ผลของโปรแกรมสุขศึกษาเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมป้องกันการกลับมารักษาซ้ำ ในมารดาเด็กโรคปอดอักเสบ

บทคัดย่อ

     ปอดอักเสบซึ่งเป็นโรคระบบทางเดินหายใจที่พบบ่อยในเด็กเป็นสาเหตุการตายที่สำคัญ การดูแลของมารดามีความสำคัญสำหรับการป้องกันในทุกระดับ การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังนี้มุ่งศึกษาผลของโปรแกรมสุขศึกษาในการส่งเสริมพฤติกรรมป้องกันการกลับมารักษาซ้ำของมารดาเด็กโรคปอดอักเสบ กลุ่มตัวอย่างคือมารดาเด็กป่วยโรคปอดอักเสบที่มีอายุ 0-1 ปี ที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยกุมารเวชกรรมของโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง จำนวน 49 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 24 คน และกลุ่มเปรียบเทียบ 25 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมสุขศึกษาที่ประยุกต์ทฤษฎีการรับรู้ความสามารถตนเองที่แทรกเข้าในระบบบริการรักษาพยาบาลประกอบด้วย 3 ส่วนหลักได้แก่ กิจกรรมรายบุคคลขณะเข้ารับการรักษา กิจกรรมรายบุคคลในวันจำหน่าย และกิจกรรมติดตามหลังจำหน่ายโดยผ่านทางไลน์แอปพลิเคชั่น 3 ครั้งส่วนกลุ่มเปรียบเทียบได้รับสุขศึกษาตามระบบปกติของโรงพยาบาล ทำการศึกษาเป็นระยะเวลา 1 เดือนเก็บข้อมูลเพื่อประเมินผลของโปรแกรมโดยใช้แบบสอบถามชนิดใช้ผู้สัมภาษณ์และแบบบันทึกการกลับมารักษาซ้ำ วิเคราะห์ข้อมูลเพื่อทดสอบประสิทธิผลของโปรแกรมด้วยสถิติ paired t-test, independent t-test และ z-test

     ภายหลังการทดลองกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เกี่ยวกับการป้องกันการกลับมารักษาซ้ำ การรับรู้ความสามารถตนเองในการป้องกันการกลับมารักษาซ้ำและความคาดหวังในผลของการป้องกันการกลับมารักษาซ้ำดีกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) และมีการเปลี่ยนแปลงที่ดีกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) คะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมป้องกันการกลับมารักษาซ้ำของกลุ่มทดลองดีมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.001)ขณะที่ไม่พบการกลับมารักษาซ้ำภายใน 28 วันหลังจำหน่ายทั้งสองกลุ่ม จากผลนี้แสดงว่าโปรแกรมสุขศึกษาที่จัดมีประสิทธิผลและเป็นไปได้ในการเสริมเข้าในระบบการรักษาดูแลเด็กป่วยโรคปอดอักเสบของโรงพยาบาลได้ อย่างไรก็ตามควรนำโปรแกรมนี้ไปทดลองใช้กับมารดากลุ่มอื่นต่อไป