การสังเคราะห์งานวิจัยเรื่องความเครียดของนักศึกษาพยาบาล

Main Article Content

พักตร์วิไล ศรีแสง
อัมพรพรรณ ธีรานุตร
จุฬาภรณ์ โสตะ
จุฬาภรณ์ ตั้งภักดี
จารุณี สรกฤช

บทคัดย่อ

     การวิจัยทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์งานวิจัยเกี่ยวกับความเครียดของนักศึกษาพยาบาล จากฐานข้อมูลประกอบด้วย ThaiLIS, สำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา Google Scholar, Science direct พบงานวิจัยทั้งหมด จำนวน 4,570 ฉบับ และคัดเลือกตามเกณฑ์ได้ จำนวน 29 เรื่อง นำมาทำการสังเคราะห์อย่างเป็นระบบ โดยเลือกงานวิจัยเกี่ยวกับความเครียดของนักศึกษาพยาบาลระดับปริญญาตรี ระหว่าง พ.ศ. 2552-2562 ได้แก่ ระดับความเครียด และปัจจัยที่เกี่ยวข้องสัมพันธ์กับความเครียดของนักศึกษา ใช้หลักเกณฑ์การคัดเลือกงานวิจัย (Inclusion  criteria) ตามหลัก PICOS เครื่องมือที่ใช้ในงานวิจัย ได้แก่ แบบบันทึกคุณลักษณะที่ประกอบด้วย กลุ่มตัวอย่าง การจัดกิจกรรมแทรกแซงการเปรียบเทียบ ผลลัพธ์ และการออกแบบงานวิจัย สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลคือสถิติเชิงบรรยาย โดยทำการวิเคราะห์ความถี่และร้อยละของคุณลักษณะของงานวิจัยในแต่ละประเด็น และการวิเคราะห์เนื้อหา


     ผลการรวบรวมงานวิจัยที่เกี่ยวกับความเครียดของนักศึกษาพยาบาลในประเทศไทย พบจำนวน 29 เรื่อง เป็นงานวิจัยเชิงพรรณนา 17 เรื่อง (58.62%) วิจัยกึ่งทดลอง 8 เรื่อง (27.58%) งานวิจัยเชิงคุณภาพ 2 เรื่อง และงานวิจัยและพัฒนา 2 เรื่อง กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาพยาบาล โดยเป็นนักศึกษาชั้นปีหนึ่ง 7 เรื่อง ปีสอง 5 เรื่อง ปีสาม 5 เรื่อง ปีสี่ 4 เรื่อง ปีหนึ่งถึงปีสี่ 5 เรื่อง และ ปีหนึ่งถึงปีสอง 1 เรื่อง และปีที่สามถึงปีสี่ 2 เรื่อง สถานศึกษาภาครัฐ 25 เรื่อง ร้อยละ 86.21 ภาคเอกชน 3 เรื่อง และสภากาชาดไทย 1 เรื่อง นักศึกษาพยาบาลส่วนมากมีความเครียดในระดับปกติ มีจำนวนน้อยที่มีความเครียดในระดับปานกลางและระดับสูง


     สำหรับการสังเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเครียดของนักศึกษาพยาบาล 6 องค์ประกอบ พบว่าปัจจัยที่สำคัญ ได้แก่    1) ภูมิคุ้มกันทางใจ 2) การเรียนและการฝึกงาน 3) การเข้าร่วมกิจกรรมของหลักสูตร 4) การพัฒนาจิตวิญญาณ 5) ปัจจัยด้านครอบครัว 6) การสื่อสารของอาจารย์ จากปัจจัยที่สังเคราะห์ได้จากการงานวิจัยครั้งนี้สะท้อนถึงออกแบบการจัดการศึกษา พัฒนานักศึกษา และการจัดการความเสี่ยงที่เกิดขึ้นจากการจัดการความเครียดที่ไม่เหมาะสม เพื่อส่งเสริมให้นักศึกษาพัฒนาทักษะการจัดการความเครียดอย่างมีประสิทธิภาพ และส่งเสริมศักยภาพในการเรียนให้สำเร็จ พร้อมจะเข้าสู่วิชาชีพพยาบาลด้วยความสง่างามและมีความแข็งแกร่งทางใจต่อการเผชิญปัญหา

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

สุชัชวีร์ สุวรรณสวัสดิ์. รับมือโลกยุค“ดิสรัปชัน” หมดยุคค่อยเป็นค่อยไป ต้องรีบปรับให้ทันโลก [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 3 สิงหาคม 2563]. เข้าถึงได้จาก: https://www.brandage.com/article/16571/Digita-Disruption.

