ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของคนสูงวัย ตำบลทรงคนอง อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม

Main Article Content

รุ่งโรจน์ พุ่มริ้ว
มณีรัตน์ ธีระวิวัฒน์
มารยาท โยทองยศ
ชิราวุธ ปุญณวิช
พณิษนันท์ งามสม

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรอบรู้ด้านสุขภาพ การเข้าถึงบริการสุขภาพ แรงสนับสนุนทางสังคมและพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพตาม 3 อ. 2 ส. และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพตาม 3 อ. 2 ส. ของคนสูงวัย ตำบลทรงคนอง อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม กลุ่มตัวอย่างคือคนสูงวัยอายุ 60 ปี ขึ้นไปไม่ติดเตียง 204 คน ที่อาศัยอยู่ในตำบลทรงคนอง อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างโดยใช้วิธีการสุ่มแบบง่าย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ไคสแควร์ วิเคราะห์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สันและวิเคราะห์การถดถอยเชิงพหุคูณแบบขั้นตอน


ผลการวิจัยพบว่า คนสูงวัยมีความรอบรู้ด้านสุขภาพตาม 3 อ. 2 ส. ในระดับน้อย ร้อยละ 62.7 เข้าถึงบริการสุขภาพได้ในระดับมาก ร้อยละ 54.4 ได้รับแรงสนับสนุนทางสังคม ในระดับปานกลาง ร้อยละ 58.3 มีพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพตาม
3 อ. 2 ส. โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 62.3 ระดับมาก ร้อยละ 35.7 และระดับน้อย ร้อยละ 2.0ค่าคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 45.37 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 5.534 รายได้เฉลี่ยต่อเดือน ความรอบรู้ด้านสุขภาพ การเข้าถึงบริการสุขภาพ และแรงสนับสนุนทางสังคม มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพตาม 3 อ. 2 ส. อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 นอกจากนี้ยังพบว่า ความรอบรู้ด้านสุขภาพและแรงสนับสนุนทางสังคมส่งผลต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพตาม 3 อ. 2 ส. อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยสามารถอธิบายความผันแปรของพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพตาม  3 อ. 2 ส. ของคนสูงวัยได้ ร้อยละ 19.8 ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรจัดโปรแกรมเพิ่มพูน ความรอบรู้ด้านสุขภาพและแรงสนับสนุนทางสังคมให้คนสูงวัย เพื่อให้มีพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพเพิ่มมากขึ้น

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

United Nations. World Population Ageing. Highlights. Department of Economic and Social Affairs, Population Division. United Nations; 2019.

กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. สถานการณ์ผู้สูงอายุประเทศไทย พ.ศ.2565. กรุงเทพมหานคร : บริษัทอมรินทร์ คอร์เปอเรชั่นส์ จำกัด; 2566.

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล สารประชากร 2558: 24: 1-2.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. สรุปผลที่สำคัญการทำงานของผู้สูงอายุ. (อินเทอร์เน็ต). 2565 (เข้าถึงเมื่อ 21 กันยายน 2565). เข้าถึงได้จาก https//www.nso.go.th.

คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล. โรคยอดฮิตที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ. (อินเทอร์เน็ต).2563 (เข้าถึงเมื่อ 22 กันยายน 2565) :1-2 เข้าถึงได้จาก https://www.rama.mahidol.ac.th>infographic.

ยมนา ชนะนิล พรชัย จูเมตต์และนัยนา พิพัฒน์วณิชชา. ภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุ ชุมชน จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2563;30(2): 83-92.

จรรยา ธัญน้อม. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ จังหวัดลำพูน. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมล้านนา. 2562;9(1): 34-46.

ดวงเนตร ธรรมกุล และ ธณิดา พุ่มท่าอิฐ. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ทางสุขภาพกับพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุ เขตบางพลัด กรุงเทพมหานคร.วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2564 : ปีที่ 15 ฉบับที่ 1: มกราคม-เมษายน :106-116.

Li, et al. Health promoting behaviors mediate the relationship between health / literacy and health related quality of life among Chinese older adults: a cross-sectional study. (Internet).2021 (cited 2022 June, 27)30:2235-2243. Availablefromhttps://linke,sprunguer.com.

พัทธวรรณ ลาน้อย. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่.รายงานการวิจัย สำนักงานสาธารณสุขอำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่, 2564.

