Factors Affecting the Care of Psychiatric Patients with Serious Mental Illness with High Risk to Violence in District Health Board in Khon Kaen Province
Keywords:
Psychiatric Patients with Serious Mental Illness with High Risk to Violence, District Health BoardAbstract
The mental health situation in Thailand has been increasingly rising. Psychiatric patients who are at high risk of violence should be cared for by the network partners of the District Health Board (DHB). It requires a systematic working process and essential knowledge for caring for psychiatric patients. Most previous studies have focused on specific public health professionals or patients, while studies in the context of the DHB remain limited. Therefore, a research gap exists in the context of the DHB, which may affect the efficiency of psychiatric patient care. This cross-sectional study design aimed to examine factors affecting the care of psychiatric patients with serious mental illness by the District Health Board. The sample consisted of 125 members of the District Health Board in Khon Kaen Province. Data were collected using questionnaires between 1–30 November 2025. Data were analyzed using descriptive and inferential statistics, including Pearson’s correlation coefficient and stepwise multiple regression analysis at a significance level of 0.05.
The results showed that the sample had a high level; management processes with a mean of 4.39 (S.D.=0.40), knowledge regarding psychiatric patients (Mean= 4.54, S.D.=0.34), and psychiatric patient care (Mean=4.25, S.D.=0.37). It was also found that management processes in organizational management (B=0.419, 95% CI: 0.359 to 0.478), supervision and control (B=0.449, 95% CI: 0.366 to 0.532), personnel management (B = 0.340, 95% CI: 0.262 to 0.419), and command (B= -0.476, 95% CI: -0.609 to -0.344) jointly predicted and affected the care of psychiatric patients at high risk of violence in the community by the District Health Board at 84.4% (R²=0.834).
Therefore, the District Health Board should prioritize organizational management processes, as well as systematic supervision and monitoring, to enhance the effectiveness of psychiatric patient care in the community.
References
กรมสุขภาพจิต. (2561). แผนพัฒนาสุขภาพจิตแห่งชาติ ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2561–2580). ค้นเมื่อ 10 มิถุนายน 2568, จาก https://dmh-elibrary.org/items/show/450
กรมสุขภาพจิต. (2565). แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี (พ.ศ.2566-2570) ของกรมสุขภาพจิต. ค้นเมื่อ 13 มิถุนายน 2568, จาก https://dmh.go.th/intranet/view.asp?id=4444
กรมสุขภาพจิต. (2566). มาตรฐานการปฏิบัติงาน: การดูแลผู้ป่วยจิตเวชและยาเสพติดที่มีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรง (SMI-V). กรุงเทพฯ: บียอนด์ พับลิชชิ่ง.
กระทรวงสาธารณสุข. (2567). การดำเนินงานเพื่อการบำบัดดูแลผู้ป่วยยาเสพติดอย่างมีส่วนร่วมของชุมชน (Community Based Treatment and CBTx) ภายใต้กลไกคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.). นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.
กิตติ เหล่าสุภาพ, & ธานินทร์ ไชยานุกล. (2565). ปัจจัยการบริหารและกระบวนการบริหารที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพแห่งประเทศไทย, 4(2), 67–76.
จุฬาลักษณ์ นิลอาธิ, & เนาวรัตน์ สิงห์สนั่น. (2564). บทบาทของพยาบาลจิตเวชชุมชนเพื่อเสริมสร้างพลังสุขภาพจิตในผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภทที่ได้รับการวินิจฉัยครั้งแรก. วารสารพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยสยาม, 22(43), 103-113.
ณัฐดนัย โคตรบรรเทา, มกรพันธุ์ จุฑะรสก, & ประจักร บัวผัน. (2566). ปัจจัยทางการบริหารและปัจจัยแห่งความสำเร็จที่มีผลต่อการปฏิบัติงานคลินิกหมอครอบครัว หน่วยบริการปฐมภูมิ และเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิของเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 17(2), 645-661.
ทิพย์ภา เชษฐ์เชาวลิต, วิลาวรรณ คริสต์รักษา, ดำรงค์ แวอาลี, & สุนันทา เศรษฐวัชราวนิช. (2560). ความต้องการของผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเวชที่บ้านในสถานการณ์ความไม่สงบในชายแดนใต้. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย 2560, 62(4), 323-336.
ธงชัย ปัญญูรัตน์. (2565). ผลของรูปแบบการพัฒนาคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 15(2), 133-144.
