812) เป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลกับพฤติกรรมการบริโภคแอลกอฮอล์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (R2 = 0.331, p < 0.001) ดังนั้น การจัดกิจกรรมส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ส่งเสริมทัศนคติเชิงลบ และส่งเสริมบทบาทของเพื่อนและครอบครัวในการสร้างสิ่งแวดล้อมทางสังคมที่ไม่ส่งเสริมการดื่มแอลกอฮอล์ จึงเป็นกุญแจสำคัญในการป้องกันและควบคุมพฤติกรรมการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในวัยรุ่นได้
เอกสารอ้างอิง
Laslett AM, Room R, Waleewong O, Stanesby O, Callinan S. Harm to others from drinking: patterns in nine societies. Geneva: World Health Organization; 2019.
World Health Organization. Global status report on alcohol and health 2018 [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2018 [cited 2025 Dec 10]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241565639
Waleewong O. Moving Thailand’s mountain of alcohol-related harm. Bull World Health Organ. 2017;95(7):487-8. Available from: http://dx.doi.org/10.2471/BLT.17.020717
ศูนย์วิจัยปัญหาสุรา. รายงานสถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์รายจังหวัด [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: ศูนย์วิจัยปัญหาสุรา; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 9 มิ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://cas.or.th/?p=10225
ปรียาภรณ์ ประยงค์กุล, สุจรรยา โลหาชีวะ. แนวทางในการป้องกันการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในวัยรุ่นไทยตามทฤษฎีพฤติกรรมตามแผน. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย. 2563;13(2):39-46.
เผ่าพงศ์ สุนทร. ความชุกและปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการดื่มสุราของนักเรียนมัธยมในอำเภอลี้จังหวัดลำพูน. วารสารสาธารณสุขล้านนา. 2556;9(1):35-48.
จิราพร เนียมแพ, เอมอัชฌา วัฒนบุรานนท์, วัลลภ ใจดี, ดนัย บวรเกียรติกุล, นิตย์ตะยา ผาสุกพันธ์. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันการดื่มแอลกอฮอล์ของนิสิตปริญญาตรีมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในจังหวัดชลบุรี. วารสารสุขศึกษา. 2563;48(2):211-27.
ปาจรีย์ สำราญจิตต์, สุธี อยู่สถาพร, ฉัตรสุมน พฤฒิภิญโญ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของนักศึกษา: มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข. 2565;8(2):215-32.
Green LW, Kreuter MW. Health program planning: An educational and ecological approach. 4th ed. New York: McGraw-Hill; 2005.
นรลักขณ์ เอื้อกิจ, ลัดดาวัลย์ เพ็ญศรี. การประยุกต์ใช้แนวคิด PRECEDE MODEL ในการสร้างเสริมสุขภาพ. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย. 2562;12(1):38-48.
Daniel WW. Biostatistics: Basic Concepts and Methodology for the Health Sciences. 9th ed. New York: John Wiley & Sons; 2010.
Bloom BS. Learning for mastery. Evaluation Comment. 1968;1(2):1-12.
Best JW, Kahn JV. Research in education. 10th ed. New Delhi: Pearson Education; 2016.
จุฑามาศ แก้วจันดี, ถิรดา สุจันทร์, กาญจนา ขันตี, เรียมลัดดา พิมพ์ทอง, อิสราภรณ์ เฉลิม, วิชชุดา พิสัย, และคณะ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของนักศึกษาระดับปริญญาตรี คณะศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567;9(4):821-8.
กิตติพงศ์ สุขะพันธ์, สายพิณ จิตรสุนทร. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดื่มแอลกอฮอล์ของนักศึกษามหาวิทยาลัย. วารสารการวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์. 2563;15(1):45-59.
พงษ์ศักดิ์ อ้นมอย, กิตติวรรณ จันทร์ฤทธิ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการเข้าถึงและการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของเยาวชนในจังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2563;29(4):590-600.
รัตติยา บัวสอน, เชษฐ รัชดาพรรณาธิกุล. พฤติกรรมการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของนักศึกษามหาวิทยาลัยระดับปริญญาตรีในเขตกรุงเทพมหานคร. รามาธิบดีพยาบาลสาร. 2555;18(2):259-71.
วรพชร จันทร์ขันตี, รัฐวิชญ์ ไพรวัน, สำราญ นุ่นพันธุ์. ความรับรู้ของเยาวชนในจังหวัดเชียงรายที่ไม่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ต่อกฎหมายควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์. วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น. 2561;2(2):29-56.
Obradors-Rial N, Ariza C, Continente X, Muntaner C. School and town factors associated with risky alcohol consumption among Catalan adolescents. Alcohol. 2020;82:71-9.
Buakate P, Thirarattanasunthon P, Wongrith P. Factors influencing alcohol consumption among university students in Southern Thailand. Rocz Panstw Zakl Hig. 2022;73(4):435-43.
Atkinson AM, Ross-Houle KM, Begley E, Sumnall H. An exploration of alcohol advertising on social networking sites: an analysis of content, interactions and young people’s perspectives. Addict Res Theory. 2017;25(2):91-102.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสุขศึกษา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
