ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายในเขตกรุงเทพมหานคร
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสำรวจนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของปัจจัยคุณลักษณะส่วนบุคคล ปัจจัยนำ ปัจจัยเอื้อ ปัจจัยเสริม และพฤติกรรมการสูบบุหรี่ กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในเขตกรุงเทพมหานคร กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายอายุระหว่าง 17-19 ปี ปีการศึกษา 2562 คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างจำนวน 359 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ที่มีความเชื่อมั่น (Reliability) ในหมวดความรู้เกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียนด้วยสถิติ Kuder-Richardson 20 ได้ค่าเท่ากับ 0.762 ในหมวดการรับรู้ความรุนแรง การรับรู้ประโยชน์ และเจตคติที่มีต่อบุหรี่ไฟฟ้า ด้วยสถิติ Cronbach’s Alpha Coefficient ได้ค่าความเชื่อมั่นระหว่าง 0.825 - 0.862 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ด้วยสถิติ Chi-square test, Continuity Correction Chi-square และ Fisher’s Exact Test
ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนร้อยละ 49.4 มีความรู้เกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าอยู่ในระดับต่ำ การรับรู้ความรุนแรงของการสูบบุหรี่ไฟฟ้าอยู่ระดับสูง ร้อยละ 58.7 การรับรู้ประโยชน์ของการสูบบุหรี่ไฟฟ้าอยู่ระดับน้อย ร้อยละ 45 และเจตคติเชิงลบต่อบุหรี่ไฟฟ้า ร้อยละ 66.6 ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่า เพศ การสูบบุหรี่ของนักเรียน ผลการเรียน การรับรู้ความรุนแรงของการสูบบุหรี่ไฟฟ้า การรับรู้ประโยชน์ของการสูบบุหรี่ไฟฟ้า เจตคติของนักเรียนที่มีต่อบุหรี่ไฟฟ้า การพบรายการสนับสนุนการขายบุหรี่ไฟฟ้า การสูบบุหรี่ไฟฟ้าของเพื่อนสนิท การพูดคุย ทิศทางเนื้อหาที่พูดคุย การชักชวนของเพื่อน และการเรียนการสอนเรื่องบุหรี่ไฟฟ้าในโรงเรียน มีความสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักเรียน ส่วนปัจจัยอื่นๆ ไม่มีความสัมพันธ์ ข้อเสนอแนะจากการวิจัย คือการเลือกรูปแบบการสร้างการเรียนรู้ให้นักเรียนในโรงเรียนด้วยรูปแบบอื่นแทนการบรรยาย และรัฐควรมีมาตรการที่เข้มงวดในการควบคุมช่องทางสนับสนุนการขายบุหรี่ไฟฟ้าของบริษัทบุหรี่ที่เข้าถึงกลุ่มนักเรียน และดำเนินการวิจัยกึ่งทดลองโปรแกรมควบคุมพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Thrasher JF, Abad-Vivero EN, Barrientos-Gutierrez I, Pérez-Hernández R, Reynales-Shigematsu LM, Mejia R and et al. Prevalence and correlates of e-cigarette perceptions and trial among Mexico adolescents. J Adolesc Health. 2016; 58(3):358-65.
Nicksic NE, Snell LM, Rudy AK, Cobb CO, Barnes AJ. Tobacco marketing, e-cigarette susceptibility, and perceptions among adults. Am J Health Behav. 2017; 41(5):579-90.
Ponce AM. The rising usage of e-cigarettes among adolescents and the repercussions of such trends. 2015; 2015. p. 1-55.
สถาบันบัณฑิตบริหารธุรกิจ ศศินทร์ แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. โครงการศึกษาผลกระทบของบุหรี่ไฟฟ้าที่มีต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในประเทศไทย และข้อเสนอแนะในการบริหารจัดการจากภาครัฐ. 2557.
ศรีรัช ลอยสมุทร. บุหรี่ไฟฟ้า อันตรายกว่าที่คุณคิด. มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่. 2560.
Pepper JK, Ribisl KM, Brewer NT. Adolescents' interest in trying flavoured e-cigarettes. Tob Control. 2016; 25(Suppl 2): ii62-ii66.
Trumbo CW, Harper R. Use and perception of electronic cigarettes among college students. J Am Coll Health. 2013;61(3):149-55.
