ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพด้วย HAUKAO Model ต่อพฤติกรรมการใช้ยาอย่างเหมาะสมของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ตำบลมหาโพธิ อำเภอสระโบสถ์ จังหวัดลพบุรี

บทคัดย่อ

โรคเบาหวานเป็นปัญหาที่สำคัญลำดับต้นของด้านสาธารณสุขทั่วโลก เนื่องจากเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่รุนแรงเมื่อไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้จะทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนส่งผลเสียต่อคุณภาพชีวิต การศึกษาวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของ HAUKAO Model ส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการใช้ยาอย่างเหมาะสมของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ตำบลมหาโพธิ อำเภอสระโบสถ์ จังหวัดลพบุรี เป็นการวิจัยกึ่งทดลองสองกลุ่ม จำนวน 60 คน ได้แก่ กลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 30 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมที่ผู้วิจัยจัดขึ้น มีกิจกรรมตัดสินใจเลือกปฏิบัติใช้ยาอย่างเหมาะสม (H: Heart ) เข้าถึงข้อมูลการใช้ยาอย่างเหมาะสม (A: Access) ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ยาอย่างเหมาะสม (U: Use) เข้าใจข้อมูลพฤติกรรมการใช้ยาอย่างเหมาะสม (K: knowledge) โต้ตอบซักถามและเปลี่ยนการใช้ยาอย่างเหมาะสม (A: Ask) บอกต่อการใช้ยาอย่างเหมาะสม (O: Offering) ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบได้รับการรักษาตามปกติ ระยะเวลาในการดำเนินการวิจัย 10 สัปดาห์ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ Paired t-test และ Independent t-test

ผลการวิจัยพบว่า ภายหลังการทดลองกลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนการเข้าถึงข้อมูลการใช้ยา เข้าใจข้อมูลพฤติกรรมการใช้ยา โต้ตอบซักถามและเปลี่ยนการใช้ยา ตัดสินใจเลือกปฏิบัติใช้ยา ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการใช้ยา บอกต่อการใช้ยาและพฤติกรรมการใช้ยา สูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบและสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value <0.001) นอกจากนี้ยังพบว่าหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือดต่ำกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Mean diff = 27.17, 95% CI = 5.44 ถึง 48.89, p-value = 0.015) และน้อยกว่าก่อนทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Mean diff = 40, 95% CI = 29.57 ถึง 50.43, p-value <0.001) ดังนั้นโปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพนี้ สามารถนำไปใช้ในการส่งเสริมพฤติกรรมการรับประทานยาของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ได้