ความสัมพันธ์ระหว่างการมาตรวจตามนัดแพทย์ต่อการควบคุมระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือดในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2
Abstract
The Association Between Medical Appointments and Hemoglobin A1c Control in Type 2 Diabetes Patients
Worayut Phimson1, Pornpimon Chupanit2* , Pornpimon Chupanit, Kavin Thinkhamrop3
ABSTRACT
Diabetes is a major public health issue due to its complications, including premature death. Regular medical appointments play a crucial role in managing Hemoglobin A1c (HbA1c) levels in diabetic patients. The aim of this study explore the relationship between medical appointments and HbA1c control in type 2 diabetes patients. The research design was a cross-sectional analysis using secondary data from the medical record database of Sakhrai Hospital, Sakhrai District, Nong Khai Province, over one year (January to December 2023). The study included 1,021 patients with type 2 diabetes. The association of medical appointments and other co-factors, including gender, age, body mass index, and duration of diabetes, with HbA1c control were analyzed using multiple logistic regression. The results were presented with Odd Ratios (OR) with a 95% confidence interval (95% CI) and p-value.
The study found that most patients were female (70.13%), with an average age of 60.61 ± 10.01 years. Nearly half had a history of irregular medical appointments in the past year (47.5%). Additionally, 75.32% of patients were unable to control their HbA1c levels. The association analysis revealed that patients with irregular medical appointments were 5.33 times (95% CI: 3.74–7.59; p < 0.001) more likely to have uncontrolled HbA1c levels when compared to those with regular medical appointments.
In conclusion, irregulated medical appointments in patients with type 2 diabetes lead to poor control of HbA1c levels. Therefore, it is crucial to implement guidelines or measures for follow-up treatment, particularly ensuring regular medical appointments for patients with type 2 diabetes, to reduce problems or delay the complications that may occur.
Keywords: Type 2 Diabetes, Hemoglobin A1c (HbA1c), Medical Appointments
*Corresponding author
(1) Master of Public Health, Program in Public Health, Faculty of Public Health, Khon Kaen University
(2) Lecturer, Department of Public Health Administration, Health Promotion, and Nutrition, Faculty of Public Health, Khon Kaen University
(3) Assistant Professor, Faculty of Public Health, Khon Kaen University
References
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2565). จำนวนและอัตราตายด้วย 5 โรคไม่ติดต่อ (NCD) ปี 2560 2564. ค้นเมื่อ 13 ตุลาคม 2566, จาก http://www.thaincd.com/2016/mission/documents.php?tid=32&gid=1-020
กาญจนา ปัญญาเพ็ชร์, นิภา มหารัชพงศ์, & ยุวดี รอดจากภัย. (2564). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความสามารถในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลเขาพนม จังหวัดกระบี่. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 31(3), 151-163.
กุสุมา กังหลี. (2557). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า.วารสารพยาบาลทหารบก, 15(3), 256-268.
คะนึงนุช แจ้งพรมมา, & พัทธนันท์ คงทองม. (2561). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับ HbA1c ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลพระยืน จังหวัดขอนแก่น. วารสารมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 10(19), 1-13.
ณัฐนนท์ พีระภาณุรักษ์ม. (2564). ความสัมพันธ์ของวิถีชีวิตและการปรับตัวตามแผนการรักษาของผู้ป่วยเบาหวาน ในคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โรงพยาบาลศรีเมืองใหม่ ตําบลนาคํา อําเภอศรีเมืองใหม่ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสาธารณสุขมูลฐานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 36(2), 115-131
ธีรเดช ชนะกุล. (2565). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความสามารถในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลเขาพนม จังหวัดกระบี่. วารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม, 2(3), 1-17.
ปกาสิต โอวาทกานนท์. (2554). ผลการดูแลรักษาเบาหวานและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลใน เลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในโรงพยาบาลทรายมูล. ศรีนครินทร์เวชสาร, 26(4),339-49.
พงษ์รัตน์ ไกรพรม. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ไม่พึ่งอินซูลิน ที่มารับบริการ ที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโนนสมบูรณ์ อำเภอเมืองบึงกาฬ จังหวัดบึงกาฬ. ผลงานวิจัยและแลกเปลี่ยนความรู้ด้านการสาธารณสุข R2R BKPHO. ค้นเมื่อ 13 ตุลาคม 2566, จาก https://bkpho.moph.go.th/ssjweb/bkresearch/require/
files/post-doc/20231221121847.pdf
ยวิษฐา สุขวาสนะ. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล ความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมการดูแลตนเองกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร, 11(1), 52.
โรงพยาบาลสระใคร. (2566). รายงานข้อมูลผู้ป่วยโรคเบาหวาน อำเภอสระใคร จังหวัดหนองคาย. หนองคาย: โรงพยาบาล. (เอกสารอัดสำเนา).
