ประสิทธิผลของกลุ่มบําบัดตามแนวคิดการปรับความคิดและพฤติกรรมร่วมกับลูกอมหญ้าดอกขาวต่อการลดพฤติกรรมการสูบบุหรี่ ความเครียดและเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่ ตำบลท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบพฤติกรรมการสูบบุหรี่ ระดับความเครียดและคุณภาพชีวิต ก่อนและหลังการเข้ากลุ่มบำบัด และ 2) เปรียบเทียบพฤติกรรมการสูบบุหรี่ ระดับความเครียดและคุณภาพชีวิต หลังการบำบัดระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุม กลุ่มตัวอย่างจำนวน 40 คน เลือกแบบเจาะจง ตามเกณฑ์ที่กำหนด สุ่มแบบง่ายด้วยวิธีจับสลาก แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 20 คน กลุ่มควบคุม 20 คน เครื่องมือการวิจัย 1) กลุ่มบำบัดตามแนวคิดการปรับความคิดและพฤติกรรม จำนวน 6 กิจกรรม ค่าความเที่ยงตรงเท่ากับ 0.84 ร่วมกับอมลูกอมหญ้าดอกขาวครั้งละ 1 เม็ด (2 กรัม) วันละ 4 ครั้งหลังอาหาร นาน 8 สัปดาห์ 2) แบบประเมินความเครียดของโรงพยาบาลสวนปรุง (SPST-20) ค่าความเชื่อมั่น 0.85 3) ประเมินพฤติกรรมการสูบบุหรี่ ด้วยแบบทดสอบการติดบุหรี่ (Fagerstrom Test for Nicotine Dependence ฉบับแปลเป็นภาษาไทย) ค่าความเชื่อมั่น 0.86 และ 4) แบบประเมินคุณภาพชีวิตของ WHO [ฉบับภาษาไทย] ค่าความเชื่อมั่น 0.81, 0.87, 0.85 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และ Two - Way MANOVA ระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
ผลการวิจัย พบว่า หลังการเข้ากลุ่มบำบัด กลุ่มทดลองมีความเครียด พฤติกรรมการสูบบุหรี่ลดลงและคุณภาพชีวิตดีขึ้น แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F = 2275.079, df = 6, p = .000) รวมทั้งยังมีความแตกต่างกันกับกลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F = 8.395, df = 3, p = .000) กิจกรรมกลุ่มบำบัดนี้มีประสิทธิผล นำไปใช้เป็นแนวทางในการช่วยแก้ปัญหาพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของผู้ต้องการเลิกบุหรี่ให้สามารถเลิกสูบบุหรี่ได้สำเร็จ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กองสถิติสังคม สำนักงานสถิติแห่งชาติ. การสำรวจพฤติกรรมด้านสุขภาพของประชากร พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: กองสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2564.
ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.) มหาวิทยาลัยมหิดล. สถานการณ์การบริโภคยาสูบของประเทศไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: เจริญดีมั่นคงการพิมพ์; 2566.
ศริณธร มังคะมณี, สุพิศ บุญลาภ, วนิดา ชวเจริญพันธ์, อ้อมใจ พลกายา, กนิพันธ์ ปานณรงค์, ลิลิต ศิริทรัพย์จนันท์. ปัจจัยส่วนบุคคลที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่กรณีศึกษาจังหวัดปทุมธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2565;8(4):106-16.
เครือข่ายวิชาชีพแพทย์ในการควบคุมการบริโภคยาสูบ. คู่มือการเลิกบุหรี่สำหรับประชาชน. พิมพ์ครั้งที่ 8. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด สินทวีกิจ พริ้นติ้ง; 2561.
เพชรรัตน์ กิจสนาโยธิน. ความชุกและผลกระทบทางสุขภาพจากการสูบบุหรี่ของประชาชนวัยทำงาน จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิชาการป้องกันควบคุมโรค สคร.2 พิษณุโลก. 2563;7(3):40-53.
รัชนี มิตกิตติ, ประภัสสร ธรรมเมธา, ขวัญชนก เหล่าสุนทร, เชษฐกานต์ เหล่าสุนทร. คุณภาพชีวิตของผู้ที่เลิกบุหรี่ได้สำเร็จในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลแม่ไร่ อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย. Health Sci J Thai. 2022;4(1):44-53.
ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.) มหาวิทยาลัยมหิดล. รายงานสถานการณ์การบริโภคยาสูบของประเทศไทย พ.ศ. 2562. กรุงเทพฯ: เจริญดีมั่นคงการพิมพ์; 2563.
พรรณปพร ลีวิโรจน์, บุญรัตน์ โง้วตระกูล, ดาริกา กูลแก้ว. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของวัยรุ่นนอกระบบการศึกษาและผลการพัฒนาโปรแกรมการปรับความคิดและพฤติกรรมเพื่อลดการสูบบุหรี่. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์. 2560;37(4):76-91.
