การพัฒนาระบบการสนับสนุนและให้ความรู้ในการดูแลตนเอง ของผู้ป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อนภายหลังการป่วยเป็นโควิด-19
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ส่งผลกระทบต่อระบบสาธารณสุขทั่วโลก โดยพบว่าผู้รอดชีวิตจำนวนมากมีภาวะแทรกซ้อนเรื้อรังที่ เรียกว่า Post-COVID-19 Syndrome ซึ่งอาจคงอยู่หลายเดือนหลังการติดเชื้อ การพัฒนาระบบการสนับสนุนและให้ความรู้ในการดูแลตนเองของผู้ป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อนภายหลังการป่วยเป็นโควิด-19 เป็นการพัฒนาความสามารถของบุคคลในการดูแลตนเองโดยบุคลากรเป็นผู้สนับสนุน และติดตามผล ส่งผลให้บุคคลสามารถฟื้นฟูสภาพร่างกายของตนเองและดูแลสุขภาพของตนเองได้อย่างต่อเนื่อง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาระดับความรู้เกี่ยวกับการดูแลตนเองของผู้ป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อนหลังป่วยเป็นโควิด-19 (2) พัฒนาระบบสนับสนุนและให้ความรู้ในการดูแลตนเอง และ (3) ประเมินความรู้และความพึงพอใจของผู้ป่วยหลังใช้ระบบดังกล่าว กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้ป่วยที่มีอาการผิดปกติหรือภาวะแทรกซ้อนภายหลังการติดเชื้อโควิด-19 (Post COVID syndrome หรือ Long COVID) ในตำบลนาเสียว อำเภอเมือง จังหวัดชัยภูมิ จำนวน 150 คน สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงโดยมีเกณฑ์การคัดเลือก ภายหลังการทดสอบระดับความรู้ คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างที่มีระดับความรู้ต่ำมาเข้าร่วมโปรแกรม จำนวน 32 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย (1) แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป (2) แบบสอบถามเกี่ยวกับภาวะแทรกซ้อนหลังโควิด-19 (3) แบบบันทึกการติดตามผ่าน Tele-nursing (4) แบบประเมินความพึงพอใจ และ (5) แบบบันทึกสะท้อนแนวคิดการดูแลตนเอง นอกจากนี้ยังมีสื่อให้ความรู้ เช่น วิดีโอ ชุดกระเป๋าความรู้ และแผ่นพับ เครื่องมือวิจัยได้รับการตรวจสอบความตรงโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน และมีค่าความเที่ยงอยู่ที่ 0.97 และผ่านการทดสอบความน่าเชื่อถือด้วย Cronbach’s alpha เท่ากับ 0.76 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติพรรณนา ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้สถิติเชิงอนุมาน คือ Paired sample t-test เพื่อเปรียบเทียบระดับความรู้ก่อนและหลังใช้ระบบสนับสนุนและให้ความรู้
ผลการศึกษาพบว่า หลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เกี่ยวกับภาวะแทรกซ้อนสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <0.01) โดยค่าเฉลี่ยก่อนการทดลองอยู่ที่ 12.15 (S.D. = 2.08) และเพิ่มขึ้นเป็น 16.28 (S.D. = 1.59) ส่วนต่างค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.13 (95% CI = 3.41 - 4.84) การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าระบบสนับสนุนและให้ความรู้ที่พัฒนาขึ้นสามารถเพิ่มพูนความรู้ในการดูแลตนเองของผู้ป่วยที่มีภาวะแทรกซ้อนหลังป่วยเป็นโควิด-19 ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางการดูแลสุขภาพในระดับชุมชนต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการเฝ้าระวังและสอบสวนโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (Coronavirus Disease 2019: COVID-19). 2563.
Sykes DL, Holdsworth L, Jawad N, Gunasekera P, Morice AH, Crooks MG. Post-COVID-19 symptom burden: What is long-COVID and how should we manage it? Lung. 2021;199(2):113–119.
Yong SJ. Long COVID or post-COVID-19 syndrome: Putative pathophysiology, risk factors, and treatments. Infect Dis (Lond). 2021;53(10):737–754.
Pierce JD, Shen Q, Cintron SA, Hiebert JB. Post-COVID-19 syndrome: A biological perspective. Nurs Res. 2022;71(2):164–174.
Yong SJ, Liu S. Proposed subtypes of post‐COVID‐19 syndrome (or long‐COVID) and their respective potential therapies. Rev Med Virol. 2022;32(4):e2315.
Al-Jahdhami I, Al-Naamani K, Al-Mawali A. The post-acute COVID-19 syndrome (Long COVID). Oman Med J. 2021;36(1):e220.
Liu J, et al. Efficacy of pulmonary rehabilitation using Triflow devices post-COVID-19. Respir Care Adv. 2021;10(2):89–96.
Zhang Y, et al. Post-COVID-19 complications and gender disparities. J Clin Recovery. 2022;15(3):234–240.
Halpin S, O'Connor R, Sivan M. Long COVID and chronic COVID syndromes. J Med Virol. 2021;93(3):
–1243.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชัยภูมิ. การดำเนินงานควบคุมโรค [Internet]. 2565 [cited 2025 Apr 9]. Available from: https://cpho.moph.go.th/?page_id=33381
กระทรวงสาธารณสุข. แผนและมาตรการการบริหารจัดการสถานการณ์โรคโควิด 19 สู่โรคประจําถิ่น (Endemic Approach to COVID-19) [Internet]. 2565 [cited 2025 Apr 9]. Available from: https://dmsic.moph.go.th/index/detail/8962
Wong K, et al. Self-management programs and quality of life improvements. Health Promot Int. 2020;35(4):455–463.
Aiyegbusi OL, Hughes SE, Turner G, Cruz Rivera S, McMullan C, Chandan JS, et al. Symptoms, complications and management of long COVID: A review. J R Soc Med. 2021;114(9):428–442.
Zeraatkar D, Ling M, Kirsh S, Jassal T, Shahab M, Movahed H, et al. Interventions for the management of long covid (post-covid condition): Living systematic review. BMJ. 2024;387:e081318.
บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุรีวิริยาสาส์น; 2535.
Bloom BS. Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw-Hill; 1971.