มณฑิญา กงลา และ จรวย กงลา. พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ท่าไฮ. การประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ ครั้งที่ 2 ณ วิทยาลัยนครราชสีมา อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา 2560: (มิถุนายน) : 101-107.

จังหวัดนครปฐม. รายงานข้อมูลจังหวัดนครปฐม. (อินเทอร์เน็ต). 2566 (เข้าถึงเมื่อ 20 มกราคม 2566). เข้าถึงได้จาก https//3doctor.hss.moph.go.th.

วัชระ โอษะคลัง. การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุที่เป็นความดันโลหิตสูง โดยการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชนในชุมชนคลองลัดนางแท่น ตำบลท่าตลาด อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม. วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2565.

ตำบลทรงคนอง อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม. ข้อมูลจำนวนผู้สูงอายุ. (อินเทอร์เน็ต). 2566 (เข้าถึงเมื่อ 20 มกราคม 2566):1-2 เข้าถึงได้จากhttps://3doctor.hss.moph.go.th

กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. มาตรการขับเคลื่อนระเบียบวาระแห่งชาติเรื่องสังคมสูงอายุ.(อินเทอร์เน็ต). 2562 (เข้าถึงเมื่อ 22 มิถุนายน 2565). เข้าถึงได้จาก https://www.dop.go.th>laws

กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. การเสริมสร้างและประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ. นนทบุรี: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย,2561

Nutbeam, D. The evolving concept of health literacy. Social science & medicine 2008; 67 (12): 2072-2078

Penchansky, R. and Thomas, J.W. The concept of access; definition and relationship to consumer satisfaction. Med Care 1981; 19(2): 127-140.

House, J.S. The nature of social support. In M.A. Reading (Ed.) Work stress and social support. Philadelphia : Addison Wesley ; 1981.

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. ดูแลผู้สูงอายุด้วยหลัก 3อ. 2ส. (อินเทอร์เน็ต). 2563 (เข้าถึงเมื่อ 27 มิถุนายน 2565) :1-6 เข้าถึงได้จาก http://muttimedia.anamai.moph.go.th

สำนักคอมพิวเตอร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม. ข้อมูลตำบลทรงคนอง อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม. (อินเทอร์เน็ต). 2565 (เข้าถึงเมื่อ 23 มิถุนายน 2565) :1-8 เข้าถึงได้จาก http//:dept.npru.ac.th>npdata.

พงศธร ศิลาเงิน. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุในจังหวัดพะเยา.วิทยานิพนธ์หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต.ปทุมธานี: คณะสาธารสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2560.

Bloom, B.S. Handbook on Formative and Summative Evaluation of Student Learning. New York : Mc Graw – Hill; 1971.

จิราพร เกศพิชญวัฒนา สุวิณี วิวัฒน์วานิชและชาตินัย หวานวาจา. ความรอบรู้ทางสุขภาพของผู้สูงอายุในชมรม/ศูนย์เรียนรู้ผู้สูงอายุ ในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารประชากรศาสตร์ 2563 : ปีที่ 36 ฉบับที่ 2 ธันวาคม: 41-57.

ธนวิชญ์ แสนสองแคว. พฤติกรรมการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุ ตำบลม่วงน้อย อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน. การค้นคว้าอิสระ หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต.ปทุทธานี: คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ , 2559.

กฤษดา พรหมสุวรรณ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุในชมรมผู้สูงอายุ ตำบลหนองไม้แก่น อำเภอหนองไม้แก่น จังหวัดฉะเชิงเทรา. วิทยานิพนธ์ หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการสุขภาพ.ฉะเชิงเทรา: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์, 2560.

Aldosokey, et at. Relation between Health Literacy and Health Promoting Behaviors among Elderly at Tanta City. Tanta Scientific Nursing Journal. (Online ISSN 2735-6519) 2021; Vol.21 (2). May :199-208.

วาสนา สิทธิกัน. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลบ้านโฮ่ง อำเภอบ้านโฮ่ง จังหวัดลำพูน. วิทยานิพนธ์ หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต.เชียงใหม่: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ , 2560.

ยุพา โพผา, สุวิมล แสนเวียงจันทร์ และทัศนีย์ พฤกษาชีวะ. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ : กรณีศึกษาปัจจัยเชิงลึกบ้าน คลองโยง หมู่ที่ 1. วารสารทหารบก ฉบับพิเศษ. 2560; 266-275.