Zerwekh J, Claborn JC. Nursing todaytransition and trends. (6th ed). St.Louis: Susers. (2006).

Beck DL, Srivastava R. Perceived level source of stress in baccalaureate nursing students. Journal of Nursing education 1999;30(3):127-133.

Linthongkul M, Aree-Ue S. Source of stress, Coping strategies, and among Nursing students during their initial Practice. Rama Nursing Journal 2007;15(2):192-205.

Phuchom R. Causes of stress, level of stress, and coping strategies in Nursing student, Faculty of Nursing at Mahidol University, Graduate School, Mahidol University. 2011.

Photong P, et al. Stress, Adaptation, and Emotional Intelligence among the first year nursing students, Boromarajonani College of Nursing, Suphanburi. Journal of Phrapokklao Nursing College 2011;22(2):1-14.

Pulido-marto M, Augusto-landa JM. Lopez-Zafra E. Source of Stress in Nursing Students: a Systemic Review of quantitative studies, International Council of Nurses 2012;59(1):15-25.

Lee Y. The relationship of spiritual Well-being and involvement with Depression and Perceived stress in Korean Nursing Students. Global Journal of Health Science 2014;6(4):169-176.

Jose Ricado Ferreira da Fonsica,Ana Lucia Siqeira Costa Calache, Maiara Rodrigues dos Santos,Rodrigo Marques da Silva, Simone Alvarez Moretto.Associate of Stress factors and depressive symptoms with the academic performance of nursing students. Journal School of Nursing University of Sao Paolo 2019;1-9.

Hemingway P. Breton N. Whatis a systemic review? Published by hayward Medical Communications, a division of hayward group LTD 2009;1-8.

จุฬาภรณ์ โสตะ, ศรัญญา ต.เทียนประเสริฐ ธนพรแย้มศรี และธัญทิพย์ คลังชำนาญ. การศึกษาเชิงคุณภาพความเครียดในนักศึกษาพยาบาลศาสตร์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 2563.

Liberati A, Altman DG, Tetzlaff J,Mulrow C, Cotzsche PC, Loannidis JP.et al,The PRISMA statement for reporting system reviews and meta-analyses of studies that evaluate health care interventions: explanation and elaboration. PLos Medicine. 2009; 6: e1000100.

Joanna Briggs Institute. Joanna Briggs Institute Reviewers’ Manual: 2014 edition. The Joanna Briggs Institute. Australia; 2014. Available from http://www.joannabriggs.org/sumari.html. [Retrieved 9 March 2020]

สาริกา ภาคน้อย อริสา ดิษฐประยูร วานิช สุขสถาน ลักษณ์วิรุฬ โชติศิริ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดของนักศึกษาพยาบาลปีที่ 1 มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์ 2560;1(3):1-15.

ชุติกาญจน์ แซ่ตั้นและศศิธร คำพันธ์. ความเครียดและการเผชิญความเครียดของนักศึกษาพยาบาลในการฝึกภาคปฏิบัติวิชาการพยาบาลมารดาทารกและการผดุงครรภ์ 1. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ 2557;30(3):54-63.

เครือวัลย์ ศรียารัตน์ และวีณา เจี๊ยบนา. ความสัมพันธ์ระหว่างพลังสุขภาพจิตกับการรับรู้ความสามารถของตนเองและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาปฏิบัติการพยาบาลสุขภาพจิตเวชของนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 4 วิทยาลัยพยาบาลสภากาชาดไทย. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต 2557;29(1):76-92.

สิริทรัพย์ สีหวงษ์ และคณะคณะพยาบาลศาสตร์ ม.อุบลปัจจัยที่ส่งผลต่อความเครียดของนักศึกษาคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีวารสาร มฉก.วิชาการ 2561;2(22):124-131.

อายุพร กัยวิกัยโกศล สุทธามาศ อนุธาตุ และพัชรินทร์ นันนทกิจ. ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความแข็งแกร่ง ในชีวิตต่อภาวะซึมเศร้าของนักศึกษาพยาบาลวิทยาลัยพยาบาลแห่งหนึ่ง. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต 2558;29(1):27-43.

