ความเสี่ยงทางการยศาสตร์ ในคนงานแปรรูปผลิตภัณฑ์ปลาน้ำจืด : กรณีศึกษาชุมชนประมงน้ำจืด จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ เพื่อประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์จากท่าทางการทำงานของคนงานแปรรูปผลิตภัณฑ์ปลาน้ำจืด เพื่อให้ทราบความเสี่ยงท่าทางการทำงานของคนงานแปรรูปผลิตภัณฑ์ปลาน้ำจืด กลุ่มตัวอย่าง คือ คนงานแปรรูปผลิตภัณฑ์ปลาน้ำจืดซึ่งเป็นชุมชนประมงน้ำจืดในจังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 58 คน ซึ่งได้จากตัวแทนชุมชนประมงน้ำจืด ครัวเรือนละ 2 คน จากทั้งหมด 29 ครัวเรือน ที่ยินดีเข้าร่วมการวิจัย โดยการประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์จากท่าทางการทำงานของคนงาน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา คือแบบประเมินความเสี่ยงทางการยศาสตร์จากท่าทางการทำงานของคนงานด้วยเทคนิค Rapid Upper Limb Assessment (RULA)  เป็นวิธีการประเมินความเสี่ยงจากท่าทางการทำงานของร่างกายส่วนบน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา รวมทั้งเสนอแนวทางในการดูแลสุขภาพและความปลอดภัยที่ดีของคนงานเพื่อลดความเสี่ยงทางการยศาสตร์จากท่าทางการทำงาน

ผลการศึกษาพบว่า การประเมินความเสี่ยงท่าทางการทำงานด้วยเทคนิค RULA ส่วนใหญ่มีความเสี่ยงในขั้นตอนคัดแยกปลา ตากปลาและบรรจุปลาใส่บรรจุภัณฑ์ มีคะแนนความเสี่ยงทางการยศาสตร์เท่ากับ 3 หมายถึง เป็นงานที่ควรมีการศึกษาเพิ่มเติมและติดตามวัดผลอย่างต่อเนื่องอาจจะจำเป็นที่จะต้องมีการออกแบบงานใหม่ และความเสี่ยงที่สูงที่สุดคือขั้นตอนล้างและชำแหละปลา มีคะแนนความเสี่ยงทางการยศาสตร์เท่ากับ 5 หมายถึง งานนั้นเริ่มเป็นปัญหา ควรทำการศึกษาเพิ่มเติม และควรรีบปรับปรุงเพื่อลดความเสี่ยงทางการยศาสตร์ เนื่องจากคนงานมีการทำงานในท่าเดิมซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน ควรจัดให้คนงานได้มีช่วงเวลาพัก เพื่อป้องกันโรคหรืออาการที่เกิดจากความเสี่ยงทางการยศาสตร์ และจากการศึกษาเปรียบเทียบความแตกต่างคะแนนเฉลี่ยการประเมิน RULA ของขั้นตอนล้างและชำแหละปลา ขั้นตอนคัดแยกปลา ตากปลา และบรรจุปลาใส่บรรจุภัณฑ์ โดยใช้ One-Way ANOVA พบว่า p < 0.001 แสดงว่าขั้นตอนการทำงานที่ต่างกัน มีคะแนนความเสี่ยงที่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