Association of Comorbidities and Results of Laboratory Testing before the Beginning Treatment with Hepatotoxicity due to Anti-Tuberculosis Drugs: Academic Article
Keywords:
Hepatotoxicity, Tuberculosis, Anti-tuberculosis, Comorbidity, Laboratory testing, Literature review, Hepatotoxicity, Tuberculosis, Anti-Tuberculosis, Comorbidity, Laboratory TestingAbstract
Tuberculosis is an important communicable disease caused of death among population worldwide. Tuberculosis treatment with the first-line anti-tuberculosis drugs (Isoniazid, Rifampicin, Pyrazinamide and Ethambutol) may induce the occurrence of hepatotoxicity that is one of the adverse anti-tuberculosis drugs reaction. The objective of this academic article was to determine the factors associated with hepatotoxicity due to anti-tuberculosis drugs. The research articles published in both national and international databases were systematically reviewed. The results of factors associated with hepatotoxicity due to anti-tuberculosis drugs were presented as forest plot and determined by using effect size and 95% confidence interval (95%CI). The review revealed factors associated with hepatotoxicity due to anti-tuberculosis drugs were comorbidities and results of laboratory testing before the beginning treatment. The comorbidities were as followings 1) HIV and clinical staging of HIV infection 2) hepatitis and hepatitis B and C infection 3) cancer 4) diabetes mellitus (DM) 5) DM and HIV co-infection 6) renal failure 7) sexual transmitted diseases and 8) other illnesses. The results of laboratory testing were as followings 1) serum albumin 2) serum total bilirubin 3) liver enzymes 4) CD4 5) viral load and 6) cholesterol. Therefore, medical and health professionals who are responsible for caring patients with tuberculosis should intensively monitor the occurrence of hepatotoxicity. In particular, tuberculosis patients who have comorbidities and abnormal results of laboratory testing should be intensively cared in order to prevent and reduce risk of hepatotoxicity due to anti-tuberculosis drugs.
References
กองวัณโรค กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2562). สถานการณ์วัณโรคของประเทศไทย. ค้นเมื่อ 13 มกราคม 2564, จาก https://www.tbthailand.org/download/Factsheet_TB.pdf.
ขวัญชนก เจนวีระนนท์. (2560). รูปแบบการคัดกรองและประเมินภาวะโภชนาการในผู้ป่วยที่รักษาในโรงพยาบาล: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. วิทยานิพนธ์ปริญญาเภสัชศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการคุ้มครองผู้บริโภคด้านสาธารณสุข บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ณัฐดนัย เนียมทอง. (2561). CD4 คืออะไร. ค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2563, จาก https://www.scimath.org/article-science/item/
-cd4
ถิรนันท์ กลัดพ่วง, ธนิยา เชี่ยวชาญ, & รัชนู เจริญพักตร์. (2555). สูตรยาต้านวัณโรคหลังผู้ป่วยเกิดภาวะตับอักเสบระหว่างรักษา
วัณโรค ในสถาบันบำราศนราดูร ปี 2548-2552. วารสารควบคุมโรค, 38(4), 306-317.
ธีระ พิรัชวิสุทธิ์. (2546). บทความฟนวิชา โรคตับอักเสบจากไวรัส ซี. วารสารโลหิตวิทยาและเวชศาสตร์บริการโลหิต, 13(2),
-166.
นวพรรณ จารุรักษ์. (2006). ไขมันในเลือด: ความสำคัญทางคลินิกและการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ. จุฬาลงกรณ์เวชสาร, 50(7), 443-458.
ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์. (2562). วิธีการวิจัยทางสาธารณสุข (ฉบับปรับปรุง). สงขลา: นำศิลป์โฆษณา.
พิมพ์ภากร ชเนตต์มหรรฆ์. (2551). การตรวจนับ CD4+ Lymphocyte ในผู้ป่วยเอดส์ ด้วยชุดตรวจ CD4+ SELECTTM โดยเครื่องวิเคราะห์เม็ดเลือด ABX-Micros 60. ขอนแก่น: สาขาวิชาเทคนิคการแพทย์ คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เมดไทยดอทคอม. (2562). การตรวจ Direct bilirubin (บิลิรูบินชนิดละลายน้ำ) คืออะไร ?. ค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2563, จาก https://medthai.com/การตรวจ-direct-bilirubin/
โรงพยาบาลศิริราช ปิยมหาการุณ. (2563). มะเร็ง คืออะไร? ค้นเมื่อ 30 กันยายน 2563, จากhttps://www.siphhospital.com/th/ news/article/share/240
วิระพล ภิมาลย์. (2559). หลักการใช้ยารักษาโรคตับ. มหาสารคาม: คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
วิลาวัณย์ ทองเรือง. (2557). ภาวะพิษต่อตับจากยาต้านวัณโรค: อุบัติการณ์ กลไก และการจัดการ. วารสารไทยเภสัชศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ, 7(4), 197-204.
