การพัฒนาและประเมินผลโมบายแอปพลิเคชันเพื่อให้ความรู้แก่ผู้ป่วยโรคเบาหวาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาโมบายแอปพลิเคชันสำหรับให้ความรู้แก่ผู้ป่วยโรคเบาหวาน และประเมินผลโมบายแอปพลิเคชันในเรื่องระบบการทำงาน ความถูกต้อง ความเหมาะสม และความพึงพอใจของผู้ใช้งาน วิธีการ: ผู้วิจัยเก็บข้อมูลสภาพปัญหาและข้อมูลที่ต้องการในโมบายแอปพลิเคชันโดยสัมภาษณ์แพทย์ พยาบาล เภสัชกร นักโภชนาการ และนักกายภาพบำบัด วิชาชีพละ 1 ท่าน และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ที่เป็นโรคเบาหวาน 3 ท่าน หลังจากนั้น นำข้อมูลที่ได้มาพัฒนาโมบายแอปพลิเคชันด้วยโปรแกรม THUNKABLE และตรวจสอบคุณภาพโดยผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ 3 ท่าน ประเมินความถูกต้องเหมาะสมของเนื้อหาในโมบายแอปพลิเคชันโดยการสัมภาษณ์บุคลากรทางการแพทย์ 7 ท่าน และอสม.ที่เป็นโรคเบาหวาน 3 ท่าน การประเมินความพึงพอใจทำในผู้ป่วยเบาหวาน 60 คน ผลการวิจัย: โมบายแอปพลิเคชันคู่มือเบาหวานมีองค์ประกอบ 4 ส่วน ได้แก่ เบาหวานเบาใจ ยาเบาหวาน อาหารและโภชนาการ และการออกกำลังกาย ผลการประเมินประสิทธิภาพของระบบโดยผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีสารสนเทศมีค่าเฉลี่ย 4.67 ± 0.48 (คะแนนเต็ม 5) ผลการประเมินความถูกต้องเหมาะสมของเนื้อหาด้านองค์ประกอบทั่วไปและความถูกต้องของเนื้อหามีค่าเฉลี่ย 4.85 ± 0.38 (คะแนนเต็ม 5) ความพึงพอใจของผู้ป่วยในภาพรวมมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.86 ± 0.37 (คะแนนเต็ม 5) สรุป: โมบายแอปพลิเคชันที่พัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับความต้องการของผู้ป่วยและบุคลากรทางการแพทย์ และเป็นที่พึงพอใจของผู้ใช้งาน ควรนำไปขยายผลการใช้งานในโรงพยาบาลและชุมชน รวมถึงส่งเสริมให้ อสม.ใช้เป็นเครื่องมือสนับสนุนการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน และควรพัฒนาโมบายแอปพลิเคชันอย่างต่อเนื่องเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการให้ความรู้และสะดวกต่อการใช้งาน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลการวิจัยและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความถือเป็นความคิดเห็นและอยู่ในความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์ มิใช่ความเห็นหรือความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ หรือคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากการพิมพ์ บทความที่ได้รับการเผยแพร่โดยวารสารเภสัชกรรมไทยถือเป็นสิทธิ์ของวารสารฯ
เอกสารอ้างอิง
International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas 11th Edition [online]. 2025 [cited Mar 20, 2026]. Available from: diabetesatlas.org/
Institute for Health Metrics and Evaluation. GBD compare data visualization [online]. 2024 [cited Mar 20, 2026]. Available from: vizhub.healthdata.org/gbd-compare/
Institute for Health Metrics and Evaluation. GBD foresight visualization [online]. 2024 [cited Mar 20, 2026]. Available from: vizhub.healthdata.org/gbd-foresight
Health Data Center. Top 10 causes of death [online]. 2025 [cited Dec 18, 2025]. Available from: hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/8 881445af732eb166fa2470ba5046956
Diabetes Association of Thailand, Endocrine Society of Thailand. Clinical practice guideline for diabetes 2023. Bangkok: Srimuang Printing; 2023.
Yang DR, Wang MY, Zhang CL, Wang Y. Endothelial dysfunction in vascular complications of diabetes: a comprehensive review of mechanisms and implications. Front Endocrinol (Lausanne). 2024; 15: 1359255. doi: 10.3389/fendo.2024.1359255
Ziegler D, Porta M, Papanas N, Mota M, Jermendy G, Beltramo E, et al. The role of biofactors in diabetic microvascular complications. Curr Diabetes Rev. 2022; 18: e250821195830.
Pettongkhao S, Sukban U, Sungrod T, Choomek T. Effects of a self-care promotion program on knowledge, perceptions, and self-care behaviors among type 2 diabetic patients with uncontrolled blood sugar. Lanna Public Health Journal. 2023; 19: 88–101.
Yodprong S. Establishing diabetes mellitus school by community participation. Journal of Nursing and Health Care. 2018; 36: 185–95.
Kanchan S, Gaidhane A. Print media role and its impact on public health: A narrative review. Cureus. 2024; 16: e59574. doi: 10.7759/cureus.59574
Ventola CL. Mobile devices and apps for health care professionals: uses and benefits. P T. 2014; 39: 356-64.
Sukchaisong N, Chiangkhong A, Cherdsuntia V. Effects of the self-management program with Baowan Baochai mobile application for foot care behaviors prevention among uncontrolled type 2 diabetes mellitus. Journal of Behavioral Science for Develop- ment. 2023; 15: 1–16.
