ความสัมพันธ์ระหว่างแรงสนับสนุนทางสังคม การรับรู้ความสามารถตนเองกับพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2

Main Article Content

อ่อนอุษา ขันธรักษา
มณีรัตน์ ธีระวิวัฒน์
นิรัตน์ อิมามี

บทคัดย่อ

            การวิจัยเชิงสำรวจแบบตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างแรงสนับสนุนทางสังคมและการรับรู้ความสามารถตนเองกับพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่รับบริการ ณ สถานบริการสาธารณสุขเขตอำเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 321 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม  วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาได้แก่ การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมติฐานการวิจัย ด้วยสถิติทดสอบไค-สแควร์ และสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน


            ผลการวิจัย พบว่า  ปัจจัยด้านแรงสนับสนุนทางสังคมไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด แต่ปัจจัยด้านการรับรู้ความสามารถตนเองมีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2  อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ข้อเสนอแนะจากการศึกษา สถานบริการสาธารณสุขควรมีการจัดกิจกรรมสร้างเสริมการรับรู้ความสามารถของตนเองในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้ผู้ป่วยเบาหวานโดยเน้นกิจกรรมการฝึกทักษะเชิงพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดทั้ง 3 พฤติกรรม ได้แก่ การรับประทานยาที่ถูกต้อง การบริโภคอาหารที่เหมาะสม และการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้ผู้ป่วยเบาหวานปฏิบัติพฤติกรรมควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและสามารถป้องกันภาวะแทรกซ้อนได้อย่างเหมาะสม

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas, 9th edn. Brussels, Belgium: International Diabetes Federation; 2020.

วิชัย เอกพลากร. รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557. กรุงเทพฯ: กราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2557.

กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. รายงานสถานการณ์โรค NCDs เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง พ.ศ.2562. กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2563.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี. อัตราการป่วยด้วยโรคเบาหวาน [อินเตอร์เน็ต]. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 5 ตุลาคม 2561]. เข้าถึงได้จาก: (https: //ubn.hdc.moph.go.th/hdc/reports/report.php)

ฤทธิรงค์ บูรพันธ์ และนิรมล เมืองโสม. ปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลสร้างคอมจังหวัดอุดรธานี. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 2556; 6(3): 102-109.

American Diabetes Association. Standards of medical care in diabetes-2018. Diabetes Care 2018; 41: 13-105.

สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. สรุปรายงานการเฝ้าระวังโรคประจำปี พ.ศ.2558. นนทบุรี: ไม่ปรากฎสถานที่พิมพ์; 2558.

Zhang P, Zhang X, Brown J, Vistisen D, Sicree R, Shaw J, et al. Global healthcare expenditure on diabetes for 2010 and 2030. Diabetes research and clinical practice 2010; 87: 293–301.

House, J. S. Work stress and social support. Addison-Wesley Pub; 1983.

อภิญญา ศิริพิทยาคุณกิจ. แรงสนับสนุนทางสังคม:ปัจจัยสำคัญในการดูแลผู้ป่วยที่เป็นเบาหวาน. รามาธิบดีพยาบาลสาร 2553; 16(2): 309-322.

อุบล ศรุตธนาเจริญ. การพัฒนาศักยภาพผู้ดูแลผู้ป่วยในการส่งเสริมสุขภาพผู้ป่วยเบาหวานโดยใช้ปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม.วารสารเกื้อการุณย์ 2557; 21(1): 57-69.

Mishali M, Omer H, Heymann AD. The importance of measuring self-efficacy in patients with diabetes. Family Practice 2010; 28(1): 82-87.

อนุชา คงสมกัน และมณีรัตน์ ธีระวิวัฒน์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้เป็นเบาหวาน โรงพยาบาลรามาธิบดี.วารสารสุขศึกษา 2555; 35(120): 62-73.

Daniel WW. Biostatistics: A Foundation for analysis in the health sciences. The United states of America: John Wiley & Sons Ltd; 2005.

จตุพร แต่งเมือง และเบญจา มุกตพันธุ์. ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางสุขภาพและการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2.วารสารสุขศึกษา 2561; 41(1): 103-113.

Guskey, T. R. Closing achievement gaps: revisiting Benjamin S. Bloom's “Learning for Mastery”. Journal of advanced academics 2007; 19(1): 8-31.

นุชเนตร บุญมั่น, มณีรัตน์ ธีระวิวัฒน์, นิรัตน์ อิมามี, และสุปรียา ตันสกุล. การรับรู้ความสามารถตนเอง การสนับสนุนทางสังคมและพฤติกรรมการดูแลตนเองด้านการบริโภคอาหารและการออกกำลังกายของสมาชิกชมรมผู้สูงอายุ จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารสุขศึกษา 2554; 34(117): 51-68.

สิริมาส วงศ์ใหญ่, วันทนา มณีศรีวงศ์กุล, และพรรณวดี พุธวัฒนะ. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการรับประทานยาอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมอของผู้ป่วย โรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารับบริการที่คลินิกเบาหวาน. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล (วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ) 2557; 30(2): 80-90.

Bandura, A. Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman and Company; 1997.

พรทิพย์ มาลาธรรม, ปิยนันท์ พรหมคง, และประคอง อินทรสมบัติ. ปัจจัยทํานายระดับน้ำตาลในเลือดของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2. รามาธิบดีพยาบาลสาร 2553; 16(2): 217-237.