ศูนย์โรคระบบทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลเปาโล. (2563). ตับอักเสบ. ค้นเมื่อ 29 กันยายน 2563, จาก http://poalohospital.com/ th-th/phahol/Article/Details/บทความ-ทางเดินอาหารและตับ/ตับอักเสบ
สภาเทคนิคการแพทย. (2560). คูมือการตรวจหาการติดเชื้อเอชไอวี สําหรับเทคนิคการแพทย์. กรุงเทพฯ: พี.เอส.เซอร์วิส.
สาริณีย์ กฤติยานันต์, รุ่งเพ็ชร สกุลบำรุงศิลป์, ศุภกิจ วงศ์วิวัฒนนุกิจ, & วิศาล สุทธิพัฒนางกูร. (2545). ปัจจัยเสี่ยงของการเกิดพิษต่อตับจากยาต้านวัณโรคในผู้ป่วยคนไทย. ไทยเภสัชสาร, 26(3-4), 121-128.
สำนักโรคเอดส์ วัณโรค และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค. (2560). แนวทางการตรวจรักษาและป้องกันการติดเชื้อ
เอชไอวี ประเทศไทย ปี 2560. นนทบุรี: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักวัณโรค กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2561). แนวทางการควบคุมวัณโรคประเทศไทย พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ:
อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.
สุรศักดิ์ เอกพงศ์ไพสิฐ, & ธีระ พิรัชวิสุทธิ์. (2559). ภาวะตับวายเฉียบพลัน (Acute liver failure). ค้นเมื่อ 29 กันยายน 2563, จาก http://samitivejhospitals.com/th/ภาวะตับวายเฉียบพลัน/
อรสา ตั้งสายัณห์. (2560). การพยาบาลทารกแรกเกิดที่มีภาวะตัวเหลือง. [ม.ป.ท.: ม.ป.พ.].
Ali, A. H., Belachew, T., Yami, A., & Ayen, W. Y. (2013). Anti-tuberculosis drug induced hepatotoxicity among TB/HIV co-infected patients at Jimma University Hospital, Ethiopia: Nested case-control study. Plos One, 8(5), 1-8.
American Diabetes Association. (2005). Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care, 28, S37-S42.
Anand, A. C., Seth, A. K., Paul, M., & Puri, P. (2004). Risk factors of hepatotoxicity during anti-tuberculosis treatment. Medical Journal, Armed Forces India, 62(1), 45-49.
Babalik, A., Arda, H., Bakirci, N., Agca, S., Oru, K., Kizilta, S., et al. (2012). Management of and risk factors related to hepatotoxicity during tuberculosis treatment. Tuberk Toraks, 60(2), 136-144.
Bindroo, S. & Challa H.J. (2018). Renal Failure. Retrieved October 1, 2020, from https://www.researchgate.net/ publication/327321601_Renal_Failure
Bouazzi, O. E., Hammi, S., Bourkadi, J., Tebaa, A., Tanani, D. S., Bencheikh, R. S., et al. (2016). First line anti-tuberculosis induced hepatotoxicity: incidence and risk factors. Pan African Medical Journal, 25(167), 1-10.
Facino, R. M., & Carini, M. (1980). The inhibitory effect of pyrazinamide on microsomal monooxygenase activities is related to the binding to reduced cytochrome P-450. Pharmacol Res Commun, 12(6), 523-537.
Fernández-Villar, A., Sopeña, B., Fernández-Villar, J., Vázquez-Gallardo, R., Ulloa, F., Leiro, V., et al. (2004).
The influence of risk factors on the severity of anti-tuberculosis drug-induced hepatotoxicity. International Journal of Tuberculosis and Lung Disease, 8(12), 1499-1505.
Khalili, H., Dashti-Khavidaki, S., Rasoolinejad, M., Rezaie, L., & Etminani, M. (2009). Anti-tuberculosis drugs related hepatotoxicity; incidence, risk factors, pattern of changes in liver enzymes and outcome. DARU Journal of Pharmaceutical Science, 17(3), 163-167.
Lomtadze, N., Kupreishvili, L., Salakaia, A., Vashakidze, S., Sharvadze, L., Kempker, R. R. et al. (2013). Hepatitis C virus co-infection increases the risk of antituberculosis drug-induced hepatotoxicity among patients with pulmonary tuberculosis. Plos One, 8(12), 1-11.
Mahmood, K., Hussain, A., Jairamani, K. L., Talib, A., Abbasi, B., & Salkeen, S. (2007). Hepatotoxicity with antituberculosis drugs: The risk factors. Pakistan Journal of Medical Sciences, 23(1), 33-38.
Marzuki, O. A., Fauzi, A. R. M., Ayoub, S., & Kamarul I. M. (2008). Prevalence and risk factors of antituberculosis drug-induced hepatitis in Malaysia. Singapore Medical Journal, 49(9), 688-693.
