ประสิทธิผลของโปรแกรมฟอร์ดีช่วยป้องกันการหกล้มสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะเสี่ยงล้ม ในเขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร

ผู้แต่ง

  • พรธิภา ไกรเทพ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา

คำสำคัญ:

โปรแกรม, ป้องกันการหกล้ม, ภาวะเสี่ยงล้ม

บทคัดย่อ

การหกล้มในผู้สูงอายุเป็นปัญหาสำคัญด้านสาธารณสุข เนื่องจากการหกล้มเป็นสาเหตุการตาย และการบาดเจ็บโดยไม่ได้ตั้งใจทั่วโลก การวิจัยแบบกึ่งทดลองนี้เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมฟอร์ดีช่วยป้องกันการหกล้มสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะเสี่ยงล้ม ในเขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุที่มีภาวะเสี่ยงล้ม จำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบกลุ่มละ 30 คน กลุ่มทดลองเข้าร่วมโปรแกรมฟอร์ดี 5 สัปดาห์ ผ่านกิจกรรม 4 กิจกรรม คือ กิจกรรมรู้ดี กินดี สิ่งแวดล้อมดี และปฏิบัติดี เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม และแบบสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติ Independent t–test และ Paired t–test ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05

ผลการวิจัยพบว่า หลังเข้าร่วมโปรแกรมฟอร์ดี ผู้สูงอายุที่เป็นกลุ่มทดลองมีการรับรู้เกี่ยวกับการป้องกันการหกล้ม การรับรู้ความสามารถของตนเอง ความคาดหวังของผลลัพธ์ และพฤติกรรมการป้องกันการหกล้ม มากกว่าก่อนการทดลอง และมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ส่วนจุดเสี่ยงต่อการหกล้มหลังการทดลองทั้งภายในและภายนอกบริเวณบ้านพักลดลง โดยการซ่อมหรือเปลี่ยนสิ่งของเครื่องใช้ภายในบ้านที่ชำรุดหรือเสียหาย การเพิ่มแสงสว่างให้เพียงพอ การจัดวางสิ่งของให้เป็นระเบียบ การทำป้ายเตือนบริเวณจุดเสี่ยง และโครงสร้างของบ้าน เช่น พื้นบ้าน บันได การติดตั้งราวจับในห้องน้ำ เมื่อพิจารณาการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อมบริเวณที่พักของผู้สูงอายุที่ช่วยป้องกันการหกล้มหลังการทดลอง พบว่า กลุ่มทดลองมีการเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้นมากกว่าก่อนการทดลอง และมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบทุกรายการ จากการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมฟอร์ดีสามารถช่วยเพิ่มการรับรู้สมรรถนะแห่งตนและลดความเสี่ยงการหกล้มในผู้สูงอายุได้ ดังนั้น หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องสามารถนำโปรแกรมไปเป็นแนวทางในการจัดกิจกรรม เพื่อลดความเสี่ยงและป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุได้

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Falls [Internet]. Geneva: World Health Organization; [cited 2022 Nov 26]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/falls

Shankar KN, Li A. Older adult falls in emergency medicine, 2023 update. Clin Geriatr Med. 2023;39(4):503-18.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. ข้อมูลสถิติจำแนกตามโครงการสำมะโน/สำรวจตัวอย่าง [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 20 ม.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nso.go.th/nsoweb/nso/statistical_system

มะอารีฟ มะลี, นูรนฎา เจะสนิ, สุไฮนีย์ กาจิ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความชุกภาวะเสี่ยงล้มและการหกล้มของผู้สูงอายุในเขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร. บัณฑิตนิพนธ์จากการวิจัย สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา; 2566.

จิราพร เกศพิชญวัฒนา, ภัทรพร คงบุญ. รายงานวิจัยโครงการศึกษานโยบายและการดำเนินงานการป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุในประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 17 ม.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://thaitgri.org/?p=39585

ณัฐณิชา ธัญญาดี, ธาตรี โบสิทธิพิเชฎฐ์, ธนกมณ ลีศรี. การใช้ยาหลายขนาน การใช้ยาที่เสี่ยงต่อภาวะหกล้มและภาวะหกล้มในผู้สูงอายุที่เข้ารับบริการระบบบริการปฐมภูมิ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา: การศึกษาแบบภาคตัดขวาง. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 2565;16(1):236-49.

จิราภี สุนทรกุล ณ ชลบุรี. รายการ Rama Square ช่วงนัดกับ Nurse “การหกล้มในผู้สูงอายุ” อันตรายที่เราสามารถป้องกันได้ [อินเทอร์เน็ต]. 17 เม.ย. 2560 [เข้าถึงเมื่อ 17 ม.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.rama.mahidol.ac.th/

Zirulnik AW, Liu S. Top 10 things to know about falls in older adults. J Geriatr Emerg Med. 2023;4(2):8.

กระทรวงสาธารณสุข, กรมควบคุมโรค. ข้อมูลจำนวนและอัตราการเสียชีวิตจากการพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุ ICD 10 (W00-W19) ปี พ.ศ. 2561 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 23 ก.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thaincd.com/2016/news/hot-news-detail.php?id=13659&gid=18

กระทรวงสาธารณสุข, กรมควบคุมโรค. สูงวัยหกล้ม รัฐใช้งบเท่าไหร่ [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 23 ก.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://link.bsru.ac.th/11qj

จุฑาทิพ อาธีรพรรณ, อรรถสิทธิ์ ศรีสุบัติ, ชิตวีร์ เจียมตน, ฉัตรระวี จินดาพล, รมนปวีร์ บุญใหญ่, วรัญญา ทาสมบูรณ์, สุวิภา อุดมพร. ต้นทุน-ประสิทธิผลของโครงการรู้ทัน..กันหักซ้ำในผู้ป่วยกระดูกสะโพกหัก โรงพยาบาลเลิดสิน. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2564;15(3):326-43.

Miake-Lye IM, Hempel S, Ganz DA, Shekelle PG. Inpatient fall prevention programs as a patient safety strategy: a systematic review. Ann Intern Med. 2013;158(5 Pt 2):390-6.

ช่อผกา จั่นประดับ. ผลของโปรแกรมป้องกันการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุ โดยใช้แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพในพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลบ่อพลอย อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารโรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา. 2567;12(2):14-27.

Bloom S. Human characteristics and school learning. New York: McGraw-Hill; 1976.

Bandura A. Self-efficacy: the exercise of control. New York: W.H. Freeman and Company; 1997.

เสาวภา เด็ดขาด, สุดารัตน์ ทองคง, พยอม ถิ่นอ่วน. ประสิทธิผลของโปรแกรมเสริมสร้างการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการป้องกันการพลัดตกหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ. 2565;9(2):213-30.

ตติยา เพ็งชัย, สุรศักดิ์ เทียบฤทธิ์, สุมัทนา กลางคาร. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความสามารถของตนเองต่อพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองศรีสะเกษ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2567;10(1):49-60.

พีรนุตริ์ ศรชัยเลิศสกุล. ผลของโปรแกรมลดความเสี่ยงต่อพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน โรงพยาบาลสุวรรณภูมิ. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ. 2566;4(1):98-110.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-08-01

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย