Factors Association with Demand for Medical Cannabis Use among Cancer Patients in Chemotherapy Unit, Sawanpracharak Hospital, Nakhonsawan Province: ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความต้องการใช้กัญชาทางการแพทย์ของผู้ป่วยโรคมะเร็งที่มารับบริการในหน่วยเคมีบำบัด โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์ จังหวัดนครสวรรค์

อลงกรณ์  สุขเรืองกูล; นงค์นุช มีเสถียร; เครือวัลย์  เพ็ชรเสมียน; นงลักษณ์  พูลทอง; เพชรัตน์  ศิริสุวรรณ; ขวัญเรือน  แก่นของ

ผู้แต่ง

อลงกรณ์ สุขเรืองกูล
นงค์นุช มีเสถียร
เครือวัลย์ เพ็ชรเสมียน
นงลักษณ์ พูลทอง
เพชรัตน์ ศิริสุวรรณ
ขวัญเรือน แก่นของ

คำสำคัญ:

ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์, กัญชาทางการแพทย์, ความต้องการใช้กัญชาทางการแพทย์, ผู้ป่วยโรคมะเร็ง

บทคัดย่อ

โรคมะเร็งเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ และเป็นสาเหตุการเสียชีวิตที่สำคัญของประชากรทั่วโลก การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง (cross-sectional analytical study) ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความต้องการใช้กัญชาทางการแพทย์ของผู้ป่วยโรคมะเร็งที่มารับบริการในหน่วยเคมีบำบัด โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์ จังหวัดนครสวรรค์ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคมะเร็งที่มารับบริการในหน่วยเคมีบำบัด โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์ที่มีอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป จำนวน 214 ราย โดยสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือการวิจัยในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ป่วยโรคมะเร็ง 2) แบบสอบถามการสนับสนุนทางสังคม 3) แบบสอบถามทัศนคติเกี่ยวกับการใช้กัญชาทางการแพทย์ 4) แบบทดสอบความรู้เกี่ยวกับการกัญชาทางการแพทย์ 5) แบบสอบถามความรอบรู้ด้านการใช้กัญชาทางการแพทย์ และ 6) แบบสอบถามความต้องการใช้กัญชาทางการแพทย์ของผู้ป่วยโรคมะเร็ง เครื่องมือทั้งหมดผ่านผู้ทรงคุณวุฒิมีค่าความตรงตามเนื้อหา เท่ากับ 0.97 และมีค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ 0.88 0.86 0.81 0.75 และ 0.94 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุโลจิสติก (Multiple logistic regression)

ผลการวิจัย พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความต้องการใช้กัญชาทางการแพทย์ของผู้ป่วยโรคมะเร็ง ได้แก่ 1) ความรอบรู้ด้านสุขภาพ (OR_adj=6.50; 95% CI: 3.14 to 13.45) 2) ทัศนคติเกี่ยวกับกัญชาทางการแพทย์ (OR_adj=5.88; 95% CI: 2.52 to 13.68) 3) การสนับสนุนทางสังคม (OR_adj= 4.95; 95% CI: 2.29 to 10.66) 4) ความรู้เกี่ยวกับกัญชาทางการแพทย์ (OR_adj= 3.32; 95% CI: 1.27 to 8.62) และ 5) เพศ (OR_adj=2.56; 95% CI: 1.23 to 5.33) ตามลำดับ จึงควรจัดทำโปรแกรมเสริมสร้างความรอบรู้ด้านการใช้กัญชาทางการแพทย์ ควบคู่กับการส่งเสริมให้ผู้ป่วยมีทัศนคติที่ดี และมีความรู้ที่ถูกต้องสำหรับใช้กัญชาทางการแพทย์รักษาโรคมะเร็งต่อไป

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization [Internet]. Cancer [cited 2021 Feb 23]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cancer

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2563). สถิติสาธารณสุข พ.ศ. 2562. กรุงเทพฯ: ผู้เขียน.

American Cancer Society (2016). Cancer Treatment and Survivorship Facts and Figures 2016-2017. Available at: cancer-treatment-and-survivorship-facts-andfigures-2016-2017.pdf Accessed on 27/04/2021.

Blake A, Wan BA, Malek L, et al. A selective review of medical cannabis in cancer pain management. Ann Palliat Med. 2017;6(Suppl 2): S215-S222.