ธมลวรรณ สีนาค. (2560). ปัจจัยทำนายความสามารถในการดูแลของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่เป็นโรคซึมเศร้า. วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
ธิชามณฑน์ สวนกระจ่าง, วินีกาญจน์ คงสุวรรณ, & อรวรรณ หนูแก้ว. (2565). ปัจจัยทำนายความสามารถในการปฏิบัติเพื่อการดูแลของผู้ดูแลผู้ติดสารเสพติด ที่มีอาการทางจิตร่วม. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 10(2), 1-14.
นริศรา นิลละออง. (2559). กระบวนการบริหารงานที่มีผลต่อการปฏิบัติงานในการดำเนินงานหมอครอบครัวของผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ในจังหวัดขอนแก่น. วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารสาธารณสุข บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
นันท์พญาน์ พิมพ์บุตร, & นิตยา ฤทธิ์ศรี. (2568). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวชยาเสพติดที่มีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรง ด้วยการระดมพลังทางสังคมร่วมกับการจัดการรายกรณี อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม, 22(2), 177-192.
นุสรา นามเดช, ดวงดาว อุบลแย้ม, & นงคาร รางแดง. (2565). ปัจจัยทำนายความมั่นใจในการดูแลผู้ป่วยจิตเวชของบุคลากรทางสุขภาพในหน่วยบริการปฐมภูมิ. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 28(2). e 259001.
ปิยะพงษ์ บุษบงก์, & พบสุข ช่ำชอง.(2561). การให้ความสำคัญกับเครือข่ายในทางนโยบายสาธารณะและการ บริหารจัดการ: มุมมองเชิงวิพากษและกรอบการวิเคราะห์สำหรับข้ามพ้นสัญญะที่กลวงเปล่า. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 14(2), 113-136.
พีรญา วันนา, & นพรัตน์ เสนาฮาด. (2568). ปัจจัยที่มีผลต่อการดำเนินงานของคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ จังหวัดชัยภูมิ. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 45(1), e16418.
รัศมี ชุดพิมาย. (2565). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวชเรื้อรังกลุ่มเสี่ยงในชุมชนด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 16(3), 851-867.
วุฒินันต์ สุดบอนิจ. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานของคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ จังหวัดยโสธร. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา, 7(1), 89–95.
สมพงษ์ สุรักษ์, & รุจิรา อำพันธ์. (2567). การพัฒนาระบบเครือข่ายเพื่อดูแลผู้ป่วยจิตเวชโดยใช้การมีส่วนร่วมของ พชอ. ตำบลตาอุด อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพศรีสะเกษ, 3(4), 16–23.
สำนักงานเขตสุขภาพที่ 7 (2566). รายงานผลการตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. ขอนแก่น: สำนักงานเขตสุขภาพที่ 7.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น (2568). จำนวนคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ (พชอ.) จังหวัดขอนแก่น. ขอนแก่น: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. (2566). เอกสารสรุปผลการดำเนินงานตามประเด็นการตรวจราชการ จังหวัดขอนแก่น ปีงบประมาณ 2566.ขอนแก่น: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น.
สำนักนายกรัฐมนตรี. (2561). พระราชบัญญัติสุขภาพจิต (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2561. ค้นเมื่อ 16 มิถุนายน 2568, จาก https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2561/E/054/1.PDF
อโนชา ทัศนาธนชัย, พิชามญช์ ปุณโณทก, วรรณรัตน์ ลาวัง, สุรภา สุขสวัสดิ์, & รัชนี สรรเสริญ. (2565). ปัจจัยทำนายความพร้อมในการดูแลผู้ที่เจ็บป่วยทางจิตเวชของญาติผู้ดูแล จังหวัดชลบุรี. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 28(2), 106-121.
อรรถวิทย์ วงศ์มณี, & กิตติ เหล่าสุภาพ. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการปฏิบัติตามบทบาทของคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอในเขตสุขภาพที่ 10. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 15(3), 169-183.
อรุณ จิรวัฒน์กุล. (2558). สถิติทางวิทยาศาสตร์สุขภาพเพื่อการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Weirich, H., & Koontz, H. (1993). Management: A global perspective. New York: McGraw-Hill.
World Health Organization. (2022). Mental disorders. Retrieved June 16, 2025, from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-disorders
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Faculty of Public Health, Khon Kaen University
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