Wang Y, Min J, Khuri J, Xue H, Xie B, Kaminsky LA, et al. Effectiveness of mobile health interventions on diabetes and obesity treatment and management: Systematic review of systematic reviews. JMIR Mhealth Uhealth. 2020; 8: e15400. doi: 10.2196/154 00.
Manmee C, Niramitmahapanya S, Sickamann O-a, Srithong H. Development of nutrition knowledge-based learning model by information technology for blood sugar control among diabetic patients. Journal of The Department of Medical Services. 2021; 46: 52 –63.
Singkiboot S, Thoraphan R, Pibarnwong P. The development of a monitoring and early warning signs detecting application on the knowledge, behavior, and FBS of persons with diabetes. Journal of Health and Nursing Education. 2024; 30: 56–74.
Sirimongkollertkul N, Singmanee C, Rattanawichai T, Pongleerat S. The development of an application for monitoring diabetic patients in the community. Royal Thai Army Medical Journal. 2020; 73: 141–50.
Petsanghan P. Diamate [online]. 2018 [cited Oct 19 , 2022]. Available from: it-nurse.kku.ac.th/traning-nurse/images/aj_pongchai.pdf
Diabetes Association of Thailand. DMThai guideline [online]. 2019 [cited Oct 19, 2022]. Available from: dmthai.org/new/index.php/sara-khwam-ru/sahrab-buk hkhl-thawpi/health-information-and-articles/health-information-and-articles-2561/2018-diabates-24
Strategy and Planning Division, Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health. Twenty-year national strategic plan for public health (2017-2036). Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2018.
Tanopajai C. Digital content design for teaching how to consume Thai tropical fruits. Journal of Siam Communication Arts Review. 2016; 15: 89–96.
Huang Z, Tan E, Lum E, Sloot P, Boehm BO, Car J. A smartphone app to improve medication adherence in patients with type 2 diabetes in Asia: Feasibility randomized controlled trial. JMIR Mhealth Uhealth. 2019; 7: e14914. doi: 10.2196/14914
Zhang L, He X, Shen Y, Yu H, Pan J, Zhu W, et al. Effectiveness of smartphone app–based interactive management on glycemic control in chinese patients with poorly controlled diabetes: Randomized controlled trial. J Med Internet Res. 2019; 21: e15401. doi: 10.2196/15401
Khankaew W, Thanaboonpuang P, Intana J. Selected factors affecting medication adherence among older patients with type 2 diabetes in Mueang District, Ratchaburi Province. Journal of Research for Health Improvement and Quality of life. 2021; 1: 1–12.
Sirikaensine S. Health belief related to blood glucose control among patients with diabetes mellitus type II in Kut Chik Subdistrict, Mueang District, Nong- bua Lamphu Province. Southeast Bangkok Journal. 2019; 5: 55–68.
Sangsri A, Iemsawasdikul W, Potisupsuk C. Effects of a preventive behaviors development program for Diabetes Mellitus risk at Kut Chum District, Yasothon Province. Thai Journal of Nursing. 2021; 70: 1–10.
Srisupak R, Srisawangwong P, Ratdhanadharm P, Na-Sangiam P. An innovative personal healthcare mobile application for the elderly. Maha Sarakham: Rajabhat Maha Sarakham University; 2019.
Kwan YH, Ong ZQ, Choo DYX, Phang JK, Yoon S, Low LL. A mobile application to improve diabetes self-management using rapid prototyping: Iterative co-design approach in Asian settings. Patient Prefer Adherence. 2023; 17: 1-11. doi: 10.2147/PPA.S3864 56
Srisuk P, Methakanjanasak N. Effects of the internet based self-management program for carbohydrate control and exercise promotion among patients with type 2 diabetes. Udonthani Hospital Medical Journal. 2022; 30: 12–23.
Photisompabwong K, Saiboonruen S, Sripai S. The development of screening application for learning disabilities by Android operating system. Journal of Technology Management Rajabhat Maha Sarakham University. 2024; 11: 120–31.
Raowong S, Soodtibut C, Sriwiang P, Aiemsumang P, Krisanapun C, Meerith S, et al. Development of mobile application for medicinal information and home-visiting program in sub-district health-promoting hospitals, Ongkharak hospital network, Nakhonnayok. Thai Pharmaceutical and Health Science Journal. 2020; 15: 276–81.
Magteppong W, Triamlumlerd S, Kongsuwan P. The development of a mobile application for assessing dementia and educating village health volunteers on the prevention and caring for dementia patients. Thai Red Cross Nursing Journal. 2022; 15: 87–103.
Authian C. Factors affecting the decisions to use an online medical consultation mobile application [master thesis]. Pathum Thani: Rajamangala University of Technology Thanyaburi; 2022.
Dokduang K, Totum B, Kosapan P. A development of diabetic patient healthcare application for elderly people in Ubon Ratchathani province. Journal of Industrial Technology Ubon Ratchathani Rajabhat University. 2020; 11: 53–65.
Nochit W, Sa-nguansaj S, Kerdmuang S, Sooksom S, Dumkum B, Nawamawat J. Predictive factors of self-health care among patients with type 2 diabetes in Sapphaya district, Chainat province. Journal of Kanchanaburi Rajabhat University. 2019; 8: 200–12.
Reamrimmadun Y, Jaidee W, Wattanaburanon A. Development of a blood glucose monitoring web-based application for elderly people with type 2 diabetes. VRU Research and Development Journal Science and Technology. 2024; 19: 1–15.
