พฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากกับฟันแท้งานได้อย่างน้อย 20 ซี่ ของผู้สูงอายุที่มารับบริการทันตกรรม โรงพยาบาลเทศบาลเมือง สาขาโรงพยาบาลสระบุรี
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภายในปี 2565 ประเทศไทยมีเป้าหมายคือ ร้อยละ 80 ของผู้สูงอายุมีฟันใช้งานไม่น้อยกว่า 20 ซี่ แต่จังหวัดสระบุรีพบเพียงร้อยละ 35.6 ถ้าหากผู้สูงอายุมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากอย่างเหมาะสม สามารถป้องกันการสูญเสียฟันได้ เพื่อสำรวจฟันแท้ที่ใช้งานได้ วัดพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปาก และอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยนำ ปัจจัยเอื้อ ปัจจัยเสริมและพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากกับการมีฟันแท้ใช้งานได้อย่างน้อย 20 ซี่ ของผู้สูงอายุที่มารับบริการทันตกรรม โรงพยาบาลเทศบาลเมือง สาขาโรงพยาบาลสระบุรี เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา ด้วยวิธีการตรวจสุขภาพช่องปากและสัมภาษณ์ผู้สูงอายุที่มารับบริการ ทันตกรรม โรงพยาบาลเทศบาลเมือง สาขาโรงพยาบาลสระบุรี ทุกคน 166 คน ระหว่างเดือนพฤษภาคม - สิงหาคม 2563 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและ Binary logistic regression ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05
ผู้สูงอายุร้อยละ 45.2 มีฟันแท้ใช้งานได้อย่างน้อย 20 ซี่ สำหรับผู้สูงอายุที่ใส่ฟันปลอมเพื่อทดแทนฟันที่สูญเสียไปแล้วมีฟันแท้ใช้งานได้อย่างน้อย 20 ซี่ ร้อยละ 72.9 และพบปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับฟันแท้ใช้งานได้อย่างน้อย 20 ซี่ (p-values < 0.05) ประกอบด้วย การได้รับข้อมูลเรื่องการแปรงฟัน(AOR=2.31 95% CI AOR : 1.04 - 5.13) และพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปาก ผู้สูงอายุที่มีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากอยู่ในระดับปานกลางและดี มีฟันแท้ใช้งานได้อย่างน้อย 20 ซี่ มากกว่าผู้สูงอายุที่มีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากอยู่ในระดับต้องปรับปรุง (AOR=2.86 และ 4.98 ตามลำดับ และ 95% CI AOR : 0.96 - 8.48 และ 1.64 - 15.13 ตามลำดับ) เมื่อควบคุม อายุ ระดับการศึกษา รายได้เฉลี่ยต่อเดือนและความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพช่องปาก และแรงสนับสนุนทางสังคมในการดูแลสุขภาพช่องปาก เพื่อให้ผู้สูงอายุมีฟันแท้ใช้งานได้อย่างน้อย 20 ซี่ ควรให้ความสำคัญกับรูปแบบการสอนเรื่องการแปรงฟันให้เหมาะสมกับกลุ่มผู้สูงอายุ ให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้อง ร่วมกับการจัดกิจกรรมให้บุคคลในครอบครัวมีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุ ซีงเป็นการสนับสนุนให้ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากที่ดีต่อไป
Article Details
เอกสารอ้างอิง
2. สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. การประมาณค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพของการสร้างเสริมสุขภาพ. 2561.
3. คณะกรรมการผู้สูงอายุแห่งชาติ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. แผนผู้สูงอายุแห่งชาติ ฉบับที่ 2 พ.ศ.2545 - พ.ศ.2564 ฉบับปรับปรุง ครั้งที่ 2 พ.ศ.2561. 2561.
4. สำนักงานทันตสาธารณสุข. แนวทางการดำเนินงานทันตสาธารณสุข ปี 2563. 2563.
5. สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย. รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ ครั้งที่ 8 พ.ศ. 2560. 2561.
6. กลุ่มงานทันตสาธารณสุข จังหวัดสระบุรี. รายงานสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปาก จังหวัดสระบุรี. 2562.
7. Francesca De Angelis, Stefania Basili, Fratto Giovanni, Pompiliu Dan Trifan, Stefano Di Carlo, Licia Manzon. Influence of the oral status on cardiovascular diseases in an older Italian population. International Journal of Immunopathology Pharmacology. 2018; 31: 0394632017751786.
8. Gregor Slavicek. The influence of occlusion on masticatory efficiency considering relevant influencing factors. Stoma Edu Journal. 2020; 7(3): 197-207.
9. Li-Ling Huang, Kuan-Ying Hsieh, Shu-Wen Chen, Shu-Fen Yu, Shu-Mei Chang, Shu-Yun Chen, et al. The Impact of Sex Differences and Oral Health Behaviors on Oral Health-related Quality of Life among Patients with Schizophrenia in Taiwan: A Cross-sectional Study. Taiwanese Journal of Psychiatry. 2020; 34(4): 174.
