ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของประชาชนกลุ่มอายุ 19-24 ปี ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองอุ่ม ตำบลนาสีนวน อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม
คำสำคัญ:
คุณภาพชีวิต, ปัจจัยสัมพันธ์, ประชาชนวัยผู้ใหญ่ตอนต้นบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของประชาชนวัยผู้ใหญ่ตอนต้น ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองอุ่ม ตำบลนาสีนวน อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม เป็นการศึกษาเชิงภาคตัดขวาง ในกลุ่มตัวอย่าง 114 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อ ฉบับภาษาไทย (WHOQOL–BREF–THAI) และเก็บข้อมูล ลักษณะทางประชากร พฤติกรรมเสี่ยงโรคไม่ติดต่อ ความรอบรู้ด้านสุขภาพ สุขภาพจิต (ST-5, 2Q) และการได้รับวัคซีน เก็บข้อมูลระหว่างกันยายน-ตุลาคม พ.ศ. 2568 วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้ Chi-square test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05
ผลการศึกษาพบว่า ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงร้อยละ 55.26 อายุเฉลี่ย 21.21 ±1.6 ปี BMI ปกติร้อยละ 64.91 รายได้เฉลี่ย 6,929.82 บาท ใช้สิทธิบัตรทองร้อยละ 88.60 และไม่มีโรคประจำตัวร้อยละ 98.25 มีพฤติกรรมสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ ระดับเสี่ยงต่ำ และกิจกรรมทางกายระดับปานกลางร้อยละ 72.81, 83.33 และ 67.55 ตามลำดับ มีความรอบรู้ด้านสุขภาพระดับดีมากร้อยละ 71.93 ไม่มีความเครียดร้อยละ 93.86 ได้รับวัคซีน HPV (เพศหญิง) ร้อยละ 33.33 และไข้หวัดใหญ่ร้อยละ 46.50 มีคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ในระดับดีร้อยละ 78.07 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ รายได้เฉลี่ยต่อเดือน (p=0.01, OR= 3.71 95% CI=1.353–10.159) ความเครียด (p=0.04, OR=0.18, 95% CI=0.038–0.881) และการได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ (p=0.003, OR=0.21, 95% CI=0.074–0.619) โดยสรุป ส่วนใหญ่มีคุณภาพชีวิตในระดับดี ควรมีการส่งเสริมรายได้ การเข้าถึงบริการด้านสุขภาพ การดูแลสุขภาพจิต และการเข้าถึงวัคซีน เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนวัยผู้ใหญ่ตอนต้นในชุมชน
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2559). เครื่องชี้วัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อ ฉบับภาษาไทย. ค้นเมื่อ 19 ตุลาคม 2568, จาก https://dmh.go.th/test/whoqol/
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. (2565). แนวทางการวิเคราะห์ข้อมูลการคัดกรองสุขภาพและพฤติกรรมเสี่ยงโรคไม่ติดต่อ (Online Survey). ค้นเมื่อ 19 ตุลาคม 2568, จาก https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1330620221018004355.pdf
กองส่งเสริมและพัฒนาสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ดาวน์โหลดแบบประเมิน ค้นเมื่อ 19 ตุลาคม 2568 จาก https://dmhpd.dmh.go.th/
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. (2565). แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนเพื่อป้องกันโรคติดเชื้อและโรคไร้เชื้อที่สำคัญของประชาชนวัยทำงานในหมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ. ค้นเมื่อ 19 ตุลาคม 2568, จาก https://hed.hss.moph.go.th/tool-hlhb/
ดนัย ชินคำ, สุรเดช ดวงทิพย์สิริกุล, อกนิฎฐา พูนชัย, กุมารีพัชนี, & ภูษิต ประคองสาย. (2562). การประเมินเทคโนโลยีด้านสุขภาพกับการพัฒนาชุดสิทธิประโยชน์ภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 13(1), 34–46.
นอรีนี ตะหวา, & หทัยรัตน์ ตัลยารักษ์. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับคุณภาพชีวิตของกลุ่มวัยทำงานในชุมชนเทศบาลเมืองปากพูน จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 32(1), 31-42.
นิศาชล สัตยานุรักษ์, วิชุดา จิรพรเจริญ, อนวัช วิเศษบริสุทธิ์, นลินี จักรแก้ว, อัศวิน โรจนสุมาพงศ์ & กนกพร ภิญโญพรพาณิชย. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างการออกกําลังกายกับคุณภาพชีวิตของนักศึกษาแพทย์. เชียงใหม่เวชสาร, 57(2), 99-108.
ภัควรินทร์ ภัทรศิริสมบูรณ์, สุวรรณี มณีศรี, & ทศพร บุญญานุสนธิ์. (2568). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมสุขภาพ 3 อ 2 ส และคุณภาพชีวิตของประชาชนในจังหวัดจันทบุรี. วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข, 5(3), e275084.
สาธินี เหลืองอร่ามกุล (2565). ปัจจัยที่ทำให้เกิดความเครียดและผลของความเครียดของพนักงานในกลุ่มบริษัทสตาร์ทอัพในกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม. (2567). ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC). ค้นเมื่อ 19 มีนาคม 2569, จาก https://drive.google.com/file/d/1xJZoONR4YaLwXuZ7DLZLN1zcF9g1pzuU/view
สุจิรา ฟุ้งเฟื่อง, ยุทธศาสตร์ ฟุ้งเฟื่อง, & อรธิรา บุญประดิษฐ์. (2566). การคัดกรองและการดูแลภาวะซึมเศร้าเบื้องต้นของทหารชายแดน. วารสารคุณภาพชีวิตกับกฎหมาย, 19(1), 68-82.
สุวรรณา หล่อโลหการ, & ประพรศรี นรินทรรักษ์. (2564) ความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมสุขภาพ และคุณภาพชีวิตของอาสาสมัครสาธารณสุขจังหวัดภูเก็ต. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 30(Suppl. 3), S414-422.
อรพรรณ ลือบุญธวัชชัย, ดวงเดือน ศาสตรภัทร, สุดารัตน์ วงศ์จุลชาติ, ณนิตา พิศเพลิน, นารีรัตน์ กิติอาษา, & วาสนา รุ่งโรจน์วัฒนา.(2565). การศึกษาสภาพปัญหาด้านสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชนบริเวณรอบวิทยาลัยเซนต์หลุยส์. วารสารสุขภาพกับการจัดการสุขภาพ, 8(1), 220–232.
Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259-267.
Taavela, K., Eriksson, T., Huhtala, H., Bly, A., Harjula, K., Heikkila, K., et al. (2024). The quality of life of frequently vs. infrequently screened HPV vaccinated women. Quality of Life Research, 33(4), 941-949.
World Health Organization. (1997). Measuring quality of life. Retrieved 19 March 2025, from https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/63482/WHO_MSA_MNH_PSF_97.4.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Yoshino, Y., Wakabayashi, Y., & Kitazawa, T. (2021). The clinical effect of seasonal flu vaccination on health-related quality of life. International Journal of General Medicine, 14, 2095-2099.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.