Klumpers LE, Thacker DL. A Brief Background on Cannabis: From Plant to Medical Indications. J AOAC Int. 2019;102(2):412-420.

Amin MR, Ali DW. Pharmacology of Medical Cannabis. Adv Exp Med Biol. 2019; 1162:151-165.

Lal S, Shekher A, Puneet, Narula AS, Abrahamse H, Gupta SC. Cannabis, and its constituents for cancer: History, biogenesis, chemistry, and pharmacological activities. Pharmacol Res. 2021; 163:105302.

เพชร อลิสานันท์. การปลดล็อคกัญชาทางการแพทย์กับสังคมไทย. วารสารมะเร็งวิวัฒน์. 2562. 123-130. Retrieved from http://www.chulacancer.net/uploads/articles_attc/1552277306.pdf

Webster EM, Yadav GS, Gysler S, et al. Prescribed medical cannabis in women with gynecologic malignancies: A single-institution survey-based study. Gynecol Oncol Rep. 2020; 34:100667. Published 2020 Nov 2.

Labidi S, Ennouri S, Rachdi H, et al. Use of complementary and alternative medicine in cancer: A Tunisian single-center experience. Bull Cancer. 2020;107(2):209-214.

Barner JC, Bohman TM, Brown CM, Richards KM. Use of complementary and alternative medicine for treatment among African-Americans: a multivariate analysis. Res Social Adm Pharm. 2010;6(3):196-208.

Jones E, Nissen L, McCarthy A, Steadman K, Windsor C. Exploring the Use of Complementary and Alternative Medicine in Cancer Patients [retracted in: Integr Cancer Ther. 2020 Jan-Dec; 19:1534735420907179]. Integr Cancer Ther. 2019; 18:1534735419854134.

Loquai C, Dechent D, Garzarolli M, et al. Use of complementary and alternative medicine: A multicenter cross-sectional study in 1089 melanoma patients. Eur J Cancer. 2017; 71:70-79.

Bauml JM, Chokshi S, Schapira MM, et al. Do attitudes and beliefs regarding complementary and alternative medicine impact its use among patients with cancer? A cross-sectional survey. Cancer. 2015;121(14):2431-2438.

Gazibara T, Prpic M, Maric G, Pekmezovic T, Kisic-Tepavcevic D. Medical Cannabis in Serbia: The Survey of Knowledge and Attitudes in an Urban Adult Population. J Psychoactive Drugs. 2017;49(3):217-224.

Sukrueangkul A, Panomai N, Laohasiriwong W, Sakphisutthikul C, Phimha S. Factors Influencing Demand for Medical Cannabis Use among Cancer Patients in the North of Thailand. Asian Pac J Cancer Prev. 2022;23(1):319-325.

Sørensen K, Van den Broucke S, Fullam J, et al. Health literacy and public health: a systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health. 2012; 12:80.

Sørensen K, Van den Broucke S, Pelikan JM, et al. Measuring health literacy in populations: illuminating the design and development process of the European Health Literacy Survey Questionnaire (HLS-EU-Q). BMC Public Health. 2013; 13:948. Published 2013 Oct 10.

Martell K, Fairchild A, LeGerrier B, et al. Rates of cannabis use in patients with cancer. Curr Oncol. 2018;25(3):219-225.

Sukrueangkul A, Phimha S, Panomai N, Laohasiriwong W, Sakphisutthikul C. Attitudes and Beliefs of Cancer Patients Demanding Medical Cannabis Use in North Thailand. Asian Pac J Cancer Prev. 2022;23(4):1309-1314.

Zhang Y, Leach MJ, Hall H, et al. Differences between Male and Female Consumers of Complementary and Alternative Medicine in a National US Population: A Secondary Analysis of 2012 NIHS Data. Evid Based Complement Alternat Med. 2015; 2015:413173.

Evans M, Shaw A, Thompson EA, et al. Decisions to use complementary and alternative medicine (CAM) by male cancer patients: information-seeking roles and types of evidence used. BMC Complement Altern Med. 2007; 7:25.

Troutt WD, DiDonato MD. Medical Cannabis in Arizona: Patient Characteristics, Perceptions, and Impressions of Medical Cannabis Legalization. J Psychoactive Drugs. 2015;47(4):259-266.