ผลของโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพโดยการประยุกต์ใช้ทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพร่วมกับการบริหารกายด้วยท่าฤาษีดัดตนและสไลม์พอกเข่าสมุนไพรในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคข้อเข่าเสื่อมเป็นโรคข้อที่เกิดจากการเสื่อมของกระดูกอ่อนข้อต่อ การเปลี่ยนแปลงเกิดจากกระบวนการเสื่อมที่ไม่สามารถกลับสู่สภาพเดิมและอาจทวีความรุนแรงขึ้นเข่าแบกรับน้ำหนักมากเกินไปทำให้กระดูกเสื่อมเร็ว เป็นต้นเหตุให้เกิดภาวะทุพพลภาพ การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการบริหารร่างกายด้วยท่าฤาษีดัดตนร่วมกับสไลม์พอกเข่าสมุนไพรเพื่อส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลองสองกลุ่ม จำนวน 60 คน กลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 30 คน โดยกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการส่งเสริมสุขภาพที่ผู้วิจัยจัดทำขึ้น ประกอบด้วยการรับรู้โอกาสเสี่ยง การรับรู้ความรุนแรง การรับรู้ประโยชน์ การรรับรู้อุปสรรค การปฏิบัติตัวด้านการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม การวัดระดับความเจ็บปวดด้วยแบบประเมินความรุนแรง และการบริหารร่างกายด้วยท่าฤาษีดัดตนร่วมกับการพอกเข่าด้วยนวัตกรรมสไลม์พอกเข่าสมุนไพร ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบได้รับการบริหารร่างกายด้วยท่าฤาษีดัดตนในครั้งแรกเพียงอย่างเดียวเท่านั้น ทั้งสองกลุ่มใช้ระยะเวลาดำเนินการวิจัย 10 สัปดาห์ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ Paired t-test และ Independent t-test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05
ผลการวิจัย ภายหลังการทดลองกลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้เกี่ยวกับโรคข้อเข่าเสื่อม การรับรู้โอกาสเสี่ยงของการเป็นโรคข้อเข่าเสื่อม การรับรู้ความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อม การรับรู้ประโยชน์ในการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม การรับรู้อุปสรรคในการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม การปฏิบัติตัวด้านการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม การวัดระดับความเจ็บปวดด้วยแบบประเมินระดับความรุนแรงของโรคข้อเข่าเสื่อม พบว่า ค่าเฉลี่ยคะแนนในแต่ละด้านมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบและมากกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p<0.05 นอกจากนี้ยังพบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยระดับความเจ็บปวดดีกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Mean diff 9.53, p-value <0.001, 95% CI = 8.25 ถึง 10.81) และน้อยกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Mean diff 4.20, p-value <0.001, 95% CI = 2.80 ถึง 5.60) ดังนั้น โปรแกรมการบริหารร่างกายด้วยท่าฤาษีดัดตนร่วมกับสไลม์พอกเข่าสมุนไพรเพื่อส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม สามารถนำไปใช้เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมในการป้องกันข้อเข่าเสื่อมของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กลุ่มภารกิจด้านข้อมูลข่าวสารและสารสนเทศสุขภาพ สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข. สรุปสถิติที่สำคัญ. [อินเตอร์เน็ต]. ค้นเมื่อ 12 ตุลาคม 2565; เข้าถึงได้จากhttp://bps.moph.go.th/new_bps/sites/default/files/statistical%20thailand2562.pdf.
นงพิมล นิมิตอานันท์. (2557). สถานการณ์ทางระบาดวิทยาและการประเมินความเสี่ยงโรคข้อเข่าเสื่อมในคนไทย. วารสารพยาบาลทหารบก ปีที่ 15 ฉบับที่ 3 กันยายน-ธันวาคม.
Health Data Center, Ministry of Public Health. Screening report for osteoarthritis in the elderly 2021 [Internet]. 2021 [cited 2021 Oct 30]. Available from: https://hdcservice.moph.go.th/.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร Health Data Center [HDC]. สรุปผลการดำเนินงานระดับปฐมภูมิงานผู้สูงอายุ. [อินเตอร์เน็ต]. 2565. ค้นเมื่อ 9 พฤศจิกายน 2565; เข้าถึงได้จาก https://snk.hdc.moph.go.th/hdc/main/index_pk.php.
PattarinKittiboonyakunand WatcharinPaktipat. (2015). PrescribingPatternsand MedicationProblems. Related tothe UseofPain Medicationand Adjuvant Drugs inPatients with Osteoarthritis.Thai Journal of Pharmacy Practice, 7(2), 278-287. (In Thai)
Warakorn Jingjit. When is osteoarthritis?. Retrieved from http://www.cmed.cmu.ac.th/ th/ knowledge-26. 2016. (In Thai).