รัชตะ รอสูงเนิน, ธนาคาร เสถียรพูนสุข, สาธิต สีเสนซุย, วัชรากร หวังหุ้นกลาง, วันฉัตร โสฬส. แนวทางการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการเลิกบุหรี่. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์). 2564;15(2):362-76.
Umaru Y, Abdullahi MI, Oliagba O, Sambo S. The effect of Cognitive Restructuring Intervention on Tobacco Smoking Among Adolescence in Senior Secondary School in Zaria Kaduna State, Nigeria. Eur Sci J. 2014;10(5):922-44.
Muhammad M, Waseem UH, Suresh CA, Pritpal S. Pharmaceutical interventions: A solution to stop smoking. Pharm Pract. 2022;20(2):1-10.
ศรินทิพย์ หมื่นแสน. สมุนไพรหญ้าดอกขาว ทางเลือกสำหรับลดความอยากบุหรี่. วารสารเพื่อการวิจัยและพัฒนาองค์การเภสัชกรรม. 2560;24(3):16-20.
ณัฐิกา ราชบุตร. การปรับเปลี่ยนความคิดและพฤติกรรมร่วมกับการใช้ผลิตภัณฑ์สมุนไพรหญ้าดอกขาว: เสียงสะท้อนผู้เลิกบุหรี่. วารสารสุขศึกษา. 2566;46(2):1-14.
Anna-Marie M, Faraz S, Omara D. An evidence-based guide to smoking cessation therapies. J Prescribing Pract. 2023;5(8):324-33.
เทศบาลตำบลท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด. แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ. 2561–2565 [อินเทอร์เน็ต]. ร้อยเอ็ด: เทศบาลตำบลท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด; 2561 [เข้าถึงเมื่อ 23 มิ.ย. 2562]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thamuang101.go.th/wp-content/uploads/2022/01
คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด. รายงานผลการดำเนินการโครงการส่งเสริมการ ลด ละ เลิกการสูบบุหรี่ในผู้สูงอายุ ณ ตำบลท่าม่วง อำเภอเมือง จังหวัดเสลภูมิ 2562. ร้อยเอ็ด: มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด; มปท.
Beck AT. Cognitive Therapy and The Emotional Disorder. New York: International Universities Press; 1976.
สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล, วนิดา พุ่มไพศาลชัย, พิมพ์มาศ ตาปัญญา. การสร้างแบบวัดความเครียดสวนปรุง. วารสารสวนปรุง. 2540;13(3):1-20.
ผ่องศรี ศรีมรกต. การบำบัดเพื่อช่วยให้เลิกบุหรี่. กรุงเทพฯ: NP Press Limited Partnership; 2550.
สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล. คุณภาพชีวิตของคนไทยในภาวะวิกฤตทางเศรษฐกิจ. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย. 2543;8(2):110-1.
เขมิกา ณภัทรเดชานนท์, ภัควรินทร์ ภัทรศิริสมบูรณ์, จิรัชญา เหล่าคมพฤฒาจารย์. ผลของโปรแกรมการลดการสูบบุหรี่โดยใช้การรับรู้สมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการลดการสูบบุหรี่อย่างมีส่วนร่วมของนักศึกษาที่ติดบุหรี่. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล. 2566;29(2):1-15.
ดลณชา อิสริยภานันท์, นวลใย พิศชาติ, อุบล ชุ่มจินดา, วิเนตรา แน่นหนา, นภวรรณ แก้ววังอ้อ. ผลของลูกอมสมุนไพรหญ้าดอกขาวในการลดพฤติกรรมการสูบบุหรี่ของประชาชน ชุมชนบางเตย อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี. วารสารการแพทย์ โรงพยาบาลอุดรธานี. 2566;31(2):142-52.
กรมการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก. หญ้าดอกขาว-มะนาว ช่วยเลิกบุหรี่ [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 25 พ.ย. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://www.hfocus.org/content/2020/05/19460
Seong-Jun K, Wonjeong C, Woo-Hyun P, Min-Ho P, Eun-Cheol P, Sung-In J. The impact of smoking cessation attempts on stress levels. BMC Public Health. 2019;19(267):1-9.
อมาวสี กลั่นสุวรรณ. ผลของโปรแกรมเสริมสร้างแรงจูงใจร่วมกับการบำบัดความคิดและพฤติกรรมต่อพฤติกรรมร่วมมือในการเปลี่ยนแปลงตนเองของผู้ป่วยเสพติดแอมเฟตามีนในสถานบำบัดรักษาแห่งหนึ่ง จังหวัดปทุมธานี. วิทยานิพนธ์ปริญญารมหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2559.
