ผลการประเมินบริการทันตกรรมทางไกลต่อความพึงพอใจ และปัจจัยที่สัมพันธ์กับ การใช้บริการทันตกรรมทางไกลในกลุ่มผู้สูงอายุติดบ้าน ติดเตียง จังหวัดบุรีรัมย์

jeerasak thipsoonthornchai

Authors

jeerasak thipsoonthornchai Dental public health section Buriram provincial public health office

Keywords:

Tele-dentistry, Homebound elderly, Patient satisfaction

Abstract

Elderly individuals, particularly those who are homebound or bedridden, face significant barriers to accessing dental services. Tele-dentistry has emerged as a key technological solution to mitigate these constraints. This study aimed to evaluate patient satisfaction and identify factors associated with the utilization of tele-dentistry services among homebound and bedridden elderly populations in Buri Ram Province. A cross-sectional analytical study was conducted among 88 homebound and bedridden elderly participants who received tele-dentistry services via the “Moh Phrom” platform in Buri Ram Province during January 2026. Data were collected using a validated questionnaire (IOC = 0.92, Cronbach’s Alpha = 0.89) and analyzed using descriptive statistics, Chi-square and the Fisher’s Exact Test.

The findings suggest that the majority of respondents were female (76.1%). Overall satisfaction with the tele-dentistry system was at the highest level. The highest-rated domains were the clarity of treatment explanations ( = 4.60, S.D. = 0.62) and savings in time and travel expenses ( = 4.55, S.D. = 0.66). Statistical analysis revealed that perceived ease of use (p = 0.001), quality of consultation (p = 0.001), physical accessibility (p = 0.001), and emergency management (p = 0.015) were significantly associated with the intention to reuse the service. Conversely, gender, age, and data security showed no significant statistical correlation with service reuse (p > 0.05).

Tele-dentistry is an effective innovation for enhancing proactive healthcare access among vulnerable elderly populations. System usability and quality of care serve as primary drivers for technology acceptance and sustained utilization. These findings provide a robust model for developing oral healthcare systems in an increasingly aged society.

References

สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. สถานการณ์ผู้สูงอายุไทยในมิติความต่างเชิงพื้นที่ พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2564.

สำนักทันตสาธารณสุข กรมอนามัย. รายงานผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากแห่งชาติ ครั้งที่ 9 ประเทศไทย พ.ศ. 2566. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2567.

Ben-Omran MO, Livinski AA, Kopycka-Kedzierawski DT, Boroumand S, Williams D, Weatherspoon DJ, et al. The use of teledentistry in facilitating oral health for older adults: a scoping review. J Am Dent Assoc. 2021;152(12):998-1011.

Giraudeau N, editor. e-Health care in dentistry and oral medicine: a clinician's guide [Internet]. Cham: Springer; 2018 [cited 2020 Aug 15]. Available from: https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-319-69450-4

Daniel SJ, Kumar S. Teledentistry: a key component in access to care. J Evid Based Dent Pract. 2014;14 Suppl:201-8.

World Health Organization. Telemedicine: opportunities and developments in Member States: report on the second global survey on eHealth. Geneva: World Health Organization; 2010. p. 8-9. (Global Observatory for eHealth series, 2).

Bradley M, Black P, Noble S, Thompson R, Lamey PJ. Application of teledentistry in oral medicine in a community dental service, N. Ireland. Br Dent J. 2010;209(8):399-404.

Ignatius E, Perälä S, Mäkelä K. Use of videoconferencing for consultation in dental prosthetics and oral rehabilitation. J Telemed Telecare. 2010;16(8):467-70.

Rocca MA, Kudryk VL, Pajak JC, Morris T. The evolution of a teledentistry system within the Department of Defense. Proc AMIA Symp. 1999;921-5.

Aziz SR, Ziccardi VB. Telemedicine using smartphones for oral and maxillofacial surgery consultation, communication, and treatment planning. J Oral Maxillofac Surg. 2009;67(11):2505-9.

Schroeder K, Santoro M, Tranby EP, Heaton L, Ludwig S, Martin P, et al. Teledentistry utilization by oral health professionals and policy considerations: a mixed methods case study. J Public Health Dent. 2024;84(4):393-406.

Heimes D, Luhrenberg P, Langguth N, Kaya S, Obst C, Kämmerer PW. Can teledentistry replace conventional clinical follow-up care for minor dental surgery? A prospective randomized clinical trial. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(6):3444.

Minervini G, Russo D, Herford AS, Gorassini F, Meto A, D'Amico C, et al. Teledentistry in the management of patients with dental and temporomandibular disorders. Biomed Res Int. 2022:7091153. doi: 10.1155/2022/7091153.

ศศิกร นาคมณี. คุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุต่อการใส่ฟันเทียมพระราชทาน โรงพยาบาลบางปะกง. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า. 2561;35(1):30-9.

ธิดา รัตนวิไลศักดิ์. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการใช้บริการทันตกรรมของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองบุรีรัมย์ [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2554.

ศรัณยา ณัฐเศรษฐสกุล, วลัยพร ราชคมน์, วรัญญา เขยตุ้ย. ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจเลือกรับบริการทางทันตกรรมจากคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. Mahidol R2R e-Journal. 2561;5(1):131-50.

Sharka R, Sedayo L, Aldahwani S, Alyamani L, Budayri R, Qari A. Factors affecting the adoption of teledentistry based on the Unified Theory of Acceptance and Use of Technology model. Cureus. 2023;15(9):e45992.