ผลของโปรแกรมส่งเสริมทักษะสมองต่อทักษะการคิดเชิงบริหารในเด็กวัยก่อนเรียน

ผู้แต่ง

  • เพ็ญนภา เพ็ชรเล็ก วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ตรัง คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • เบญจวรรณ ช่วยแก้ว วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ตรัง คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อัศรีย์ พิชัยรัตน์ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ตรัง คณะพยาบาลศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก

คำสำคัญ:

โปรแกรมการส่งเสริมทักษะสมอง, การคิดเชิงบริหาร, เด็กวัยก่อนเรียน

บทคัดย่อ

โปรแกรมส่งเสริมทักษะสมองต่อทักษะการคิดเชิงบริหารในเด็กวัยก่อนเรียน มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยของทักษะการคิดเชิงบริหารในเด็กวัยก่อนเรียนกลุ่มทดลอง ก่อนและหลังได้รับโปรแกรมส่งเสริมทักษะสมอง และเปรียบเทียบผลต่างคะแนนเฉลี่ยของทักษะการคิดเชิงบริหารในเด็กวัยก่อนเรียน ก่อนและหลังได้รับโปรแกรมส่งเสริมทักษะสมองระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม การวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research) ศึกษาแบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลอง (Two-group pretest-posttest design) กลุ่มตัวอย่าง คือ เด็กวัยก่อนเรียนที่มีอายุระหว่าง 3-5 ปี จำนวน 70 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลองจำนวน 35 ราย และกลุ่มควบคุม จัดกิจกรรม 3 กิจกรรม ระยะเวลา 4 สัปดาห์ สัปดาห์ละ 2 ครั้ง วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานและทดสอบความแตกต่างของข้อมูลทั่วไประหว่างกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลอง โดยใช้สถิติ Chi-Square และสถิติ Independent t-test และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Dependent t-test

ผลการศึกษา พบว่า ภายหลังได้รับโปรแกรมส่งเสริมทักษะสมอง กลุ่มทดลอง มีคะแนนเฉลี่ยของทักษะการคิดเชิงบริหารในเด็กวัยก่อนเรียนสูงกว่าก่อนได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Mean difference = 20.97, p< 0.001) และเมื่อเปรียบเทียบผลต่างคะแนนเฉลี่ยของทักษะการคิดเชิงบริหารในเด็กวัยก่อนเรียน ก่อนและหลังได้รับโปรแกรมส่งเสริมทักษะสมองระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม พบว่า แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p< 0.001) ดังนั้นโปรแกรมส่งเสริมทักษะสมองสามารถส่งเสริมทักษะการคิดเชิงบริหารในเด็กวัยก่อนเรียนได้อย่างมีนัยสำคัญ และบุคลากรทางด้านสาธารณสุขและการศึกษาปฐมวัยสามารถนำไปเป็นกิจกรรมในการส่งเสริมทักษะการคิดเชิงบริหาร เพื่อลดปัญหาพฤติกรรมการคิดเชิงบริหารที่อาจจะเกิดขึ้นกับเด็กวัยก่อนเรียน และควรติดตามผลระยะยาว เพื่อให้มีประสิทธิภาพต่อไป

เอกสารอ้างอิง

จงจิต เค้าสิม, & สันติ วิจักขณาลัญฉ์. (2567). ทักษะการคิดเชิงบริหาร รากฐานพัฒนาการของเด็กปฐมวัยในศตวรรษที่ 21. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(7), 964-980.

ธีราลักษณ์ เนตรนิลวีรโชติ, จุฑามาศ แหนจอน, & วรากร ทรัพย์วิระปกรณ์. (2561). ผลของโปรแกรมการเล่านิทานประกอบภาพโดยใช้พระบรมราโชวาท ในหลวงรัชกาลที่ 9 ต่อหน้าที่บริหารจัดการของสมองในเด็กปฐมวัย. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 24(2), 62-79.

เบญจวรรณ วิสุทธิเสน. (2562). ผลของการจัดกิจกรรมเล่นไม้บล็อกเป็นกลุ่มที่มีต่อทักษะการจดจ่อและควบคุมตนเองของเด็กปฐมวัย. วิทยานิพนธ์ริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาปฐมวัยศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

รุ่งเพชร หอมสวรรณ์. (2564). การส่งเสริมทักษะการใช้สมองในการบริหารจัดการในเด็กปฐมวัย. วารสารพยาบาลและสุขภาพ, 15(2), 27-37.

ลักขณา สริวัฒน์. (2565). ทักษะด้านการคิดเชิงบริหาร. วารสารการบริหารและนิเทศการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 13(3), 7-19.

ศิราณี อิ่มน้ำข้าว, & พูลสุข ศิริพูล. (2563). ทักษะการคิดเชิงบริหารจัดการชีวิตในเด็กปฐมวัย: การวิเคราะห์มโนทัศน์. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 30(3), 10-22.

สุภาวดี หาญเมธี, ธิดา พิทักษ์สินสุข, ภาวนา อร่ามฤทธิ์, & ธิดา มหาเปารยะ บรมานัน์. (2561). คู่มือพัฒนาทักษะสมอง EF สำหรับครูปฐมวัย. ค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2566, จาก https://cmudc.library.cmu.ac.th/frontend/Info/item/dc:138367

อุษา โถหินัง, พิไลลักษณ์ โรจนประเสริฐ, & ณัฐยา ศรีทะแก้ว. (2566). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมพฤติกรรมการจัดกิจกรรมของผู้ปกครองต่อทักษะการคิดเชิงบริหารของเด็กก่อนวัยเรียนที่มีความพร่องของทักษะการคิดเชิงบริหาร. วารสารพยาบาลทหารบก, 24(1), 70-79.

Barkley, R. A. (1997). Behavioral inhibition, sustained attention, and executive functions: Constructing a unifying theory of ADHD. Psychological Bulletin, 121(1), 65-66.

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.

Diamond, A., & Lee, K. (2011). Interventions shown to aid executive function development in children 4-12 years old. Science Mag, 333(6045), 959-964.

Gredler, ME. (1997). Learning and instruction: theory into practice (3rd ed.). New Jersey: Prentice-Hall.

Miyake, A., Friedman, N. P., Emerson, M. J., Witzki, A. H., Howerter, A., & Wager, T. D. (2000). The unity and diversity of executive functions and their contributions to complex “frontal lobe” tasks: A latent variable analysis. Cognitive Psychology, 41(1), 49-100.

Pewdee, K., Singhasai, L., Thanasetkorn, P., & Daramas, T. (2024). Effects of I AM TAP Program on Executive Function of Children 3-5 years in Bangkok Metropolitan Region Residential Care Homes: A Quasi-experimental Study. Pacific Rim International Journal of Nursing Research, 28(4), 707-719.

Piaget, J. (1973). The Child and Reality: Problems of Genetic Psychology. New York: Grossman Publishers.

Zysset, A. E., Kakebeeke, T. H., Messerli-Bürgy, N., Meyer, A. H., Stülb, K., Leeger-Aschmann, C. S., et al. (2018). Predictors of executive functions in preschoolers: findings from the SPLASHY study. Front Psychol, 9(1), 1-11.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-20

รูปแบบการอ้างอิง

เพ็ชรเล็ก เ., ช่วยแก้ว เ., & พิชัยรัตน์ อ. (2026). ผลของโปรแกรมส่งเสริมทักษะสมองต่อทักษะการคิดเชิงบริหารในเด็กวัยก่อนเรียน. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 19(2), 29–40. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kkujphr/article/view/286258

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