ผลของการประยุกต์ใช้ความรอบรู้ด้านสุขภาพและการรับรู้ความสามารถของตนเอง ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ เพื่อลดน้ำหนักของประชาชนวัยทำงานที่มี น้ำหนักเกินบ้านดงหมากหลอด ตำบลเมืองเพีย อำเภอกุดจับ จังหวัดอุดรธานี

Main Article Content

พันธกานต์ รัศเสียร
ปาริชา นิพพานนทน์

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการประยุกต์ใช้ความรอบรู้ด้านสุขภาพและการรับรู้ความสามารถของตนเองในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ เพื่อลดน้ำหนักของประชาชนวัยทำงานที่มีน้ำหนักเกิน บ้านดงหมากหลอด ตำบลเมืองเพีย อำเภอกุดจับ จังหวัดอุดรธานี มีการคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์ และสุ่มตัวอย่างแบบง่าย (Sample random sampling) กลุ่มตัวอย่างจำนวน 70 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและเปรียบเทียบ จำนวนกลุ่มละ 35 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการประยุกต์ใช้ความรอบรู้ด้านสุขภาพและการรับรู้ความสามารถของตนเองในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อลดน้ำหนัก จำนวน 12 สัปดาห์ ประกอบด้วย การประชุมกลุ่มย่อย วิดิทัศน์ บรรยาย สาธิต และฝึกปฏิบัติ การเข้าถึงข้อมูลทางอินเตอร์เน็ต การปฏิบัติตัวด้านการรับประทานอาหาร รูปแบบ Intermittent Fasting (IF) การออกกำลังกาย การจัดการด้านอารมณ์ การนอนหลับ การดื่มน้ำสะอาด เป็นต้น มีการเก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Paired samples t-test และ Independent samples t-test โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05
ผลการวิจัยพบว่า หลังการทดลองกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยและผลต่างค่าเฉลี่ยการรับรู้ความสามารถตนเองในการเข้าถึงข้อมูลการลดน้ำหนัก การรับรู้ความสามารถตนเองในการเข้าใจข้อมูลการลดน้ำหนัก การรับรู้ความสามารถตนเองในการประเมินข้อมูลการลดน้ำหนัก การรับรู้ความสามารถตนเองในการประยุกต์ใช้ข้อมูลปฏิบัติตัวเพื่อลดน้ำหนัก การตั้งเป้าหมายเพื่อลดน้ำหนัก การรับรู้ความคาดหวังผลลัพธ์การลดน้ำหนัก สูงกว่าก่อนการทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) และมีค่าเฉลี่ยน้ำหนักตัว ดัชนีมวลกาย รอบเอว ลดลงกว่าก่อนการทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001)

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization [WHO]. Obesity and overweight [internet] 2020 [cited 2021 Aug 16]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight

World Health Organization [WHO]. Obesity and overweight [internet] 2022 [cited 2022 Aug 16]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. การป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อที่สำคัญ [อินเทอร์เน็ต] 2563 [เข้าถึงเมื่อ 14 มกราคม 2565]. เข้าถึงได้จาก: https://hdcservice.moph.go.th/hdc/main/index_pk.php

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. รายงานการสำรวจพฤติกรรมของคนไทยทางสื่อสังคมออนไลน์ พ.ศ. 2563. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ; 2563.

วิชัย เอกพลากร, (บก.). รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2559.

Health Data Center [HDC] กระทรวงสาธารณสุข. การสำรวจสุขภาพประชาชนไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2563.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี. รายงานการสำรวจพฤติกรรมภาวะน้ำหนักเกิน. อุดรธานี: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี; 2563.

Green LW, Kreuter MW. Health promotion planning: An educational and ecological approach (3rd ed.). Mountain View, CA: Mayfield Publishing; 1999.

Health Data Center กระทรวงสาธารณสุข. การสำรวจสุขภาพประชาชนไทย. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2562.

World Health Organization [WHO]. Obesity and overweight [internet] 2009 [cited 2021 Sep 16]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight

Sorensen K. Health literacy: The neglected European public health disparity. Netherland: Maastricht University; 2012.

Institute of Medicine (US) Committee on Health Literacy. Health Literacy: A Prescription to End Confusion. Washington, DC: National Academies Press (US); 2004.

Bandura A. Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychol Rev 1977; 84(2): 191- 215.

อรุณ จิรวัฒน์กุล. ชีวสถิติสำหรับงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. ขอนแก่น: ภาควิชาชีวสถิติและประชากรศาสตร์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2551.

อรณิชา โพธิ์หมื่นทิพย์. ประสิทธิผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อป้องกันโรคอ้วน. วารสารเวชสารโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา 2562; 1-10.

ศศิธร รุจนเวช, กรรณิการ์ ฉัตรดอกไม้ไพร. ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยการมีส่วนร่วมของครอบครัว. พยาบาลทหารบก 2562; 20(3): 206-17.

พรฤดี นิธิรัตน์ และคณะ. ผลของรูปแบบการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพแบบทฤษฎีผสมต่อการรับรู้ความสามารถในจัดการตนเอง และการลดภาวะเสี่ยงต่อการเกิดโรคเรื้อรังในอาจารย์และเจ้าหน้าที่วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้าจันทบุรี. ศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า 2561; 35(1): 103-8.

กชกร สมมัง. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในข้าราชการกลุ่มเสี่ยง จังหวัดลพบุรี. โรงพยาบาลสิงห์บุรีเวชสาร 2563.; 29(2): 87-98.

สันปกรณ์ ยันตะพันธ. ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารและการออกกำลังกาย ร่วมกับการใช้แรงสนับสนุนทางสังคมเพื่อลดน้ำหนักตัวของผู้ที่มีภาวะอ้วน หมู่ที่ 1–9 ตำบลผาเลือด อำเภอท่าปลา จังหวัดอุตรดิตถ์. ศูนย์อนามัยที่ 9 2563; 14(34): 210-23.

สุภาพร ทิพย์กระโทก, ธนิดา ผาติเสนะ. ผลของโปรแกรมการจัดการตนเอง เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ค่าดัชนีมวลกายและเส้นรอบเอว ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านที่มีภาวะอ้วนลงพุง. ศูนย์อนามัยที่ 9 2563; 14(34): 210-23.

อดุลย์ วุฒิจูรีพันธุ์ พยม และคณะ. ประสิทธิผลของโปรแกรมสร้างเสริมแรงจูงใจในการลดน้ำหนักผ่านการสื่อสารทางอิเล็กทรอนิกส์ในนักศึกษาพยาบาลที่มีภาวะอ้วน. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล 2562.; 35(2): 57-70.