ครอบครัวกับการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ

Main Article Content

กนกวรรณ วรชินา
รัชนีพรรณ วังสาร
จันทร์จิรา พรมอินทร์

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอความรู้ ข้อเท็จจริง และแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรที่ทำให้จำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นและการมีอายุยืนยาวขึ้น ความสำคัญของประเด็นผู้สูงอายุยังขึ้นอยู่กับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ การดูแลจากสมาชิกในครอบครัว ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ เนื่องจากผู้สูงอายุมีการเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ ครอบครัวจึงมีความสำคัญในการดูแลเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ มีบทบาทหน้าที่ในการส่งเสริมและช่วยเหลือผู้สูงอายุภายในบ้าน รวมถึงบทบาทของผู้ที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ผู้สูงอายุสามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงทั้งทางร่างกายและจิตใจได้เป็นอย่างดี บทความนี้เป็นการทบทวนวรรณกรรมศึกษา แนวทางของครอบครัวกับการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ได้แก่ ความหมายและการแบ่งประเภทผู้สูงอายุ ปัญหาของผู้สูงอายุ การส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุความสำคัญของการสร้างเสริมสุขภาพในผู้สูงอายุ บทบาทของสมาชิกในครอบครัวในการดูแลผู้สูงอายุ การเตรียมตัวของครอบครัวในการดูแลส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ โดยอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในการให้บริการขั้นพื้นฐานที่ผู้สูงอายุควรได้รับทั้งภาครัฐ เอกชน ชุมชน และที่สำคัญนั่นคือจากบุคคลในครอบครัว มีกิจกรรมและการมีส่วนร่วมให้เกิดขึ้นภายในครอบครัว เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับผู้สูงอายุ ให้ผู้สูงอายุสามารถดำเนินชีวิตในบั้นปลายได้อย่างมีความสุข

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการผู้สูงอายุ. สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์ คอร์เปอเรชั่นส์ จำกัด (มหาชน); 2566.

กนกวรรณ เหลืองมงคลเลิศ. ความรู้ทั่วไปของผู้สูงอายุ: โครงการอบรมหลักสูตรการดูแลผู้สูงอายุเบื้องต้น รุ่นที่ 3 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: บริษัท เมืองไทยประกันชีวิต จำกัด(มหาชน); 25647. [เข้าถึงเมื่อ 23 มิถุนายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://thaipublica.org/2024/02/thailand-becomes-aged-society

ปิ่นนเรศ กาศอุดม และคณะ. บทบาทครอบครัวในการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ในสถานการณ์การเปลี่ยนแปลง. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้ 2561;5(3):300-10.

ทวีศักดิ์ หล้าภูเขียว. การได้รับการดูแลจากครอบครัวของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลหนองหิน กิ่งอำเภอหนองหิน จังหวัดเลย [วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต]. เลย: มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย; 2547.

จิราพร เกศพิชญวัฒนา และคณะ. คู่มือ เรียนรู้เข้าใจวัยสูงอายุ: โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: บริษัท ยืนยงการพิมพ์ จำกัด; 2561. [เข้าถึงเมื่อ 10 พฤษภาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nurs.chula.ac.th › announcement

มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. สถานการณ์การสูงวัยของประชากร: การเปลี่ยนแปลงในวัยผู้สูงอายุ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย; 2561 [เข้าถึงเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2567]. เข้าถึงได้จาก:http://thaitgri.org

สรรค์ชัย ไชยสกุลวงศ์ และคณะ. การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารบัณฑิตศึกษาชัยภูมิปริทรรศน์ 2566;1(3):23-32.

จิรภัทร เลขะกุล และเฉลิมเกียรติ เฟื่องแก้ว. การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันแบบประเมินคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์การอนามัยโลก: กรณีศึกษาสมาชิกชมรมผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยรัตนบัณฑิต 2566;18(1):51-69.

UNESCO. (1993). Quality of Life: Orientation to Population Education. UNESCO.

World Health Organization. WHOQOL Measuring Quality of Life [Internet]. 2020 [cited 2024 May 5]. Available from: https://www.who.int/toolkits/whoqol.

นัสมล บุตรวิเศษ และอุปริฏฐา อินทรสาด.ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. สมุทรปราการ: มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ; 2564.

เพชรธยา แป้นวงษา และคณะ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในชนบทจังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ 2563;2:41-56.

ชวนนท์ อิ่มอาบ. คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ อำเภอวัดเพลง จังหวัดราชบุรี. วารสารแพทย์เขต 4-5 2563;39(1):65-77.

Rong J, Ding H, Chen G, Ge Y, Xie T, Meng N. Quality of life (QoL) of rural poor elderly in Anhui, China. Medicine. 2020;6: 1-9.

กนกอร เลิศลาภ. คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลนครสกลนคร. [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร; 2561.

อรนิษฐ์ แสงทองสุข. การศึกษาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในประเทศไทย กรณีศึกษาเขตกรุงเทพมหานคร ปทุมธานี และนนทบุรี. ใน:การประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติมหาวิทยาลัยศรีปทุมครั้งที่ 14 ประจำปี 2562 เรื่อง วิจัยและนวัตกรรมเพื่อประเทศไทย 4.0; วันที่ 19 เดือนธันวาคม 2562; ณ ห้อง auditorium ชั้น 14 อาคาร 40 ปี มหาวิทยาลัยศรีปทุม.กรุงเทพมหานคร; มหาวิทยาลัยศรีปทุม; 2562. หน้า 498-505.

จิรัชยา เคล้าดี และคณะ. ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารราชพฤกษ์ 2560;15(1):27-32.

จีริสุดา คำสีเขียว และคณะ. คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในชุมชนพื้นที่รอบมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. วารสารการประชุมวิชาการระดับชาติ มอบ.อุบลราชธานี2565;16(2):52-62.

ธนารัตน์ อุดมวรรณาเขตร. บทบาทของผู้ดูแลผู้สูงอายุต่อความสัมพันธ์ของคนในครอบครัว: กรณีศึกษากรุงเทพมหานครและปริมณฑล[วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต]. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2563.

สำนักงานปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. การส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 20 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dop.go.th/th/know/15/926

ศิริรัตน์ ปานอุทัย. การพยาบาลผู้สูงอายุ. เล่มที่ 1. พิมพ์ครั้งที่ 2. เชียงใหม่: คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2561.

Suwanrada W, Pothisiri W, Chimmamee M, Buathong T, & Bangkaew B. 2022. การทบทวน สังเคราะห์ และจัดทำข้อเสนอยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนงานผู้สูงอายุไทย. สํานักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.).

สุธรรม นันทมงคลชัย. ครอบครัวกับการส่งเสริมสุขภาพผู้สุงอายุ. เล่มที่ 1. กรุงเทพฯ: อิโมชั่น อาร์ต; 2565.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวจดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2564.

วรรัตน์ มากเทพพงษ์ และคณะ. การพัฒนารูปแบบบทบาทครอบครัวในการดูแลผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัว. วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก 2565;33(2):101-14.

ยชญ์รวินทร์ จรบุรมย์ และสิริกร สุธวัชณัฐชา. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะสุขภาพจิตของผู้สูงอายุในครอบครัวข้ามรุ่น. วารสารพยาบาล2563;69(3):20-26.