ฤทธิรงค์บูรพันธ์ และนิรมล เมืองโสม. (2556). ปัจจัยที่มีผลต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลสร้างคอมจังหวัดอุดรธานี. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 6(3), 102-109.
วริสรา สุวีระ และเสาวนันท์ บำเรอราช. (2557). การผิดนัดและตัวชี้วัดทางคลินิกของผลการดูแลในผู้ป่วย เบาหวานในหน่วยบริการปฐมภูมิสามเหลี่ยมโรงพยาบาลศรีนครินทร์. ศรีนครินทร์เวชสาร, 29 (5), 449-454.
วิชัย เอกพลากร. (บก.). (2563). รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562-2563. กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิค แอนด์ ดีไซน์
วิชัย เอกพลากร. (บรรณาธิการ). (2557). รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมาร. (2566). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2566. กรุงเทพฯ: ศรีเมืองการพิมพ์.
สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ. (2566). รายงานภาระโรคและการบาดเจ็บของประชากรไทย พ.ศ.2562. นนทบุรี: แฮนดี เพรส.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดหนองคาย. (2566). สถานะสุขภาพการป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อที่สำคัญ. ค้นเมื่อ 2 สิงหาคม 2566, จาก https://wwwnko.moph.go.th/main_new/
Alaofè, H., Hounkpatin, W. A., Djrolo, F., Ehiri, J., & Rosales, C. (2021). Knowledge, attitude, practice and associated factors among patients with type 2 diabetes in Cotonou, Southern Benin. BMC Public Health, 21(1), 1-11.
Alebachew Woldu, M., Diriba Wami, C., Likisa, J., Temesgen, G., Tesfaye, G., & Dinsa, H. (2014). Factors associated with poor glycemic control among patients with type 2 diabetes mellitus in Ambo Hospital, Ambo; Ethiopia. Endocrinology & Metabolic Syndrome, 3(4), 1-6.
Al-Rasheedi A. A. (2014). The Role of Educational Level in Glycemic Control among Patients with Type II Diabetes Mellitus. International Journal of Health Sciences, 8(2), 177-187.
Dantas, L. F., Fleck, J. L., Cyrino Oliveira, F. L., & Hamacher, S. (2018). No-shows in appointment scheduling: A systematic literature review. Health Policy, 122(4), 412-421.
GBD 2021 Diabetes Collaborators (2023). Global, regional, and national burden of diabetes from 1990 to 2021, with projections of prevalence to 2050: A systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2021. Lancet, 402(10397), 203-234.
Hwang, A. S., Atlas, S. J., Cronin, P., Ashburner, J. M., Shah, S. J., He, W., et al. (2015). Appointment “no-shows” are an independent predictor of subsequent quality of care and resource utilization outcomes. Journal of General Internal Medicine, 30(10), 1426-1433.
IDF Diabetes Atlas. (2021). Diabetes around the world 2021. Retrieved April 28, 2023, from https://diabetesatlas.org/
regional-factsheets/
Karter, A. J., Parker, M. M., Moffet, H. H., Ahmed, A. T., Ferrara, A., Liu, J. Y., et al. (2004). Missed appointments and poor glycemic control: an opportunity to identify high-risk diabetic patients. Medical care, 42(2), 110-115.
Nuti, L. A., Lawley, M., Turkcan, A., Tian, Z., Zhang, L., Chang, K., et al. (2012). No-shows to primary care appointments: subsequent acute care utilization among diabetic patients. BMC Health Services Research, 12, 304.
Ogez, D., Bourque, C. J., Péloquin, K., Ribeiro, R., Bertout, L., Curnier, D., et al. (2019). Definition and improvement of the concept and tools of a psychosocial intervention program for parents in pediatric oncology: A mixed-methods feasibility study conducted with parents and healthcare professionals. Pilot and Feasibility Studies, 5, 20
Patrick, N. B., Yadesa, T. M., Muhindo, R., & Lutoti, S. (2021). Poor Glycemic Control and the Contributing Factors Among Type 2 Diabetes Mellitus Patients Attending Outpatient Diabetes Clinic at Mbarara Regional Referral Hospital, Uganda. Diabetes, Metabolic Syndrome and Obesity, 14, 3123-3130.
Sun, H., Saeedi, P., Karuranga, S., Pinkepank, M., Ogurtsova, K., Duncan, B. B., et al. (2022). IDF Diabetes Atlas: Global, regional and country-level diabetes prevalence estimates for 2021 and projections for 2045. Diabetes Research and Clinical Practice, 183, 109119.
Yahaya, J. J., Doya, I. F., Morgan, E. D., Ngaiza, A. I., & Bintabara, D. (2023). Poor glycemic control and associated factors among patients with type 2 diabetes mellitus: A cross-sectional study. Scientific Reports, 13(1), 9673.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Faculty of Public Health, Khon Kaen University

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.