สุวรรณี สร้อยสงค์. การพยาบาลผู้สูงอายุโคข้อเข่าเสื่อม. วารสารวิชาแพทย์เขต 11, 2562: 33(2).
จิตติศักดิ์ ทิมแจ้ง. คลินิกศัลยกรรมกระดูกและข้อโรงพยาบาลบางโพ.[อินเตอร์เน็ต]. ค้นเมื่อ 15 พฤศจิกายน 2565; เข้าถึงได้จาก https://bangpo-hospital.com/know-knee-osteoarthritis/
ท่าฤาษีดัดตน. ศูนย์พัฒนาตำราการแพทย์แผนไทย. มูลนิธิการแพทย์แผนไทยพัฒนา 2549: หน้า 29-309.
วีรวัฒน์ ตันติบริรักษ์, ธัญญาวดี มูลรัตน์, ษิรวิภัจน์ ธัญกัญจณธรณ์. ประสิทธิผลการบรรเทาอาการปวดของยาพอกสมุนไพรร่วมกับกายบริหารด้วยท่าฤาษีดัดตน 4 ท่า สำหรับผู้ป่วยปวดข้อเข่าหรือข้อเข่าเสื่อมในโรงพยาบาลสบปราบ จังหวัดลำปาง. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2566: 32(4).
Ronestock. The Health Belief Model and preventive health. Health Educ Monographs, 1974.
House, J.S. Work Stress and Social Support. California: Addison Wesley Publishing, 1981.
ปิยะพล พูลสุข. ประสิทธิผลของยาพอกสมุนไพรเพื่อบรรเทาอาการปวดเข่าในผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม. ธรรมศาสตร์เวชสาร 2561: 18(1).
Bloom BS. Taxonomy of Educational objective The Classification of Educational Goals Handbook 1 Cognitive Domain. London: Longman; 1979.
กัญจน์ณิชา ทีปรักษพัญนิธิศ. การรับรู้โรคข้อเข่าเสื่อมในวัยทำงานและพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวันของกลุ่มคนวัยทำงานในพื้นที่จังหวัดสงขลา. 2561.
Round, R., Marshall, B., & Horton, K. Planning for effective health promotion evaluation, Melbourne: Victorian Government Department of Human Services. 2005.
สุวิมลรัตน์ รอบรู้เจน. การพัฒนาโปรแกรมการป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุโดยชุมชนมีส่วนร่วม ตำบลคูเมือง อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี 2563: 3(1).
ภาวินี กุลษรเวทย์, สุธีรา ฮุ่นตระกูล, นงพิมล นิมิตอานันท์. ผลของโปรแกรมการเสริมพลังในการป้องกันโรค้อเข่าเสื่อมชนิดปฐมภูมิของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านที่มีภาวะเสี่ยงโรคข้อเข่าเสื่อม ที่ชุมชนแห่งหนึ่งในจังหวัดเพชรบุรี. วารสารแพทย์นาวี 2561: 45(3).
ฐิติพร ส่งสังข์, ศรัณญา เบญจกุล, มณฑา เก่งการพานิช. เรื่อง ผลของโปรแกรมส่งเสริมการบริหารข้อเข่าเพื่อบรรเทาปวดด้วยการแพทย์แผนไทยในผู้สูงอายุที่มีอาการข้อเข่าเสื่อม จังหวัดพิจิตร. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล 2563: 36(2).
เพียงระวี นิประพันธ์. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการป้องกันก่อนข้อเข่าเสื่อมของผู้ที่อยู่ในชุมชน. วารสารพยาบาล 2564: 48(1).
พิพัฒน์ เพิ่มพูล. ความรุนแรงของโรคและพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมในโรงพยาบาลศิริราช. คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร. 2553.
สายสุนีย์ เลิศกระโทก, ยุวดี งอมสงัด. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุที่มีปัญหาข้อเข่าเสื่อม ตำบลหนองแก้ว อำเภอเมือง จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิชาการเฉลิมกาญจนา 2562: 6(1).
อาวุธ หงส์ศิริ, ศศิชา มูลทองคำ, ศุภรัตน์ ดวนใหญ่, เพชรน้ำผึ้ง รอดโพธิ์, อัจฉรา แก้วน้อย. ประสิทธิผลเจลพอกเข่าต่อระดับความปวดของเข่าในผู้สูงอายุที่มารับบริการ ณ ช่อชงโคคลินิกการแพทย์แผนไทย มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา 2565: 7(1).