มณฑา ลิ้มทองกุล และสุภาพ อารีเอื้อ. แหล่งความเครียด วิธีการเผชิญความเครียด และผลลัพธ์การเผชิญความเครียดของนักศึกษาพยาบาลในการฝึกปฏิบัติงานครั้งแรก. วารสารพยาบาลรามาธิบดี 2552;15(2):192-205.

มาลีวัล เลิศสาครศิริ. ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลและปัจจัยสิ่งแวดล้อม กับ ความเครียดและการจัดการความเครียดขณะฝึกปฏิบัติงานห้องคลอดของนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยเซนต์หลุยส์. วารสารพยาบาลทหารบก 2557;15(2)270-279.

อรัญญา ตุ้ยคัมภีร์ และศิริลักษณ์ เตชะธนอิทธิกุล การตรวจสอบคุณภาพเบื้องต้น มาตรวัดความเหนื่อยล้า ในการเห็นอกเห็นใจในนักวิชาชีพผู้ให้บริการด้านสุขภาพจิต. วารสารสุขศึกษา 2562:42(1);1-12.

อาภรณ์ ภู่พัทยากร และดวงใจ พิชัยรัตน์. ผลของการฝึกโยคะพื้นฐานต่อสมรรถภาพทางกายและความเครียดของนักศึกษาพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีตรัง. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้ 2554;1(2):49-59.

วรรณา คงสุริยะนาวิน และเสาวลักาณ์ จิรธรรมคุณ. ผลของกลุ่มจิตสัมพันธ์เพื่อการส่งเสริมสุขภาพจิตของผู้นำนักศึกษาพยาบาล. วารสารการพยาบาล 2554;20(Special issue):126-139.

ขวัญเมือง แก้วดำเกิง และจำเนียร ชุนหโสภาค ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้แนวทางการสร้างสุข ทักษะการทำงานการใช้ชีวิต พฤติกรรมสุขภาพ กับความสุขของพนักงานในสถานประกอบการภาคเอกชน. วารสารสุขศึกษา 2560;40(2):22-35.

ปฐมพร โพธิ์ถาวร, อำไพอร เพ็ญสุวรรณ และสาวิตรี วงค์ประดิษฐ์ การฝึกปฏิบัติสมาธิด้วยการหายใจ และระดับความเครียดของนักศึกษาพยาบาลที่ฝึกปฏิบัติงานในห้องคลอด. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้ 2557;1(2):49-59.

พัชรินทร์ นินทจันทร์ พิศสมัย อรทัย พูนสุข เจนพานิชย์วิสุทธิพันธ์.โมเดลความ สัมพันธ์เชิงสาเหตุระหว่างเหตุการณ์ที่สร้างความยุ่งยากใจบรรยากาศในครอบครัว ความแข็งแกร่งในชีวิต และสุขภาพจิตของนักศึกษา. รามาธิบดีพยาบาลสาร 2557;20(3): 401-414.

กรกนก ตุมกา, กชามาศ คงแดง,และวานิชสุขสถาน. ภาวะสุขภาพจิตและสัมพันธภาพในครอบครัวของนักศึกษาพยาบาลหลังขึ้นฝึกปฏิบัติวิชาการพยาบาล วารสารพยาบาลและสุขภาพมหาวิทยาลัยสวนสุนันทา 2561;1(2):111-124.

อัญชลี วศ์ทางสวัสดิ์. อยากให้ลูกรักเป็นคนดี. วารสารสุขศึกษา 2558;38(138):1-3.

สมพร รุ่งเรืองกลกิจ อิงคฎา โคตรนารา จุฬาภรณ์ ตั้งภักดี. อาจารย์ พยาบาลที่นักศึกษารู้สึกมีความสุข: เป็นสะพานไม่ใช่กำแพง. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ 2557;37(3):94-101.

วิยะดา รัตนสุวรรณ พิมพิมล วงศ์ไชยา และจันจิรา อินจีน การพัฒนารูปแบบ ทักษะอาจารย์พยาบาลในการลดความวิตกกังวลจากการฝึกปฏิบัติงานของนักศึกษาพยาบาล. วารสารสมาคมพยาบาลฯภาค ตะวันออกเฉียงเหนือ 2556;31(3): 68-77.