Mohi-Ud-Din, R., & Lewis, J. H. (2004). Drug- and chemical-induced cholestasis. Clinics in Liver Disease, 8(1), 95-132.
Nader, L. A., de Mattos, A. A., Picon, P. D., Bassanesi, S. L., De Mattos, A. Z., & Pineiro Rodriguez, M. (2010). Hepatotoxicity due to rifampicin, isoniazid and pyrazinamide in patients with tuberculosis: Is anti-HCV a risk factor? Annals of Hepatology, 9(1), 70-74.
Nishimura, Y., Kurata, N., Sakurai, E., & Yasuhara, H. (2004). Inhibitory effect of antituberculosis drugs on human cytochrome P450-mediated activities. Journal of Pharmacological Sciences, 96(3), 293-300.
Ramappa, V., & Aithal, G. P. (2012). Hepatotoxicity Related to Anti-tuberculosis Drugs: Mechanisms and Management. Journal of Clinical and Experimental Hepatology, 3(1), 37-49.
Satyaraddi, A., Velpandian, T., Sharma, S. K., Vishnubhatla, S., Sharma, A., Sirohiwal, A., et al. (2014). Correlation of plasma anti-tuberculosis drug levels with subsequent development of hepatotoxicity. International Journal of Tuberculosis and Lung Disease, 18(2), 188-195.
Schaberg, T., Rebhan, K., & Lode, H. (1996). Risk factors for side-effects of isoniazid, rifampin and pyrazinamide in patients hospitalized for pulmonary tuberculosis. European Respiratory Journal, 9(10), 2026-2030.
Shakya, R., Rao, B.S., & Shrestha, B. (2004). Incidence of hepatotoxicity due to antitubercular medicines and assessment of risk factors. Annals of Pharmacotherapy, 38, 1074-1079.
Sharma, S. K., Balamurugan, A., Saha, P. K., Pandey, R. M., & Mehra, N. K. (2002). Evaluation of clinical and immunogenetic risk factors for the development of hepatotoxicity during antituberculosis treatment. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 166(7), 916-919.
Shen, X., Yuan, Z., Mei, J., Zhang, Z., Guo, J., Wu, Z., et al. (2014). Anti-tuberculosis drug-induced liver injury in Shanghai: Validation of Hy’s law. Drug Safety, 37(1), 43-51.
Shu, C.C., Lee, C.H., Lee, M.C., Wang, J.Y., Yu, C.J., & Lee, L.N. (2013). Hepatotoxicity due to first-line anti-tuberculosis drugs: A five-year experience in a Taiwan medical centre. International Journal of Tuberculosis and Lung Disease, 17(7), 934-939.
Singla, R., Sharma, S. K., Mohan, A., Makharia, G., Sreenivas, V., Jha, B., et al. (2010). Evaluation of risk factors for antituberculosis treatment induced hepatotoxicity. Indian Journal of Medical Research, 132, 81-86.
SinoBiological. (2020). Cluster of differentiation 4/CD4. Retrieved October 3, 2020, from https://www.sinobiological.com/research/cd-antigens/cluster-of-differentiation-4.
Steele, M. A., Burk, R. F., & DesPrez, R. M. (1991). Toxic hepatitis with isoniazid and rifampin: A meta-analysis. Chest, 99(2), 465-471.
Tostmann, A., Boeree, M. J., Aarnoutse, R. E., Lange, W. C. M., Ven, A. J., & Dekhuijzen, R. (2007). Antituberculosis drug-induced hepatotoxicity: Concise up-to-date review. Journal of Gastroenterology and Hepatology, 23(2), 192-202.
Weinberg, J. L., & Kovarik, C. L. (2010). The WHO clinical staging system for HIV/AIDS. American Medical Association Journal of Ethics, 12(3), 202-206.
World Health Organization. (2019). Global tuberculosis report 2019. France: Minimum Graphics.
Yee, D., Valiquette, C., Pelletier, M., Parisien, I., Rocher, I., & Menzies, D. (2003). Incidence of serious side effects from first-line antituberculosis drugs among patients treated for active tuberculosis. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 167(11), 1472-1477.
Yimer, G., Aderaye, G., Amogne, W., Makonnen, E., Aklillu, E., Lindquist, L. et al. (2008). Anti-Tuberculosis therapy-induced hepatotoxicity among ethiopian HIV-positive and negative patients. Plos One, 3(3), 1-5.
Zeleke, A., Misiker, B., & Yesuf, T.A. (2020). Drug-induced hepatotoxicity among TB/HIV co-infected patients in a referral hospital, Ethiopia. BMC Research Notes, 13(2), 1-5.
Weinberg, J.L. & Kovarik, C.L. (2010). The WHO Clinical Staging System for HIV/AIDS. American Medical Association Journal of Ethics, 12(3), 202-206.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2021 Faculty of Public Health, Khon Kaen University
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
