ผลของโปรแกรมการบริโภคอาหารเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานสูงอายุ ชาวไทยมุสลิม จังหวัดนราธิวาส

บทคัดย่อ

 การปรับพฤติกรรมการบริโภคอาหารในผู้ป่วยเบาหวาน จะช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ การวิจัยกึ่งทดลองนี้ เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการบริโภคอาหารต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดในผู้ป่วยเบาหวานสูงอายุ ชาวไทยมุสลิม ซึ่งไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ ที่เข้ารับการรักษาที่คลินิกเบาหวาน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกาเยาะมาตี อำเภอบาเจาะ จังหวัดนราธิวาส

     การวิจัยเป็นแบบสองกลุ่ม ๆ ละ 27 คน โดยกลุ่มทดลองเข้าร่วมกิจกรรมของโปรแกรมที่ออกแบบโดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีการรับรู้ความสามารถตนเอง รวม 4 ครั้ง ประกอบด้วย การบรรยายให้ความรู้ การใช้ตัวแบบที่มีชีวิต การตั้งเป้าหมาย การเจาะเลือดที่ปลายนิ้วมือ การบันทึกพฤติกรรมการรับประทานอาหาร 7 วัน การตั้งคำถาม และสร้างแรงจูงใจที่เป็นจุดหมายสำคัญ กลุ่มควบคุมได้รับคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุขตามระบบบริการปกติในวันที่มีคลินิกเบาหวาน เป็นระยะเวลาทั้งสิ้น 3 เดือน ประเมินผลก่อนและหลังการทดลองด้วยแบบสัมภาษณ์ในสัปดาห์ที่ 9 และเจาะเลือดเพื่อวัดค่าระดับน้ำตาลในเลือดก่อนอาหารเช้า (FBS) ในสัปดาห์ที่ 12 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Chi-square test, Independent   t-test, Paired t-test และ Mann-Whitney U test

     ภายหลังการทดลองในสัปดาห์ที่ 9 กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยความรู้เรื่องการบริโภคอาหารสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน การรับรู้ความสามารถตนเองในการบริโภคอาหาร ความคาดหวังในผลของการบริโภคอาหารที่ถูกต้อง และพฤติกรรมการบริโภคอาหารลดระดับน้ำตาลในเลือด สูงกว่าก่อนการทดลองและสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) และในสัปดาห์ที่ 12 กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือดลดลงกว่าก่อนการทดลองและลดลงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001, p=0.003 ตามลำดับ) ดังนั้น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่มีบริบทคล้ายคลึงกันโดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ สามารถนำโปรแกรมนี้ไปประยุกต์ใช้กับผู้ป่วยเบาหวานสูงอายุชาวไทยมุสลิมได้