การประยุกต์ใช้ทฤษฎีขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมร่วมกับความฉลาดทางสุขภาพในการควบคุมน้้าหนักเพื่อการป้องกันโรคอ้วนของอาสาสมัครสาธารณสุข ประจ้าหมู่บ้าน อ้าเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี

บทคัดย่อ

ประเทศไทยมีภาวะน้้าหนักเกินและโรคอ้วนในทิศทางที่เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน และเกิดโรคแทรกซ้อนจากโรคอ้วนเป็นจ้านวนมาก การควบคุมน้้าหนักเพื่อให้ค่าดัชนีมวลกายที่เหมาะสมจึงเป็นสิ่งจ้าเป็น การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้ทฤษฎีขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมร่วมกับความฉลาดทางสุขภาพในการควบคุมน้้าหนักของอาสาสมัครสาธารณสุขประจ้าหมู่บ้าน อ้าเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี เพื่อการป้องกันโรคอ้วน กลุ่มตัวอย่างเป็นอาสาสมัครสาธารณสุขประจ้าหมู่บ้านที่มีอายุระหว่าง 35-59 ปี แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบกลุ่มละ 35 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการควบคุมน้้าหนัก ประกอบด้วยกิจกรรมต่างๆ นาน 12 สัปดาห์ ได้แก่ การบรรยายให้ความรู้ แจกคู่มือ การอภิปรายกลุ่ม เสนอตัวแบบจริง กลุ่มไลน์ การออกก้าลังกายที่เหมาะสม การแข่งขันการลดน้้าหนัก เก็บรวบรวมข้อมูลก่อนและหลังทดลองโดยใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปด้วยสถิติเชิงพรรณนา เปรียบเทียบแตกต่างด้วยสถิติ Paired t-test และ Independent t-test ก้าหนดระดับนัยส้าคัญ 0.05
ผลการวิจัยพบว่าภายหลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยด้านความรู้ความเพื่อการป้องกันโรคอ้วน ด้านความฉลาดทางสุขภาพ ด้านการรับรู้ความสามารถของตนเองเกี่ยวกับการควบคุมน้้าหนัก ด้านความคาดหวังในผลลัพธ์เกี่ยวกับโปรแกรมการควบคุมน้้าหนัก การปฏิบัติตัวที่ถูกต้องในการควบคุมน้้าหนักสูงกว่าก่อนการทดลองและสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยส้าคัญทางสถิติ (p<0.001) และกลุ่มทดลองมีการลดลงของค่าดัชนีมวลกายและเปอร์เซ็นต์ไขมันในร่างกาย น้อยกว่าก่อนการทดลองและแตกต่างกับกลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยส้าคัญทางสถิติ (p<0.001)