Taira DA, Seto JC, Masterson J, Guimaraes A, Davis J. Attitudes of college-aged electronic cigarette users in Hawaii. Health Behavior and Policy Review. 2018;5(1):94-102.
Popova L, Owusu D, Weaver SR, Kemp CB, Mertz CK, Pechacek TF, et al. Affect, risk perception, and the use of cigarettes and e-cigarettes: a population study of U.S. adults. BMC Public Health. 2018;18(1):395.
มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่. บุหรี่ไฟฟ้าอันตรายต่อเด็กและเยาวชน กับคำถามที่ทุกคนอยากรู้. 2560.
Mumford E, Pearson J, Villanti A, Evans WD. Nicotine and e-cigarette beliefs and policy support among US smokers and nonsmokers. Tobacco Regulatory Science. 2017;3(3):293-305.
Coral X, Giovacchini LPF, Joseph McClernon, Loretta G. Que. Use and perceived risk of electronic cigarettes among North Carolina Middle and high school students. Ncmedical journalcom. 2017;18.
Lee HY, Lin HC, Seo DC, Lohrmann DK. Determinants associated with e-cigarette adoption and use intention among college students. Addict Behav. 2017;65:102-10.
ศิริวรรณ ทิพยรังสฤษฎ์ และ ปวีณา ปั้นกระจ่าง. รายงานสถิติการบริโภคยาสูบของประเทศไทย พ.ศ.2561. กรุงเทพฯ: [ออนไลน์]. http://www.trc.or.th/th/images/upload /files/data/tobaccoinfo/situation/2561/situation_2018.pdf [สืบค้นเมื่อ17 กุมภาพันธ์ 2561].
ศรีรัช ลอยสมุทร . การศึกษาผลิตภัณฑ์ยาสูบรูปแบบใหม่ในสังคมเครือข่าย และผลของการบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ยาสูบรูปแบบใหม่. 2561.
สำนักควบคุมการบริโภคยาสูบ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แผนยุทธศาสตร์การควบคุมยาสูบแห่งชาติ ฉบับที่ 2. ไนซ์ เอิร์ธ ดีไซน์: พิมพ์ครั้งที่ 1; 2559.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1. (2562). จำนวนนักเรียนแยกชั้น เพศ ปีการศึกษา 2562. [ออนไลน์] https://data.boppobec.info/emis/school.php?Area_CODE=101701[สืบค้นเมื่อ 17 กุมภาพันธ์ 2562].
Daniel WW, Cross CL. Biostatistics: basic concepts and methodology for the health sciences; 2014.
Becker MH. The health belief model and sick rolebehavior. Health Education Monographs. 1974; 2(4):409-19.
Greenhill R, Dawkins L, Notley C, Finn MD, Turner JJD. Adolescent Awareness and Use of Electronic Cigarettes: A Review of Emerging Trends and Findings. J Adolesc Health. 2016;59:612-19.
Pericot-Valverde I, Gaalema DE, Priest JS, Higgins ST. E-cigarette awareness, perceived harmfulness, and ever use among U.S. adults. Prev Med. 2017; 104:92-9
Wills TA, Knight R, Williams RJ, Pagano I, Sargent JD. Risk factors for exclusive e-cigarette use and dual e-cigarette use and tobacco use in adolescents. Pediatrics. 2015; 135:e43-e51.
Gorukanti A, Delucchi K, Ling P, Fisher-Travis R, Halpern-Felsher B. Adolescents' attitudes towards e-cigarette ingredients, safety, addictive properties, social norms, and regulation. Prev Med. 2017; 94:65-71.
Best C, Haseen F, Currie D, Ozakinci G, MacKintosh AM, Stead M, and etal. Relationship between trying an electronic cigarette and subsequent cigarette experimentation in Scottish adolescents: a cohort study. Tob Control. 2018; 27:373-78.
เกียรติพงษ์ อุดมธนะธีระ. ปิรามิดแห่งการเรียนรู้ (Learning pyramid). [อินเตอร์เน็ต]. เข้าถึงเมื่อ 25 ธันวาคม 2563. เข้าถึงได้จาก https://www.iok2u.com/index.php/article/e-book/171-learning-pyramid.2560.
