ผลการประเมินบริการทันตกรรมทางไกลต่อความพึงพอใจ และปัจจัยที่สัมพันธ์กับ การใช้บริการทันตกรรมทางไกลในกลุ่มผู้สูงอายุติดบ้าน ติดเตียง จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

ผู้สูงอายุโดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุติดบ้าน ติดเตียง ถือว่าเป็นกลุ่มที่มีข้อจำกัดต่อการเข้าถึงบริการทางทันตกรรม ในปัจจุบันได้มีการใช้เทคโนโลยีทันตกรรมทางไกลเพื่อลดข้อจำกัดดังกล่าว การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความพึงพอใจและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเลือกใช้บริการทันตกรรมทางไกล ในกลุ่มผู้สูงอายุติดบ้านและติดเตียง จังหวัดบุรีรัมย์ โดยการวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง ดำเนินการในกลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุติดบ้านและติดเตียงในเขตพื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์ ที่ได้รับบริการทันตกรรมทางไกลผ่านระบบหมอพร้อมในช่วงเดือนมกราคม พ.ศ. 2569 จำนวน 88 ราย เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 0.92 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.89 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา, Chi-square และสถิติทดสอบค่าฟิชเชอร์ (Fisher’s exact test)

ผลการศึกษาพบว่า ผู้รับบริการส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 76.1) มีระดับความพึงพอใจต่อระบบทันตกรรมทางไกลในภาพรวมอยู่ในเกณฑ์มากที่สุด โดยประเด็นที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือความชัดเจนในการอธิบายแนวทางการรักษา ( = 4.60, S.D. = 0.62) และการประหยัดเวลาและค่าเดินทาง ( = 4.55, S.D. = 0.66) ผลการวิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการกลับมาใช้บริการซ้ำพบว่า ปัจจัยด้านความง่ายในการใช้งาน (p = 0.001) คุณภาพการให้คำปรึกษา (p = 0.001) การเข้าถึงทางกายภาพ (p = 0.001) และการจัดการภาวะเร่งด่วน (p = 0.015) มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับการตัดสินใจกลับมาใช้บริการซ้ำ ในขณะที่ปัจจัยด้านเพศ อายุ และความปลอดภัยของข้อมูล ไม่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p > 0.05)

สรุปผลการศึกษาพบว่า ระบบทันตกรรมทางไกลเป็นนวัตกรรมที่มีประสิทธิภาพในการเพิ่มการเข้าถึงบริการเชิงรุกสำหรับผู้สูงอายุกลุ่มเปราะบาง โดยความง่ายของระบบและคุณภาพการบริบาลเป็นปัจจัยหลักในการสร้างการยอมรับและการใช้งานอย่างต่อเนื่อง ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นต้นแบบในการพัฒนาระบบบริการสุขภาพช่องปากในสังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ต่อไป