การทบทวนการออกแบบแนวทางโครงสร้างหลักสูตรกิจกรรมศิลปะจากแนวคิดศิลปะเพื่อการบำบัดในการส่งเสริมการเห็นคุณค่าในตนเองให้แก่เด็กที่ประสบปัญหาครอบครัว

บทคัดย่อ

     บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อนำเสนอการออกแบบแนวทางโครงสร้างหลักสูตรกิจกรรมศิลปะจากแนวคิดศิลปะเพื่อการบำบัดในการส่งเสริมการเห็นคุณค่าในตนเองให้แก่เด็กที่ประสบปัญหาครอบครัว เนื่องจากเด็กเหล่านี้ได้รับผลกระทบจากปัญหาครอบครัวในรูปแบบต่าง ๆ เช่น ความรุนแรงในครอบครัว ครอบครัวแตกแยก เป็นต้น ปัญหาครอบครัวส่งผลกระทบทางจิตใจที่สะท้อนออกมาในรูปแบบลักษณะนิสัยและพฤติกรรมที่ไม่ถูกต้อง และนำไปสู่ปัญหาสังคมต่อไป ดังนั้นการคิดค้นหาหนทางในการแก้ไขพฤติกรรมเด็กเหล่านี้ควรได้รับศึกษาในประเด็นที่เป็นการแก้ไขจากตัวเด็กเอง การเห็นคุณค่าในตนเองนั้นเป็นเสมือนกุญแจสำคัญในการยกระดับคุณค่าภายในจิตใจให้แก่เด็ก ๆ ในขณะที่ศิลปะเพื่อการบำบัดคือเครื่องมือค้นหาสิ่งที่ซ่อนเร้นอยู่ภายในจิตใจโดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพากระบวนการทางจิตบำบัด ทั้งนี้เพื่อให้เด็กได้เปิดประตูจิตใจในการเติมเต็มความสุขด้วยหลักทฤษฎีจิตวิทยาเชิงบวก การพัฒนาโครงสร้างหลักสูตรแบ่งออกเป็น 4 ช่วงระยะได้แก่ ช่วงแนะนำ ช่วงความคิดในอดีต ช่วงความคิดในปัจจุบัน และช่วงความคิดในอนาคต ช่วงแนะนำจะเป็นระยะในการแนะแนวทางหลักสูตรให้กับผู้เข้าร่วมกิจกรรมโดยให้ผู้เข้าร่วมได้ปรับตนเองก่อน (ละลายพฤติกรรม) และเรียนรู้การทำกิจกรรมร่วมกันในกลุ่ม ช่วงความคิดในอดีตนำเสนอการสะท้อนภาพแห่งแรงบันดาลใจจากประสบการณ์และความทรงจำที่ประทับใจที่เกิดขึ้นในอดีตและนำเข้าสู่ช่วงความคิดในปัจจุบันที่ทำให้เกิดการคำนึงถึงคุณค่าในตนเองด้วยการระบุจุดแข็งของผู้เข้าร่วมกิจกรรม ขั้นตอนสุดท้าย ได้แก่ ช่วงความคิดในอนาคตกระตุ้นให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้ตั้งเป้าหมายในชีวิตและให้เห็นถึงความสามารถในการบรรลุเป้าหมายด้วยตนเอง หลักสูตรนี้ออกแบบให้หลีกเลี่ยงการหวนคิดถึงบาดแผลภายในจิตใจของผู้เข้าร่วมกิจกรรม ผลกระทบทางจิตใจอันไม่พึงประสงค์ก็อาจจะเกิดขึ้นได้ระหว่างการเข้าร่วมหลักสูตร ผู้นำไปปรับใช้ไม่ควรละเลย ดังนั้นในการนำไปปรับใช้จริงในอนาคตควรจะได้รับการแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง เพื่อได้มาซึ่งผลลัพธ์ที่ตรงตามวัตถุประสงค์ต่อไป