10. Ayumi Ando, Masaki Ohsawa, Yumi Yaegashi, Kiyomi Sakata, Kozo Tanno, Toshiyuki Onoda, et al. Factors related to tooth loss among community-dwelling middle-aged and elderly Japanese men. Journal of epidemiology. 2013; 23(4): 301-6.
11. Frauke Müller, Yoshihiro Shimazaki, Febronia Kahabuka, Martin Schimmel. Oral health for an ageing population: the importance of a natural dentition in older adults. International dental journal. 2017; 67: 7-13.
12. กนกอร โพธิ์ศรี, เกรียงศักดิ์ เวทีวุฒาจารย์. Factors related to tooth loss among elderly aged 60-74 years in and outside Khon Kaen metropolitan, Muang district, Khon Kaen Province; ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูญเสียฟันของผู้สูงอายุที่มีอายุช่วง 60 - 74 ปี ในเขตและนอกเขตเทศบาลนครขอนแก่น อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น. Thai Dental Nurse Journal. 2558; 26(2): 73-86.
13. Kyung-Shin Paek. A Convergence Study about Influences of Subjective Oral Health Status and Oral Health Literacy on Oral Health-related Quality of Life among Elderly in Community. Journal of the Korea Convergence Society. 2017; 8(12): 101-7.
14. Ogbebor Omoike, Abdullahi Musa Adamu, Ying Liu. Oral Health Comparisons in East, Middle and Western Tennessee and Factors Associated with Unfavorable Oral Health Outcome in the Tennessean Elderly. 2020.
15. Linyan Wang, Li Cheng, Bo Yuan, Xiao Hong, Tao Hu. Association between socio-economic status and dental caries in elderly people in Sichuan Province, China: a cross-sectional study. BMJ open Journal. 2017; 7(9): e016557.
16. Eun-Jung Kang. Convergent Relationship between drinking and smoking behavior and periodontal disease in elderly Koreans. Journal of the Korea Convergence Society. 2019; 10(7): 295-301.
17. กิตติคุณ บัวบาน. ความสัมพันธ์ระหว่างสภาวะสุขภาพช่องปากกับคุณภาพชีวิตในผู้สูงอายุ อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก. J Gerontol Geriatr Med 2017; 16(45-56). 2560.
18. Kenji Takeuchi , Maya Izumi , Michiko Furuta , Toru Takeshita , Yukie Shibata, Shinya Kageyama, et al. Posterior teeth occlusion associated with cognitive function in nursing home older residents: a cross-sectional observational study. PLoS One. 2015; 10(10): e0141737.
19. Kodai Hatta, Kazunori Ikebe, Yasuyuki Gondo, Kei Kamide, Yukie Masui, Hiroki Inagaki, et al. Influence of lack of posterior occlusal support on cognitive decline among 80‐year‐old Japanese people in a 3‐year prospective study. Geriatrics Gerontology International. 2018; 18(10): 1439-46.
20. Seehawong Montakan. Health Perception Associated with Oral Health Behaviors of the Elders in Phetchabun Municipality, Muang District, Phetchabun Province-การรับรู้ด้านสุขภาพที่มีความ สัมพันธ์กับการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์. 2019; 28(3): 418-31.
21. Ninkaew S, Poum AJTJoPH, Sciences H. การรับรู้ด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน เขตอำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์. 2563; 3(3): 28-38.
22. ปริญญา ดวงศรี. รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพช่องปากของชมรมผู้สูงอายุ จังหวัดอำนาจเจริญ. วารสารศูนย์ อนามัยที่ 9. 2560; 11(26): 32-43.
23. Eun-Seo Jung. Research on health and oral health status of elderly living alone compared to elderly living with their families-based on the data (2014) from the 6th two-year Korea national health and nutrition examination survey. Journal of Korean society of Dental Hygiene. 2017; 17(1): 99-110.
24. กลุ่มงานทันตกรรม โรงพยาบาลสระบุรี. รายงานสถิติการมารับบริการทันตกรรม โรงพยาบาลเทศบาลเมือง สาขาโรงพยาบาลสระบุรี ปีงบประมาณ 2562. 2562.
25. ฉวีวรรณ บุญสุยา. ประชากรและการเลือกตัวอย่าง. ประมวลสาระชุดวิชาสถิติและระเบียบวิธีวิจัยในงานสาธารณสุข หน่วยที่ 8 มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. 2544.
26. Bloom. เกณฑ์การแบ่งคะแนนแบบอิงเกณฑ์. 1968.
27. มนัณญา รอยสกุล, เสมอจิต พิธพรชัยกุล, อังคณา เธียรมนตรี. สภาวะสุขภาพช่องปากและความสัมพันธ์ระหว่างการดูแลอนามัยช่องปากกับสภาวะการมีฟันธรรมชาติของผู้สูงอายุติดบ้าน. 2562(69): 19-28.
