ผลของโปรแกรมความรอบรู้ทางสุขภาพต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน ที่มารับบริการในศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลเมืองบ้านสวน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมความรอบรู้ทางสุขภาพต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวานที่มารับบริการในศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลเมืองบ้านสวน กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเบาหวานที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลสะสมในเลือดได้ที่มารับการรักษาในศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลเมืองบ้านสวน อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี จำนวน 54 คน แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มทดลอง จำนวน 27 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ จำนวน 27 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้มี 2 ประเภท ประกอบด้วย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล และเครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์เปรียบเทียบสถิติ Paired t-test และ Independent t-test
ผลการวิจัยพบว่า หลังการได้รับโปรแกรมความรอบรู้ทางสุขภาพของกลุ่มทดลองมีค่าคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการจัดการตนเองโดยรวมอยู่ในระดับมาก (=75.11, SD=1.84) และมีค่าคะแนนเฉลี่ยสูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ (t=-53.22, p-value <.001; 95%CI -30.159 ถึง -27.916) กลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมความรอบรู้ทางสุขภาพมีค่าคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวานสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบที่ได้รับการพยาบาลตามปกติของศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลเมืองบ้านสวนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=42.71, p-value <.001; 95%CI 19.272 ถึง 21.172) การวิจัยนี้เสนอแนะว่า การส่งเสริมความรอบรู้ทางสุขภาพเพื่อการจัดการตนเองที่มีประสิทธิภาพควรประกอบไปด้วยกิจกรรมการสอนให้ความรู้ การฝึกคิดไตร่ตรองตระหนักรู้ การปฏิบัติจริงจะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการจัดการตนเองที่ดีขึ้นของผู้ป่วยเบาหวาน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
สุวรรณี สร้อยสงค์, อังคณา เรือนก้อน, ขวัญสุวีย์ อภิจันทรเมธากุล, นิลุบล นันตา และจุฑามาศ สุขเกษม. พฤติกรรมการดูแลตนเองตามการรับรู้ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี 2560; 28(2): 93-103.
สลิดา รันนันท์ และพาพร เหล่าสีนาท. พัฒนาแนวปฏิบัติทางการพยาบาลเพื่อส่งเสริมการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน ชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ โรงพยาบาลกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม 2562; 16(3): 138-148.
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ ตาม 3อ. 2ส. ของประชาชนที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไป ฉบับปรับปรุงปี 2561. [อินเตอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 2565 ต.ค. 20]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nkphospital.go.th/th/H.ed/mFile/20180627124613.pdf
อรุณี สมพันธ์ แสงทอง, ธีระทองคำ นพวรรณ, เปียซื่อ และ สมนึก สกุลหงส์โสภณ. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันโรคเบาหวานในผู้ที่เสี่ยงต่อเบาหวาน. Rama Nurs J 2558; 21(1): 96-109.
World Health Organization. Health literacy toolkit for low- and middle-income countries: A series of information sheets to empower communities and strengthen health systems. WHO Regional Office for South-East Asia. [Internet]. 2015 [Cited on 2022 Oct. 20]. Available from: https://apps.who.int/iris/handle/10665/205244
จตุพรแต่งเมือง แลเบญจา มุกตพันธุ์. ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางสุขภาพและการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารสุขศึกษา 2561; 41(1): 103-113.
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. รายงานประจำปี 2559 (NCD) กรุงเทพฯ: สำนักงานธุรกิจการพิมพ์. องค์การทหารผ่านศึกแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ 2559.
วรรณรัตน์ รัตนวรางค์ และวิทยา จันทร์ทา. ความฉลาดทางสุขภาพด้านพฤติกรรมการดูแลตนเองกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่2 จังหวัดชัยนาท. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา 2561; 24(2): 34-51.
ศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลเมืองบ้านสวน. รายงานประจำปี 2564. ชลบุรี: ศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาลเมืองบ้านสวน อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี (เอกสารอัดสำเนา) 2564.
Nutbeam, D. The Evolving Concept of Health Literacy. Social Science and Medicine 2008; 67: 2072-2078. http://dx.doi.org/10.1016/j.socscimed.2008.09.050
Kanfer, F. H., & Gaelick-Buys, L. Self-management methods. In F. H. Kanfer & A. P. Goldstein (Eds.), Helping people change: A textbook of methods. Pergamon Press 1991; pp. 305–360.
Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A. et al. Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods 2009; 41: 1149–1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
สาวิตรี นามพะธาย. ผลของโปรแกรมการจัดการโรคเบาหวานด้วยตนเองต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและค่าน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมไม่ได้. วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาการพยาบาลผู้ใหญ่, มหาวิทยาลัยคริสเตียน 2561.
อังศินันท์ อินทรกำแหง. ความรอบรู้ด้านสุขภาพ: การวัดและการพัฒนา = Health literacy: measurement and development. กรุงเทพฯ: พิมพ์ลักษณ์ 2560.
Polit, D. F. & Beck, C. T. Nursing Research: Generating and Assessing Evidence for Nursing Practice (8th ed.). New York: Lippincott Williams & Wilkins 2008.
บุญญธิดา ยาอินทร์. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ โรงพยาบาลชุมแสง อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์. สวรรค์ประชารักษ์เวชสาร 2564; 18(1): 35-48.
อัจฉราวดี ศรียะศักดิ์, อติญาณ์ ศรเกษตริน, จินตนา ทองเพชร, วารุณี เกตุอินทร์, ณัฐพร อุทัยธรรม, สุปราณี หมู่คุ่ย และทิพวัลย์ มีทรัพย์. การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อจัดการสุขภาพผู้สูงอายุที่มีภาวะเบาหวาน และความดันโลหิตสูงในบริบทคลินิกหมอครอบครัว: กรณีศึกษาในจังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิจัยระบบสุขภาพ 2564; 15(2): 155-173.
Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. New York: Addison Wesley Longman 2001.
รัตนาภรณ์ กล้ารบ, อรพินท์ สีขาว และชฎาภา ประเสริฐทรง. ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพพฤติกรรมสุขภาพและน้ำตาลเฉลี่ยสะสมของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้. วารสารพยาบาลทหารบก 2564; 22(3): 274-283.
