การศึกษาเบื้องต้น: การปรับเปลี่ยนพื้นที่สวนยางพาราจากการศึกษาสื่อถ่ายทอดความรู้ เสริมสร้างวิถีชีวิตตามบริบทชุมชน เพื่อสร้างสรรค์รูปแบบ ชีวิตที่ดี
คำสำคัญ:
เศรษฐกิจพอเพียง, การเกษตร, สื่อ, พื้นที่ทางเลือก, คุณภาพชีวิตบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อเห็นถึงแนวทางการจัดการกับปัญหายางพาราตกต่ำเกษตรกรสวนยางพาราจึงต้องหารูปแบบในการปรับตัวเพื่อความอยู่รอด การศึกษาครั้งนี้จึงเน้นการจัดการพื้นที่สวนยางพาราเพื่อเป็นกระบวนการเรียนรู้ปรับเปลี่ยนพื้นที่ร่วมกับการศึกษาสื่อด้านการเกษตรนำไปปรับใช้ในการเปลี่ยนแปลงพื้นที่ตนเอง จากการทบทวนวรรณกรรมและเก็บรวมรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์ ได้แก่ ผู้ประกอบการท่องเที่ยวเชิงเกษตร ผู้เชี่ยวด้านการเกษตร นักวิชาการเกษตรและการทำแบบสอบถามเกษตรกรสวนยางพารา จำนวน 30 คน นำไปสู่การวิเคราะห์เชิงพรรณนาเป็นแนวทางการปรับเปลี่ยนพื้นที่และออกแบบสื่อถ่ายทอดความรู้ด้านการเกษตร
ผลการศึกษาพบว่า การปรับเปลี่ยนพื้นที่สวนยางพารามีการนำองค์ความรู้หลายด้านมาเป็นแนวคิดร่วมกับการสร้างสื่อถ่ายทอดความรู้ให้สอดคล้องกับบริบทชุมชน จึงมีการปรับเปลี่ยนพื้นที่ ดังนี้ การตรวจสอบที่ดิน วิเคราะห์พื้นที่ ปัจจัยการเพาะปลูก พืชที่เหมาะสม การปรับเปลี่ยนพื้นที่ ต้นทุนการผลิต แหล่งเงินทุน ผลผลิต การตลาดและผลตอบแทน นำไปสู่แนวคิดการออกแบบให้สอดคล้องกับองค์ความรู้ และมีรูปแบบสื่อที่เกิดความน่าสนใจในการเรียนรู้ ในการเข้าถึงข้อมูลและนำไปปรับใช้กับพื้นที่ ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงพื้นที่สวนยางพาราของเกษตรกรทำให้คุณภาพชีวิตตามบริบทชุมชนดียิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
นัธธี ถิรพุทธโภคิน.ยางพารา ฟันเฟืองขับเคลื่อนเศรษฐกิจ [อินเทอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 14 เมษายน 2563]. เข้าถึงได้จาก: https://forbesthailand.com/commentaries/insights/.
ไพศาล สุวรรณน้อย. สื่อการเรียนการสอน [อินเทอร์เน็ต]. 2556 [เข้าถึงเมื่อ 14 พฤษภาคม 2563]. เข้าถึงได้จาก: http://fed.bpi.ac.th/2013/images/files/elearning/3%20(2).pdf.
มูลนิธิชัยพัฒนา. เศรษฐกิจพอเพียง [อินเทอร์เน็ต]. 2559 [เข้าถึงเมื่อ 1 พฤษภาคม 2563]. เข้าถึงได้จาก : https://www.chaipat.or.th/publication/publish-document/sufficiency-economy.html.
จิรายุทธิ์ อ่อนศร. การพัฒนาแนวคิดทฤษฎีการเรียนรู้สู่การปฏิบัติในศตวรรษที่ 21. 2561 [เข้าถึงเมื่อ 1 พฤษภาคม 2563]. เข้าถึงได้จาก: http://www.nwm.ac.th/nwm/wp-content/uploads/2018/07/.pdf.
ชัยวัฒน์ อนุจารี. แนวคิด ทฤษฏี เกี่ยวกับการพัฒนาคุณภาพชีวิต. 2553 [เข้าถึงเมื่อ 16 พฤษภาคม 2563]. เข้าถึงได้จาก: http://brd.ocsc.go.th/PublicQWL/?p=4
กุสุมา โกศล. คุณภาพชีวิตของเกษตรกรชาวสวนยางในยุคเศรษฐกิจถดถอย: ศึกษากรณีจังหวัดสุราษฎร์ธานีและนครศรีธรรมราช. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: สถาบันบัณฑิตพัฒน บริหารศาสตร์, 2555.
สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 8 จังหวัดสงขลา กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. ทางเลือกการปลูกพืชแซมยาง พืชร่วมยาง และกิจกรรมเสริมรายได้ ของชาวสวนยาง [อินเทอร์เน็ต]. 2554 [เข้าถึงเมื่อ 16 เมษายน 2563]; เข้าถึงได้จาก: http://www.doa.go.th/share/attachment.php?aid=1193.
กรมส่งเสริมการเกษตร.คู่มือปฏิบัติงานเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตร การถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตร.พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทยจำกัด; 2556.
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร.ศูนย์สารสนเทศการเกษตร:เขตเกษตรเศรษฐกิจ [อินเทอร์เน็ต]. 2558 [เข้าถึงเมื่อ 12 มีนาคม 2562]. เข้าถึงได้จาก: http://www.oae.go.th/main.php.
กรมส่งเสริมการเกษตร.ทางเลือก เกษตรกรชาวสวนยางพารารายย่อยเพื่อประกอบอาชีพเสริม.กรุงเทพฯ:โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทยจำกัด; 2557.
